این روزها با افزایش آلودگی هوا و پایین آمدن شاخص کیفیت هوا (AQI)، نگرانیها درباره تأثیر آن بر سلامت بیشتر شده است. آلودگی هوا علاوه بر مشکلات تنفسی مانند سرفه، گلودرد، تنگی نفس و سوزش چشم، ممکن است بر دستگاه گوارش نیز تأثیر بگذارد و علائم رفلاکس و ترش کردن معده را تشدید کند.
به گزارش انتخاب و به نقل از انلی مای هلث؛ اگرچه ارتباط مستقیم آلودگی هوا با رفلاکس معده هنوز بهطور کامل اثبات نشده است، اما تحقیقات نشان میدهند که آلایندههای هوا ممکن است از طریق ایجاد التهاب و استرس اکسیداتیو بر عملکرد دستگاه گوارش تأثیر بگذارند.
رفلاکس معده زمانی اتفاق میافتد که محتویات معده و اسید آن به سمت مری برگردند. این مشکل معمولاً به دلیل عملکرد نامناسب دریچهای عضلانی در انتهای مری به وجود میآید که وظیفه جلوگیری از بازگشت اسید معده را بر عهده دارد.
علائم رایج رفلاکس عبارتاند از:
ذرات ریز آلاینده، بهویژه PM2.5، میتوانند باعث التهاب و افزایش استرس اکسیداتیو در بدن شوند. این واکنشها ممکن است علاوه بر سیستم تنفسی، بر دستگاه گوارش نیز تأثیر بگذارند و تعادل باکتریهای مفید روده و عملکرد طبیعی آن را مختل کنند.
افرادی که از قبل به رفلاکس معده یا بیماری GERD مبتلا هستند، ممکن است در روزهای آلوده ناراحتی بیشتری تجربه کنند. چند عامل میتوانند در این موضوع نقش داشته باشند:
البته هنوز شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد آلودگی هوا بهطور مستقیم باعث رفلاکس معده میشود.
برای کاهش اثرات آلودگی هوا و جلوگیری از تشدید رفلاکس، رعایت چند نکته ساده میتواند مفید باشد:
اگر سوزش معده و برگشت اسید بیش از دو بار در هفته اتفاق میافتد، خواب شما را مختل میکند یا با وجود رعایت رژیم غذایی و اصلاح سبک زندگی ادامه دارد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
همچنین علائمی مانند دشواری یا درد هنگام بلع، استفراغ مداوم، کاهش وزن بیدلیل یا نشانههای خونریزی گوارشی نیاز به بررسی پزشکی دارند.
نکته مهم: درد قفسه سینه را نباید همیشه به رفلاکس نسبت داد. اگر درد شدید است یا با تنگی نفس، تعریق، سرگیجه یا انتشار درد به دست و فک همراه است، فوراً به اورژانس مراجعه کنید.
جمعبندی
آلودگی هوا ممکن است از طریق افزایش التهاب بدن، تحریک مجاری تنفسی و ایجاد سرفههای مکرر، بهصورت غیرمستقیم علائم رفلاکس معده را تشدید کند. با این حال، هنوز شواهد علمی کافی برای اثبات اینکه آلودگی هوا مستقیماً باعث رفلاکس میشود وجود ندارد.
اگر در روزهای آلوده دچار ترش کردن یا سوزش معده میشوید، بهتر است علاوه بر کاهش مواجهه با هوای آلوده، به تغذیه، زمان خواب و عادتهای روزانه خود نیز توجه کنید.