پیشگیری و درمان اسهال کودکان

بیشتر کودکان گاهی دچار اسهال می‌شوند. علت اسهال عفونت است که مدت‌زمان طولانی نمی‌ماند.با این‌وجود ، مهم است بدانید در زمانی که کودک دچار اسهال می‌شود، چه اقدامی باید انجام شود و یا این که چگونه می توان از بروز آن پیشگیری کرد.

علل اسهال:
علت اسهال معمولاً به دلیل عفونت‌های ویروسی، باکتریایی یا انگلی در دستگاه گوارشی است.
نوع میکروب که عامل اسهال است، در مناطق جغرافیایی بسته به سطح بهداشت، رشد و توسعه اقتصادی متفاوت است. به‌عنوان‌مثال، در کشورهای درحال‌توسعه یا فقیر یا مناطقی که در آن از فضولات انسانی به‌عنوان کود استفاده می‌شود ، باکتری روده‌ای یا انگل شایع است و از طریق مصرف محصولات یا آب آلوده، این باکتری و انگل به انسان منتقل می شود.

به گزارش web MD ، در کشورهای پیشرفته، ازجمله ایالات‌متحده، شیوع اسهال اغلب ناشی از مصرف آب آلوده، تماس فردبه‌فرد به ویژه در مراکز مراقبت از کودک، یا مسمومیت براثر مصرف مواد غذایی است که درست فرآوری نشده است. به‌طورکلی، عفونتی که باعث اسهال می‌شود، بسیار مسری است و تا زمانی که فرد دچار اسهال است، می‌تواند این عفونت را به فرد دیگر انتقال دهد.

عفونت‌های اسهالی از طریق موارد زیر سرایت می کند:
* دست های کثیف
* غذا یا آب آلوده
* برخی حیوانات خانگی
* تماس مستقیم با مدفوع از طریق سرویس بهداشتی و...

با هر آنچه میکروب‌های عفونی تماس پیدا کرده است، می‌تواند آلودگی منتقل شود. از جمله اسباب‌بازی، سطحی که پوشک بچه را عوض می‌کنید، دستشویی و حتی دست کسانی که دارند غذا آماده می‌کنند. بچه‌ها با لمس کردن یک سطح آلوده مانند توالت یا اسباب‌بازی و سپس گذاشتن انگشتان خود در دهان، به این عفونت آلوده می شوند.

ویروس‌ها:
یک علت مشترک اسهال ، ویروس دستگاه گوارشی است که باعث حالت تهوع و استفراغ می شود . این ویروس از فرد به ‌فرد دیگر انتقال پیدا می کند. اگرچه علایم آن تنها چند روز می‌ماند اما کودکان به‌ویژه نوزادان که نمی‌توانند مایعات به‌اندازه کافی مصرف کنند، دچار کمبود آب می شوند.

اسهال آبکی در فصل زمستان:
عفونت براثر ویروس می‌تواند اسهال آبکی ایجاد کند.این نوع اسهال اغلب در فصل زمستان و اوایل فصل بهار به ‌ویژه در بیمارستان کودکان و مراکز نگه‌داری از کودکان دیده می‌شود.اما هم اکنون تزریق واکسن توصیه‌شده می‌تواند از 75 درصد از موارد اسهال براثر ویروس ها و 98 درصد از مواردی که به بستری شدن بیمار می انجامد، پیشگیری کند .

علایم:
معمولاً علایم با درد معده و سپس اسهال شروع می‌شود و چند روز ادامه دارد. عفونت به دلیل ویروس‌ها، باکتری‌ها و انگل‌های اسهال زا می‌تواند علایم دیگری داشته باشد:
تب، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، کاهش وزن، کم شدن آب بدن
در موارد گاستروانتریت ویروسی اغلب کودکان دچار تب و استفراغ و سپس دچار اسهال می‌شوند .

پیشگیری:
اگرچه پیشگیری سخت است اما چندراه برای کاهش دادن موارد اسهال در کودکان وجود دارد:
*رعایت بهداشت دست به‌ویژه پس از استفاده از سرویس بهداشتی و قبل از غذا خوردن.
*تمیز نگه‌داشتن سطوح حمام برای پیشگیری از سرایت میکروب‌های عفونت زا.
*شستن میوه و سبزی‌ها قبل از مصرف.
*شستن سطوح آشپزخانه و وسایل آشپزی پس از تماس پیدا کردن با گوشت خام به‌ویژه مرغ.
*قرار دادن گوشت در یخچال به محض خرید. پخت گوشت تا زمانی که دیگر صورتی نیست. پس از پخت، قرار دادن غذای باقی‌مانده در یخچال.
*دقت در خرید مواد غذایی از فروشندگان دستفروش.
* نشستن ظروف حیوانات خانگی در ظرفشویی مخصوص خانواده.
مواردی که لازم است با پزشک تماس بگیرید:
کودکی که زیر 6 ماه دارد و دچار اسهال یا علایم ذیل است:
* حمله شدید و طولانی اسهال
* تب بالای 38 درجه
* استفراغ مکرر و امتناع از خوردن مایعات
* شکم‌درد شدید
* اسهال همراه با خلط یا خون
در صورت کم آب شدن بدن کودک فوراً با پزشک تماس بگیرید.
علایم کم‌آبی بدن:
* دهان خشک یا چسبناک
* کم شدن یا نداشتن اشک هنگام گریه کردن
* قسمت نرم بالای سر که به نظر می رسد فروکش کرده است
* دفع نشدن ادرار در نوزاد به مدت 6 تا 8 ساعت
* دفع نشدن ادرار در کودک بزرگ‌تر به مدت 12 ساعت
* پوست خشک و خنک
* بی‌قراری یا بی‌حالی
* خستگی یا سر گیجه در کودکان بزرگ‌تر

مراقبت از کودک:
اسهال خفیف تا زمانی که کودک حالت طبیعی دارد و می‌خورد و می‌نوشد جای نگرانی ندارد . اسهال خفیف با مراقبت در منزل، استراحت و مصرف مایعات طی چند روز رفع می‌شود.کودکی که دچار اسهال خفیف شده و دچار کمبود آب نشده است می‌تواند مواد غذایی و مایعات ازجمله شیر مادر یا شیر خشک مصرف کند.آنتی‌بیوتیک یا داروهای ضدویروسی برای اسهال براثر باکتری یا ویروس تجویز نمی‌شود زیرا کودکان خودبه‌خود خوب می‌شوند. اما آنتی‌بیوتیک برای کودکان خیلی کم سن و سال یا کودکانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند، تجویز می شود تا عفونت در بدن منتشر نشود.

منبع: سلامت نیوز