معماری بایومورفیک در امتدادی سیال از توپوگرافی کوهستان / زیبایی ببینیم

عصر ایران - در تپه های شیب دار دره ناگار (Naggar) در ایالت هیماچال پرادش هند، سازه ای قد برافراشته که گویی نه توسط انسان، بلکه توسط خود طبیعت تراشیده شده است. پروژه ایلا (Eila)، اثر برجسته استودیو موفا (MOFA Studio)، تنها یک اقامتگاه هنری نیست؛ بلکه امتدادی سیال از توپوگرافی کوهستان است که مرز میان «ساخته دست بشر» و «طبیعت» را از بین برده است. 

درباره یک نمونه عالی از طراحی بایومورفیک صحبت می کنیم. این مفهوم به سبکی از طراحی گفته می‌ شود که الهام گرفته از ساختارها و فرآیندهای رشد گیاهان، جانوران، انسان و سایر عناصر زنده طبیعت است. این سبک با بهره‌ گیری از فرم‌ ها و ساختارهای پیچیده و پویا در طبیعت و موجودات زنده، همراه با حجم‌ پردازی و شکل‌ دهی، در زمینه‌ هایی مانند طراحی صنعتی، معماری، مجسمه‌ سازی و هنرهای تزئینی کاربرد دارد.

فلسفه طراحی: سیالیت پنج بعدی

استودیو موفا که در سال 2007 توسط معمار مانیش گولاتی (Manish Gulati) تاسیس شد، با رویکردی نامتعارف به سراغ این پروژه رفته است. این استودیو از چارچوبی پنج بعدی برای طراحی استفاده می کند که شامل سیالیت در حوزه های زیر است:

1. فضایی  (Spatial)
2. اکولوژیک  (Ecological)
3. اجتماعی  (Social)
4. زمانی  (Temporal)
5. سیستمی  (Systemic)

در پروژه ایلا، معماری به جای دیکته کردن مسیر، به زندگی پاسخ می دهد. ادغام هوش مصنوعی به عنوان همکار خلاق در کنار تحقیقات محیطی، باعث شده تا این سازه بیشترین بازدهی انرژی را در کنار حفظ شهود انسانی داشته باشد.

کپسول های بایومورفیک: ابزارهای بصری در دل دره

فرماسیون اصلی «ایلا» از پوسته های بایومورفیک (زیست ریخت) تشکیل شده است. این کلبه های کپسول مانند که از فولاد سبک و لایه های نازک بتنی ساخته شده اند، مزایای متعددی دارند:

• دید 360 درجه: پنجره ها و نورگیرها به عنوان «ابزارهای بصری» عمل می کنند که منظره دره را مانند یک تابلوی نقاشی زنده به داخل فضای زندگی می کشانند.
• پایداری انرژی: بدنه عایق بندی شده این حجم ها، بار انرژی ساختمان را به شدت کاهش داده و ردپای کربنی کمی بر جای می گذارد.
• استراتژی پلکانی: مسترپلان پروژه به صورت پلکانی طراحی شده تا از لایه های خاک محافظت کرده و مسیرهای طبیعی آب باران را مسدود نکند.

هنر به مثابه روح فضا، نه صرفا دکور

در ایلا، هنر به دیوارها ختم نمی شود؛ بلکه هسته اصلی معماری است. با مدیریت هنری شری راما شانکار سینگ و دخترش پالاک سینگ از اعضای تیم طراحی استودیو موفا، هنر در تار و پود روزمره تنیده شده است:

• دروازه تلاقی: مسیری که با کتیبه های سنگی آغاز می شود.
• کتابخانه: جایی که نور از میان «جالی» (شبکه های سنتی) یا شباک و لامپ هایی با قاب گلدوزی عبور می کند.
• فضاهای جمعی: آمفی تئاتر روباز و استخر بی نهایت که با خط افق کوهستان یکی می شود.

معماری سبز و جذب در اکولوژی منطقه

یکی از درخشان ترین ویژگی های این پروژه، پتانسیل رشد آن است. استودیو موفا پوسته های بتنی را به گونه ای طراحی کرده که با گذشت زمان، پوشش گیاهی محلی روی آن ها رشد کند. این یعنی معماری در زمان تحویل تمام نمی شود، بلکه به تدریج توسط اکولوژی منطقه جذب شده و به بخشی از جنگل تبدیل می گردد. استفاده از مصالح بومی نیز هزینه های حمل و نقل و آلایندگی را به حداقل رسانده است.

روزنانه نگار عمانی: توافقی میان واشنگتن و تهران در حال شکل‌گیری است

بیشتر بخوانید:

معماری آکاردئونی؛ چگونه سقف زیگزاگی خانه اس آکوستیک و نور را متحول کرد؟ (+تصاویر)

خانه طاق؛ اثر تحسین برانگیز معماری / تعادلی موفق بین خشونت و ظرافت (+تصاویر)

تماشاخانه

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

فیلم های دیگر