فیلم بیشتر »»
کد خبر ۹۹۴۲۶۵
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۳ - ۱۱-۰۶-۱۴۰۳
کد ۹۹۴۲۶۵
انتشار: ۱۲:۵۳ - ۱۱-۰۶-۱۴۰۳

محله کنیزها و غلام‌سیاهان تهران کجا بود؟ / خوش‌نشینی نوکرها در باغ‌های قاجاری

محله کنیزها و غلام‌سیاهان تهران کجا بود؟ / خوش‌نشینی نوکرها در باغ‌های قاجاری
از دوره قاجار تا اوایل دوره پهلوی اول، سنگلج محله ای اعیان نشین در مرکز پایتخت بود و نقل است که طبقه اعیان و ثروتمند به واسطه آب و هوای مطلوب سنگلج، این محله را برای گذران زندگی انتخاب می کردند.

 احصائیه عبدالجبار نجم الملک نخستین آماری به شمار می رود که درباره جمعیت تهران و محله های پیرامون آن منتشر شده است. طبق احصائیه نجم الملک، تهران تا سال ۱۲۴۵ شمسی ۱۵۷۱۳۶ نفر جمعیت داشته که ۲۹۶۶۳ نفر(معادل ۲۰ درصد کل جمعیت پایتخت) در سنگلج زندگی می کردند.

به گزارش همشهری آنلاین، هجوم تهران نشین‌ها به سنگلج برای ساختن خانه های ویلایی بی دلیل نبوده و این محله برای قشر مرفه، حکم ییلاق را داشته است.

حمیدرضا نارنجی نژاد، عضو هیات موسس انجمن سنگلج درباره روزگار سپری شده یکی از قدیمی ترین محله های پایتخت می گوید: «سنگلج در دوره قاجار یکی از بزرگترین محله های تهران به حساب می آمد و به اتفاق عودلاجان و سیروس از خوش آب و هوا ترین نقاط تهران هم بوده است. از روایت های معتبر و موثق پیداست که این وضع تا دوره پهلوی اول هم ادامه داشته و نقل است که کارشناسان آلمانی در پایان پایش محله به محله آب و هوای تهران اعلام می کنند سنگلج در مقایسه با سایر محله ها، بیشترین اکسیژن را دارد و خوش آب و هوا تر است. محله قدیمی و خوش آب و هوای سنگلج در دوره پهلوی دوم که قرار شد پایتخت گسترش پیدا کند از گزند ساخت و سازهای بی رویه و شلوغی های سرسام آور در امان نماند و طبقه اعیان ناگزیر به محله های بالادست و خلوت تر کوچ کردند.»

سنگلج به سبب هویت و بافت تاریخی اش همواره مورد توجه محققان و پژوهشگران هم بوده و روایت های مختلفی درباره گذشته این محله نقل شده است. ناصر تکمیل همایون در کتاب «سنگلج» آمار جالبی درباره جمعیت «غلام سیاه»، «کنیز»، «نوکر» و خدمتکاران این محله از دوره قاجار تا دوره پهلوی اول منتشر کرده است.

نارنجی نژاد، زندگی قشر فرودست در سنگلج را نشانه حضور ثروتمندان در این محله می داند و می گوید: «بیشتر پژوهشگران حوزه تهرانشناسی بر این باورند که سنگلج تا پایان دوره پهلوی اول در قرق درباری ها و بازاری ها بوده است. در برخی منابع مکتوب آمده که عمه و پزشک مخصوص ناصرالدین شاه و بسیاری از درباریان در باغ های سرسبز عودلاجان و سنگلج زندگی می کردند. این افراد خدمتکارانی داشتند که برای سکونت به چال میدان می رفتند اما برخی از غلام سیاه ها که به اصطلاح «نوکر دربست» بودند در باغ های سنگلج مثل باغ مستوفی و باغ معروف معیرالممالک می ماندند و همانجا زندگی می کردند. رسم بر این بود که افراد ثروتمند، اتاق های دور تا دور باغ را به فرزندان شان اختصاص می دادند و غلام ها و نوکرها در انتهای باغ زندگی می کردند.»

برچسب ها: محله ، کنیز ، غلام سیاه
ارسال به دوستان
رهاسازی معتادان متجاهر در تهران؛ خیابان‌ها دوباره به پاتوق بازمی‌گردند؟/ صفاتیان: بیرون کردن معتادان متجاهر از مراکز فقط یک بهانه است خدیجه خانم، خواهر احمدشاه با همسر و یکی از برادرانش در اروپا؛ سال 1298(عکس) ماجرای قبض‌های نجومی برق چیست؟ صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان؛ در آینده نزدیک/ تردد بانوان با موتور به‌ صرفه‌تر است جشن تولد مونا فائزپور همسر احمد مهران‌فر (+عکس) تاریخ به روایت تصویر/ دوچرخه چوبی دست ساز در استونی؛ 114 سال پیش کره زمین بعد از فضا چه بویی دارد؟ روایت عجیب فضانوردان! امروز با حافظ: محتسب شیخ شد و فِسقِ خود از یاد بِبُرد تحقیق جدید: نقش خواب در موفقیت تحصیلی پررنگ‌تر از تغذیه و کنترل استفاده از گوشی است سیر تحول معماری اروپا: 10 معمار جریان ساز که باید بشناسید چگونه با افزایش سن، سرعت واکنش بدن را حفظ کنیم؟ راز تخم مرغ آب پز خوش رنگ؛ جدول زمان بندی از عسلی روان تا سفت / دقیق براساس دقیقه عفونت کووید ۱۹ می‌تواند ویروس‌های پنهان بدن را دوباره فعال کند واکنش روزنامه جوان به اظهارات خرازی: «ساز‌های ناکوک» برخی ذیل عناوین مقدس حزب‌الله، شکلی از خیانت است کیهان مدعی شد: پزشکیان فداکاری شبانه مردم را نادیده می گیرد