عصرایران- برنج سفید و قهوه ای هر دو می توانند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشند، اما تفاوت اصلی آن ها در میزان فرآوری و مواد مغذی است. برنج قهوه ای یک غلات کامل محسوب می شود، در حالی که در تولید برنج سفید، سبوس و جوانه از دانه جدا می شوند و بیشتر بخش نشاسته ای باقی می ماند.
در برنج قهوه ای، سبوس و جوانه حفظ می شوند و به همین دلیل معمولا فیبر، ویتامین ها، مواد معدنی و ترکیبات گیاهی بیشتری نسبت به برنج سفید دارد. در فرآیند آسیاب و سفید کردن برنج، بخشی از این مواد مغذی از بین می رود. در برخی کشورها، ویتامین ها و مواد معدنی خاصی مانند آهن و ویتامین های گروه B دوباره به برنج سفید افزوده می شوند، اما همه ترکیبات از دست رفته قابل جایگزینی نیستند.
برنج قهوه ای به دلیل داشتن سبوس، فیبر بیشتری دارد. فیبر می تواند به احساس سیری، سلامت دستگاه گوارش و کنترل بهتر قند خون کمک کند. جایگزین کردن بخشی از غلات تصفیه شده با غلات کامل نیز با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 و بیماری های قلبی عروقی ارتباط دارد.
برنج سفید معمولا نسبت به برنج قهوه ای تاثیر بیشتری بر افزایش سریع قند خون دارد، اما شاخص گلیسمی برنج یک عدد ثابت نیست و با نوع برنج، میزان فرآوری، روش پخت و حتی مقدار مصرف تغییر می کند. بنابراین نمی توان گفت همه انواع برنج سفید شاخص گلیسمی بالا و همه انواع برنج قهوه ای شاخص گلیسمی پایین دارند.
برای افراد مبتلا به دیابت، فقط نوع برنج مهم نیست؛ مقدار مصرف و ترکیب وعده غذایی نیز اهمیت دارد. خوردن برنج در کنار سبزیجات، حبوبات و منابع پروتئینی می تواند به ایجاد یک وعده غذایی متعادل کمک کند.
خیر. برنج سفید می تواند در یک رژیم غذایی متعادل مصرف شود و برای بسیاری از افراد یک منبع مناسب کربوهیدرات است. با این حال، اگر امکان انتخاب وجود داشته باشد، مصرف بیشتر غلات کامل مانند برنج قهوه ای، جو دوسر، بلغور و سایر غلات کامل می تواند کیفیت کلی رژیم غذایی را افزایش دهد.
برنج نسبت به بسیاری از محصولات کشاورزی تمایل بیشتری به جذب آرسنیک دارد. همچنین آرسنیک در لایه های بیرونی دانه تجمع بیشتری پیدا می کند و به همین دلیل مقدار آن در برنج قهوه ای معمولا بیشتر از برنج سفید است. این موضوع به معنای حذف برنج از رژیم غذایی نیست؛ بلکه تنوع بخشیدن به منابع غلات می تواند به کاهش دریافت مداوم آرسنیک از یک منبع غذایی کمک کند.
اگر هدف، دریافت فیبر و مواد مغذی بیشتر و افزایش سهم غلات کامل در رژیم غذایی باشد، برنج قهوه ای معمولا انتخاب مغذی تری است. با این حال، برنج سفید نیز می تواند در حد متعادل مصرف شود و لازم نیست از رژیم غذایی حذف شود.
به جای تمرکز روی انتخاب یک نوع برنج، بهتر است تنوع غذایی را حفظ کنید و در طول هفته از انواع غلات کامل، حبوبات، سبزیجات و سایر منابع کربوهیدرات با کیفیت استفاده کنید.
اگر دیابت، بیماری کلیوی یا بیماری زمینه ای دیگری دارید و درباره مقدار مناسب برنج در رژیم غذایی خود سوال دارید، با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.