عصر ایران- پژوهشگران به نقش ناشناخته ای از پروتئینی به نام TRF2 در بازسازی عضلات پی برده اند. این پروتئین که پیش از این عمدتا به دلیل نقش آن در محافظت از انتهای کروموزوم ها شناخته می شد، ظاهرا وظیفه مهم دیگری نیز دارد: حفظ هویت سلول های بنیادی عضلانی و کمک به بازسازی بافت پس از آسیب.
نتایج این پژوهش که در 31 جولای 2026 در مجله Science Advances منتشر شد، نشان می دهد اختلال در عملکرد TRF2 می تواند توانایی سلول های بنیادی عضلانی برای ترمیم بافت آسیب دیده را به شدت کاهش دهد.
عضلات اسکلتی برای ترمیم آسیب های خود به گروهی از سلول ها به نام سلول های بنیادی عضلانی متکی هستند. این سلول ها پس از آسیب فعال می شوند، تکثیر پیدا می کنند و در بازسازی تارهای عضلانی نقش دارند. بخشی از آن ها نیز به حالت استراحت بازمی گردند تا ذخیره سلول های بنیادی برای ترمیم های آینده حفظ شود.
محققان دانشگاه پنسیلوانیا و همکارانشان در این مطالعه دریافتند پروتئین TRF2 در حفظ هویت و توانایی عملکردی این سلول ها نقش اساسی دارد.
در آزمایش روی موش ها، پژوهشگران TRF2 را به طور اختصاصی از سلول های بنیادی عضلانی حذف کردند. اگرچه عضلات در ابتدا ظاهر طبیعی داشتند، تعداد سلول های بنیادی عضلانی به تدریج کاهش یافت و این سلول ها توانایی حفظ ویژگی های تخصصی خود را از دست دادند.
پس از ایجاد آسیب عضلانی، موش های فاقد TRF2 نتوانستند مانند گروه کنترل بافت عضلانی خود را به خوبی بازسازی کنند. در محل آسیب، به جای تشکیل مناسب تارهای عضلانی جدید، تجمع چربی و بافت فیبروزی یا همان اسکار مشاهده شد.
بافت اسکار یا بافت جوشگاهی، نوعی بافت فیبروزی است که بدن در جریان ترمیم آسیب ایجاد می کند و برخلاف بافت عضلانی طبیعی، توانایی انقباض و انجام عملکرد عضله را ندارد.»انی
پژوهشگران همچنین نقش TRF2 را در موش های مبتلا به نوعی بیماری شبیه دیستروفی عضلانی دوشن بررسی کردند. حذف این پروتئین از سلول های بنیادی عضلانی، روند بیماری را تشدید کرد و با کاهش طول عمر موش ها همراه بود.
بررسی های مولکولی نشان داد TRF2 علاوه بر محافظت از انتهای کروموزوم ها، به تنظیم فعالیت ژن هایی کمک می کند که برای حفظ هویت سلول های بنیادی عضلانی ضروری هستند. این پروتئین از طریق ارتباط با ساختارهای ویژه ای از DNA به نام G-quadruplex در تنظیم این ژن ها نقش دارد.
این یافته ها مسیر تازه ای برای بررسی سازوکار بازسازی عضلات و بیماری های تحلیل برنده عضلانی فراهم می کنند. با این حال، پژوهش در مدل های حیوانی انجام شده و هنوز مشخص نیست دستکاری TRF2 چگونه می تواند در درمان بیماری های عضلانی انسان کاربرد پیدا کند.
نکته مهم این است که TRF2 ماده غذایی یا ویتامین نیست که بتوانیم آن را از طریق غذا دریافت کنیم. این پروتئین را خود سلول های بدن می سازند.
ژن سازنده آن با نام TERF2 شناخته می شود و دستور ساخت این پروتئین را در اختیار سلول قرار می دهد. TRF2 در سلول های مختلف بدن وجود دارد و یکی از اجزای مجموعه محافظ تلومرهاست؛ تلومرها ساختارهای محافظ انتهای کروموزوم ها هستند.
پس چه چیزهایی در تولید آن نقش دارند؟
بدن برای ساخت پروتئین TRF2 به سازوکار طبیعی بیان ژن، رونویسی RNA و ساخت پروتئین در سلول نیاز دارد. تغذیه متعادل و دریافت کافی پروتئین، ویتامین ها و مواد معدنی برای عملکرد طبیعی سلول ها مهم است، اما هیچ ماده غذایی مشخصی به عنوان منبع مستقیم TRF2 شناخته نشده است.
آیا با خوردن غذای خاصی می توان TRF2 را افزایش داد؟
خیر. در حال حاضر شواهد علمی معتبری نداریم که نشان دهد مصرف گردو، تخم مرغ، گوشت، ماهی یا مکمل خاصی سطح TRF2 را به شکل هدفمند افزایش می دهد.
بنابراین نباید از این پژوهش نتیجه گرفت که برای ترمیم بهتر عضلات باید مکمل TRF2 مصرف کرد. موضوع تحقیق، نقش زیستی این پروتئین در سلول های بنیادی عضلانی است، نه کمبود تغذیه ای آن.
در حال حاضر روش اثبات شده ای برای جبران کمبود TRF2 در انسان وجود ندارد. در پژوهش مورد بحث، محققان TRF2 را به طور آزمایشی از سلول های بنیادی عضلانی موش حذف کردند. این به معنای کشف یک کمبود شایع در انسان نیست که افراد نیازمند جبران آن باشند.
این مطلب به منزله تشخیص پزشکی نیست و صرفا با هدف اطلاع رسانی تهیه شده است. در صورت نگرانی درباره سلامت عضلات، با پزشک مشورت کنید.