کشف ۴ تپه باستانی ۴۰۰۰ ساله از دوره عیلام میانه در کرمانشاه

رئیس میراث فرهنگی شهرستان صحنه با تاکید بر اینکه تاکنون تنها شواهد فرهنگی همچون سفال در این چهار تپه کشف شده، عنوان کرد: باتوجه به اهمیتی که این محوطه‌های باستانی دارند، امیدواریم اعتبارات مورد نیاز برای آغاز کاوش‌های باستان‌شناسی در آن‌ها اختصاص پیدا کند.

سعید بروشان، باستان‌شناس، اظهار کرد: سال ۱۳۸۲ دو نفر از باستان‌شناسان مطرح کشورمان یعنی دکتر یعقوب محمدی فر و عباس مترجم، بررسی‌های باستان‌شناسی را روی تعدادی از تپه‌های استان کرمانشاه انجام دادند که یکی از تپه‌هایی که مورد بررسی قرار گرفت، تپه چغاسبز یا سبزچغا در شهرستان صحنه بود که به نظر می‌رسید از تپه‌های باستانی هزاره دوم قبل از میلاد باشد.

به گزارش ایسنا، وی که ریاست اداره میراث فرهنگی شهرستان صحنه را نیز برعهده دارد، افزود: حدود دو سال پیش نیز در پی سرکشی‌های هفتگی از محوطه‌های تاریخی شهرستان، بازدیدی از تپه چغاسبز داشتیم که طی این بازدید قطعه‌ای سفال کشف کردیم که با سفال‌هایی که تاکنون در منطقه ما کشف شده بود، تفاوت داشت.

این باستان‌شناس تصریح کرد: برای کسب نتایج مشخص‌تر، طی رایزنی‌هایی با دکتر محمدی فر از ایشان درخواست کردم یک بازدید و بررسی مجدد از تپه چغاسبز داشته باشد که ایشان موافقت کرد و در این بازدید مشخص شد این تپه، باستانی و متعلق به دوره عیلامی میانه یعنی حدود ۱۱۰۰ تا ۱۵۰۰ سال قبل از میلاد است.

وی اضافه کرد: باتوجه به اینکه تاکنون فقط یک اثر تاریخی از دوره عیلامی، آن هم عیلام قدیم در قپاق تپه داشته‌ایم، بنابراین این اولین بار بود که یک اثر تاریخی از دوره عیلام میانه در کرمانشاه کشف می‌شد که این موضوع می‌تواند یک تحول و دگرگونی را در تاریخ استان نیز رقم بزند.

بروشان در ادامه گفت: در ادامه بررسی‌هایی که از تپه‌های اطراف تپه چغاسبز داشتیم، سه تپه باستانی دیگر یعنی تپه علی آباد درتنگ که طی سالهای گذشته به دلیل حفاری‌های غیرمجاز تا حدودی تخریب شده بود، تپه کوره خانی و تپه چمبتان را نیز که شواهد سفالی همچون تپه چغاسبز از دوره عیلام میانه داشتند نیز کشف شد.

وی خاطرنشان کرد: از آنجایی که شاهان عیلامی عموماً در منطقه شوش و انشان زندگی می‌کردند و اثری همچون چغازنبیل را از خود در این منطقه برجای گذاشته‌اند، تاکنون شواهدی از حضور آن‌ها در کرمانشاه کشف نشده بود، لذا به نظر می‌رسد این تپه‌های باستانی می‌تواند ادامه مسیر کلماکره باشد که شواهدی از عیلامیان را در دل خود جای داده است.

وی در ادامه با بیان اینکه دشت صحنه در هزاره دوم پیش از میلاد، به دلیل موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود یک نقطه کلیدی برای برقراری ارتباطات تجاری و فرهنگی میان عیلام و سایر تمدن‌های معاصر بوده، افزود: این منطقه، علاوه بر اهمیت اقتصادی، در تبادلات فرهنگی و اجتماعی نیز نقش حیاتی داشته و می‌توان آن را به‌عنوان یک پل ارتباطی میان تمدن‌های غرب ایران و دنیای خارج در نظر گرفت.

بروشان خاطرنشان کرد: باتوجه به کشف این چهار تپه باستانی اکنون می‌توانیم با بررسی دقیق‌تر یافته‌های باستان‌شناسی و متون تاریخی از این دوره، درک بهتری از این تعاملات بدست آوریم و روشن خواهد شد که دشت صحنه چگونه در ارتباطات میان عیلام و دیگر تمدن‌ها در هزاره‌های دوم و اول پیش از میلاد عمل کرده است.

وی افزود: سفال‌های کشف‌شده در دشت صحنه شواهدی از نفوذ فرهنگ عیلامی در این منطقه ارائه می‌دهند. به‌ویژه سفال‌های پایه‌دکمه‌ای که در شرق زاگرس و به‌خصوص در دشت‌های صحنه یافت می‌شوند، می‌توانند نمادی از تعاملات فرهنگی باشند.

این باستان‌شناس با بیان اینکه این سفال‌ها به دلیل داشتن پایه‌های برجسته و دکمه مانند (از نظر ظاهری آن‌ها را از سایر سفال‌های باستانی متمایز می‌کند) شناخته می‌شوند، گفت: این پایه‌ها، که اغلب به شکل دایره یا مربع هستند به استحکام ظرف کمک می‌کنند، بنابراین با توجه به خصوصیات فرهنگی و هنری این سفال‌ها، می‌توان نتیجه گرفت که در دوران عیلام میانه، فرهنگ‌های ویژه‌ای در دشت‌های صحنه در حال رشد و شکل‌گیری بوده است.

وی تاکید کرد: این منطقه به دلیل جایگاه جغرافیایی منحصر بفرد خود، محلی برای تبادلات فرهنگی و تجاری میان اقوام مختلف آن دوره بوده است.

تکه های سفال کشف شده