تاریخ:
کشف بیش از ۳ هزار رتیل قاچاق در چمدان مسافران اروپایی در پرو 
درس صد و سیزده
تلخاب ؛ مادرسالار یوزپلنگ‌های توران ؛ کلی بچه و نوه دارد و هنوز هم بچه‌دار می‌شود
اگر به شجره‌نامه تلخاب نگاه کنیم، او و خانواده‌اش چهار نسل از یوزپلنگ‌های آسیایی را دربرمی‌گیرند. نسل اول، مادرش پری است. نسل دوم، خود تلخاب و برادرش فراز هستند. نسل سوم، یوزهایی هستند که تلخاب به دنیا آورده.
عصر ایران ؛ حسن ظهوری ــ به‌تازگی تصاویری از یوزپلنگ ماده‌ای به نام تلخاب، که حالا به خورشید معروف شده، به همراه توله‌هایش در پارک ملی توران، واقع در شاهرود استان سمنان، با دوربین‌های تله‌ای ثبت شده است. این ویدئو که اواخر مهر یا اوایل آبان ۱۴۰۵ منتشر شده، چهارمین زادآوری موفق این ماده‌یوز در زیستگاه طبیعی‌اش را نشان می‌دهد.
این تصاویر به دست محیط‌بانان و با همکاری مؤسسه میراث سبز پایدار ثبت شده است. در این تصاویر، محیط‌بانان و سعید یوسف‌پور، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان، وضعیت سلامت توله‌ها را مطلوب ارزیابی می‌کنند؛ اتفاقی بسیار امیدبخش برای گونه‌ای که با نام یوزپلنگ آسیایی شناخته می‌شود، فقط در ایران باقی مانده و به‌شدت در معرض انقراض است.
تلخاب یکی از مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ماده‌یوزهای آسیایی ایران است که در پارک ملی توران زندگی می‌کند. او در سال ۱۳۹۵ به دنیا آمده و دختر پری، یکی از ماده‌یوزهای قدیمی و شناخته‌شده توران است. تلخاب یک برادر دوقلو هم به نام فراز دارد که در سال‌های گذشته نر غالب منطقه توران بوده و پدر بسیاری از توله‌یوزهای این منطقه است.
تلخاب نخستین‌بار در محدوده چشمه یا آبشخوری به همین نام دیده شد و نامش را از آنجا گرفت. اما پس از زادآوری‌های متعدد و موفق، علاقه‌مندان و کارشناسان نام خورشید را برای او انتخاب کردند.
تلخاب، یا همان خورشید، یکی از پربازده‌ترین ماده‌یوزهای ثبت‌شده در ایران است. او تاکنون چهار بار در طبیعت زادآوری موفق داشته است. نخستین‌بار در سال ۱۳۹۸، زمانی که سه‌ساله بود، سه توله به دنیا آورد. در سال ۱۴۰۰ و در پنج‌سالگی، دومین زادآوری او با تولد دو توله ثبت شد. دو سال بعد، در هفت‌سالگی، چهار توله به دنیا آورد و با این زادآوری، رکوردی کم‌نظیر از خود به‌جا گذاشت؛ سه نسل یوزپلنگ در خانواده او شکل گرفت. حالا در سال ۱۴۰۵، سه توله جدید او در چهارمین زادآوری موفقش با دوربین‌های تله‌ای ثبت شده‌اند.
اگر به شجره‌نامه تلخاب نگاه کنیم، او و خانواده‌اش چهار نسل از یوزپلنگ‌های آسیایی را دربرمی‌گیرند. نسل اول، مادرش پری است. نسل دوم، خود تلخاب و برادرش فراز هستند. نسل سوم، یوزهایی هستند که تلخاب به دنیا آورده؛ از جمله دختر بزرگش، تلما. نسل چهارم هم نوه‌های تلخاب، یعنی توله‌های تلما، هستند. به این ترتیب، تلخاب حالا مادربزرگ هم شده است.
پارک ملی توران در حال حاضر مهم‌ترین زیستگاه زادآور باقی‌مانده یوز آسیایی در ایران است. تلخاب یکی از ستون‌های اصلی تولیدمثل در این جمعیت کوچک به شمار می‌رود؛ جمعیتی که برآورد می‌شود تنها حدود ۳۰ فرد وحشی از آن باقی مانده باشد.
کارشناسان معتقدند تلخاب، دخترش تلما و ماده‌یوزهای دیگری مانند حرم و هلیا از مهم‌ترین افراد برای تداوم نسل یوزپلنگ آسیایی هستند. خورشید یک مادر موفق است؛ نه‌تنها چهار نسل از یوزپلنگ‌ها در خانواده او شکل گرفته، بلکه حالا دختر برجسته‌اش، تلما، هم با زادآوری‌های موفق، نسل این خانواده را در توران ادامه می‌دهد.
تلما در سال ۱۳۹۸ و در نخستین زادآوری مادرش تلخاب به دنیا آمد و حالا حدود هفت سال دارد. او پس از استقلال از مادر، وارد چرخه زادآوری شد و به یکی از ماده‌یوزهای مولد و تحت پایش توران تبدیل شد. تلما هم تاکنون سه زادآوری موفق داشته است؛ درست مانند مادرش، ماده‌یوزی پربازده و موفق است.
تلما در سال ۱۴۰۱ چهار توله به دنیا آورد که دو قلاده از آن‌ها چندقلو بودند. در سال ۱۴۰۳ یا ۱۴۰۴ هم یک توله دیگر به دنیا آورد و حالا در سال ۱۴۰۵، چهار توله دیگر از او در یوزکنام میامی در پارک ملی توران مشاهده شده‌اند. از این خانواده حتی شکار موفق آهو و تغذیه از آن هم ثبت شده است. توله‌های تلما حالا به نسلی تبدیل می‌شوند که راه مادران و مادربزرگشان، پری و تلخاب، را ادامه می‌دهند. نسل پری یکی پس از دیگری در حال تبدیل شدن به مادران نسل آینده یوزپلنگ‌های توران است.
پیش از این، تلاش‌های متعددی برای زادآوری یوزپلنگ آسیایی در اسارت انجام شده بود. سازمان حفاظت محیط زیست ابتدا کوشید با نگهداری سه یوزپلنگ به نام‌های کوشکی، دلبر و ایران، امکان تولیدمثل این گونه را فراهم کند؛ اما این تلاش‌ها به نتیجه نرسید. در ادامه، سازمان حفاظت محیط زیست در اقدامی که البته مورد تأیید همه کارشناسان نبود، فیروز، یک نر بالغ را از پارک ملی توران به اسارت گرفت و او را با ایران جفت‌گیری داد.
ایران از فیروز باردار شد و چهار توله به دنیا آورد. سه توله از بین رفتند و تنها یکی از آن‌ها، به نام پیروز، مدتی زنده ماند. اما پیروز هم سرانجام، در حالی که هنوز به بلوغ نرسیده بود، تلف شد.
شاید بهترین راه نجات یوزپلنگ آسیایی، حمایت و حفاظت از زیستگاه طبیعی آن باشد؛ تا ماده‌هایی مانند تلخاب و تلما بتوانند با آرامش به زادآوری ادامه دهند. تحقق این هدف بدون تکمیل اقدامات حفاظتی در زیستگاه‌های یوز ممکن نیست؛ از جمله تکمیل فنس‌کشی جاده سمنان به مشهد و جلوگیری از ورود گله‌های گوسفند و سگ‌های گله به مناطق حساس زیستگاهی.
یوزپلنگ آسیایی امروز در آستانه انقراض قرار دارد. جمعیتی که برآورد می‌شود کمتر از ۵۰ فرد از آن باقی مانده و برخی تخمین‌ها این عدد را حدود ۳۰ فرد می‌دانند. بقای این گونه بیش از هر چیز به حفاظت از زیستگاه و فراهم کردن امنیت برای زادآوری ماده‌هایی وابسته است که هنوز امیدی برای ادامه نسل یوز در ایران هستند؛ ماده‌هایی مانند تلخاب و تلما.
ویدئوهای دیدنی دیگر در کانال های آپارات و یوتیوب عصر ایران 👇👇👇 کانال 1 aparat.com/asriran کانال 2 youtube.com/@asriran_official/videos
لینک کوتاه: کپی لینک
هدف جلسه سه‌ساعته سرلشکر رضایی با پوتین چه بود؟ باقری توضیح داد تلخاب ؛ مادرسالار یوزپلنگ‌های توران ؛ کلی بچه و نوه دارد و هنوز هم بچه‌دار می‌شود قدیری ابیانه: رئیس حراست به من فحش داد، من هم زدم توی گوشش! سکانسی دیدنی از فیلم سینمایی «زن‌ها فرشته‌اند» آتش گرفتن درخت بدلیل برخورد صاعقه در شهرک دریاکنار بابلسر ترامپ: هفته‌های آینده شاهد اتفاقات بزرگی خواهید بود مشاهده تمساح در خیابان‌های سیل‌زده فلوریدا طرز تهیه صبحانه فوری با سیب‌زمینی، تخم‌مرغ و بیکن در ۵ دقیقه سکانس خنده‌دار سریال اجل معلق؛ «صندلیش خیلی خشکه!» روش عجیب قاچاق سوخت در مرز ایران و پاکستان؛ محفظه‌های دست‌ساز برای انتقال سوخت فرار یک گورخر از محاصره چند تمساح نیل کنایه پیمان یوسفی به سربازی رفتن بیرانوند کشف بیش از ۳ هزار رتیل قاچاق در چمدان مسافران اروپایی در پرو لیونل مسی و کاسمیرو در کنار زمین؛ تماشای تمرین فرزندان در آکادمی اینترمیامی طرز تهیه کیک سیب‌زمینی ترد و خوشمزه در ماهیتابه؛ ساده و فوری