عصرایران- ورزش منظم فقط برای سلامت قلب، عضلات و کنترل وزن مفید نیست. شواهد علمی نشان می دهند فعالیت بدنی بیشتر با کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان ها نیز ارتباط دارد. البته این ارتباط به معنای مصونیت در برابر سرطان نیست و نمی توان گفت ورزش به تنهایی از ابتلا به سرطان جلوگیری می کند.
در یک مطالعه بزرگ که در سال 2016 در مجله معتبر JAMA Internal Medicine منتشر شد، اطلاعات بیش از 1.44 میلیون نفر در آمریکا و اروپا بررسی شد. شرکت کنندگان به طور متوسط حدود 11 سال تحت پیگیری قرار گرفتند.
نتایج نشان داد افرادی که بیشترین میزان فعالیت بدنی اوقات فراغت را داشتند، در مقایسه با کم تحرک ترین افراد، با خطر کمتری برای ابتلا به 13 نوع سرطان روبه رو بودند.
در این مطالعه، بیشترین کاهش خطر مربوط به سرطان مری بود:
سرطان مری: 42 درصد
سرطان کبد: 27 درصد
سرطان ریه: 26 درصد
سرطان کلیه: 23 درصد
سرطان بخش کاردیای معده: 22 درصد
سرطان آندومتر رحم: 21 درصد
لوسمی میلوئید: 20 درصد
مولتیپل میلوما: 17 درصد
سرطان روده بزرگ: 16 درصد
سرطان سر و گردن: 15 درصد
سرطان راست روده: 13 درصد
سرطان مثانه: 13 درصد
سرطان پستان: 10 درصد
این مطالعه همچنین نشان داد که بیشتر این ارتباط ها پس از در نظر گرفتن شاخص توده بدنی همچنان وجود داشتند؛ یعنی فواید فعالیت بدنی را نمی توان صرفا به کاهش وزن نسبت داد.
اینجا یک نکته علمی مهم وجود دارد. مطالعه فوق مشاهده ای بود؛ بنابراین نمی توان بر اساس آن با قطعیت گفت که ورزش به تنهایی باعث کاهش سرطان شده است. افراد فعال ممکن است از نظر رژیم غذایی، سیگار کشیدن، وزن بدن و سایر عوامل سبک زندگی نیز با افراد کم تحرک تفاوت داشته باشند.
با این حال، شواهد حاصل از مطالعات متعدد در جمعیت های مختلف، ارتباط میان فعالیت بدنی بیشتر و کاهش خطر برخی سرطان ها را تایید کرده اند و موسسه ملی سرطان آمریکا نیز فعالیت بدنی را یکی از عوامل مهم قابل تغییر در پیشگیری از سرطان می داند.
شواهد جدیدتر نیز این ارتباط را تقویت کرده اند. در مطالعه ای که در سال 2025 با استفاده از داده های بیش از 85000 نفر در بریتانیا انجام شد، فعالیت بدنی روزانه حتی با شدت سبک نیز با کاهش خطر سرطان همراه بود.
افرادی که بیشترین میزان فعالیت روزانه را داشتند، در مقایسه با کم تحرک ترین افراد، 26 درصد خطر کمتر برای ابتلا به مجموعه 13 سرطان مورد بررسی داشتند. همچنین افرادی که به طور متوسط 7000 قدم در روز راه می رفتند، در مقایسه با افرادی که 5000 قدم راه می رفتند، 11 درصد خطر کمتری داشتند.
برای فعال بودن، لزوما به تمرینات سنگین نیاز نیست. پیاده روی، دویدن، شنا، دوچرخه سواری و فعالیت های روزمره می توانند به افزایش میزان فعالیت بدنی کمک کنند.
راهنمای موسسه ملی سرطان آمریکا برای بزرگسالان، حداقل 150 تا 300 دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته یا 75 تا 150 دقیقه فعالیت شدید را توصیه می کند. انجام تمرین های قدرتی حداقل 2 روز در هفته نیز توصیه شده است.
فعالیت بدنی منظم می تواند یکی از اجزای مهم سبک زندگی سالم و کاهش خطر برخی سرطان ها باشد، اما جایگزین سایر اقدامات پیشگیرانه نیست. ترک سیگار، حفظ وزن مناسب، تغذیه متعادل، محدود کردن مصرف الکل و انجام غربالگری های توصیه شده نیز اهمیت دارند.
در نتیجه، نمی توان گفت ورزش انسان را در برابر سرطان مصون می کند؛ اما شواهد علمی قابل توجهی وجود دارد که نشان می دهد فعال بودن می تواند خطر ابتلا به چندین نوع سرطان را کاهش دهد.