فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۱۶۱۵۱۱
تاریخ انتشار: ۲۳:۳۵ - ۱۸-۰۲-۱۴۰۵
کد ۱۱۶۱۵۱۱
انتشار: ۲۳:۳۵ - ۱۸-۰۲-۱۴۰۵

سال سیاه دمپختکی در تهران

سال قحطی 1288
«در سالی که به سال دمپختکی مشهور بود. وضع مالی دولت بسیار بد ‌بود، به ‌طوری که حقوق کارمندان به دشواری پرداخت می‌شد.در چنین شرایط ناگواری، برخی از خیرخواهان مال‌دار برای سد جوع بینوایان در سر چهارراه‌ها دیگ‌های بزرگ دمپختک (دمپختک را از بلغور گندم می‌پختند) بر روی اجاق‌ها کار گذاشته بودند و به هر مستمندی در روز مقدار کمی دمپختک می‌دادند.»

روزنامه همشهری، گزارشی تاریخی از قحطی 150 سال پیش ایران منتشر کرد که به ظرافت تداعی و ارجاعی به وضع کنونی مردم است با این تفاوت که آن زمان به سبب قحطی چیزی برای خریدن و خوردن وجود نداشت و الان سوپر مارکت ها پر از کالا هستند اما به سبب جنگ و تداوم تحریم ها و سرکشیدن تورمی بی سابقه، پولی برای خرید نیست. با این همه تاکید این گزارش بر رسیدگی و حمایت توانگران از مستمندان جامعه است، شاید به این امید که الگویی تاریخی از دستگیری ثروتمندان از فقرا به دست داده باشد.

گزارش سیاه سال دمپختکی را در ادامه می خوانید:

 قحطی سال ١٢٨٨ هجری قمری قحطی بزرگی است که حدود ١۵٠ سال پیش همزمان با سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار به سراغ ایران آمد و باعث مرگ‌ومیر بسیاری شد.

عبدالله مستوفی در کتاب «شرح زندگانی من» درباره قحطی سال ١٢٨٨ نوشته است: «از یکی دو سال پیش، کم‌بارانی شروع و گرانی و تنگی خواربار خودنمایی می‌کرد ولی در زمستان سال ١٢٨٧ هیچ باران نبارید و مایه‌های سنواتی هم تمام شده بود...»

رسیدگی به فقرا در پارک لاله

در این شرایط اما پایتخت‌نشینان تنها نبودند و بودند مردانی که به فکر فقرا بودند ازجمله میرزا حسین خان سپهسالار، وزیر ناصرالدین‌شاه و بانی مسجد و مدرسه سپهسالار تهران.

سید عبدالله انوار، نامی آشنا در میان تهران‌پژوهان، می‌نویسد: «یک قحطی در سال ١٢٨٨ و در زمان ناصرالدین‌شاه بود که به علت نبود راه و ارتباطاتی مثل اتومبیل و بارکش بیشتر شد. بنابراین اگر کمبودی احساس می‌شد، نمی‌توانستند مواد غذایی را به‌راحتی به نقاط مختلف بیاورند.

«آن سال، سال سختی برای مردم شد. میدان جلالیه که امروز به آن پارک لاله می‌گویند، سابق از این از املاک نصرت‌الدوله فیروزمیرزا، پدر فرمانفرما بود که به آن نصرت‌آباد می‌گفتند. در آن‌جا میرزا حسین خان سپهسالار فقرا و مردم نیازمند را جمع می‌کرد و به آن‌ها خیلی می‌رسید تا این‌که قحطی رفع شد.»

سال دمپختکی

دوران مظفرالدین‌شاه هم پایتخت با یک قحطی دیگر مصادف شد که انوار به آن چنین اشاره کرده است: «در سالی که به سال دمپختکی مشهور بود. وضع مالی دولت بسیار بد ‌بود، به ‌طوری که حقوق کارمندان به دشواری پرداخت می‌شد.

در چنین شرایط ناگواری، نخست قحط‌سالی شد و نرخ غلات روزبه‌روز فزونی یافت، ولی در چنین احوالی برخی از خیرخواهان مال‌دار به تکاپو افتادند و برای سد جوع بینوایان در سر چهارراه‌ها دیگ‌های بزرگ دمپختک (دمپختک را از بلغور گندم می‌پختند) بر روی اجاق‌ها کار گذاشته بودند و به هر مستمندی در روز مقدار کمی دمپختک می‌دادند.»

انوار می‌گوید: «ماجرای دمپختک دوره مظفری را من خودم از اشخاصی که آن دوره بودند، شنیدم. می‌گفتند که چقدر مردم به هم کمک می‌کردند و در بازار دمپختک می‌پختند و برای همین تلفات کم‌ شده بود.»

خرید گندم با قیمت دوبرابر

میرزا حسین خان امین‌الضرب، کسی که اولین‌بار تهرانی‌ها را صاحب برق کرد هم ازجمله کسانی بود که در این دوران سختی به داد مردم تهران رسید.

چنان‌که گفته می‌شود، در سالی که کشاورزان خسران زیاد دیده بودند و گندم حکم طلا پیدا کرده بود این مرد بزرگ به‌سرعت با کشاورزان مازندرانی به توافق رسید و مقادیر بسیار زیادی گندم از آن‌ها خریداری کرد و برای آن‌که این بار زودتر به تهرانی‌ها برسد هزینه‌ای مضاعف پرداخت و با ورود این محموله گندم، مردم این شهر از گرسنگی و مرگ حتمی نجات پیدا کردند.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: اقتصاد ، قحطی ، خشکسالی
ارسال به دوستان
از برون‌گرایی تا وجدان‌مندی؛ شخصیت ما با افزایش سن دچار تغییرات ناملموس می‌شود کارت‌پستالی خاص از تصویر مظفرالدین‌شاه قاجار و اطرافیانش (عکس) ۵ قطعه خودرو که باید در ۹۶ هزار کیلومتر عوض کنید آفت‌کشی که برای نابودی پشه‌ها ساخته شد، اکنون جفت‌یابی را برایشان راحت‌تر کرده است ۷ فروند از سریع‌ترین زیردریایی‌های تاریخ؛ از شاهکارهای شوروی تا غول‌های هسته‌ای آمریکا(+عکس) یورش گسترده پلیس مهاجرت آمریکا در جورجیا؛ بازداشت بیش از ۱۲۰۰ مهاجر معاون امنیتی وزیر کشور از بررسی ابعاد مختلف قتل حمیدرضا رجب‌زاده خبر داد صربستان و اسرائیل کارخانه تولید پهپاد افتتاح می‌کنند جذب مدافع جوان نیروی زمینی توسط پرسپولیس با قراردادی پنج‌ساله ضرب‌الاجل سازمان بورس به مالک باشگاه استقلال برای تعیین تکلیف هیئت‌مدیره ادعای سنتکام: ارتش آمریکا به بیش از ۳۰ کشتی اجازه داده تا برای انتقال کمک‌های بشردوستانه از محاصره ایران عبور کنند شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی: اجتماعات در میادین با قوت ادامه خواهد داشت/ تا زمانی که رهبر معظم انقلاب اعلام نکنند، مردم میادین را ترک نمی‌کنند واژگونی مرگبار دو خودرو در محورهای سمنان با ۲ کشته و ۵ مصدوم صدور هشدار نارنجی هواشناسی برای رگبار و وزش باد در ارتفاعات چهار استان نیویورک‌تایمز: کاهش تسلیحات آمریکا در جنگ علیه ایران و تاثیر آن بر چین و روسیه