یک پروتئین گیاهی؛ از خواص و فرآورده‌های متنوع تا موارد احتیاط

به گزارش ایسنا، متخصصان تغذیه می‌گویند سویا یکی از منابع غنی پروتئین گیاهی است که در بسیاری از غذاهای گیاهی و رژیم‌های غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مصرف انواع مختلف سویا به ویژه محصولات تخمیر شده آن، می‌تواند فواید بیشتری برای سلامتی به همراه داشته باشد. همچنین مصرف متعادل و توجه به موارد احتیاط در مصرف، می‌تواند از بروز عوارض جانبی جلوگیری کند.

سویا سرشار از پروتئین، فیبر، چربی‌های سالم، ویتامین‌ها و مواد معدنی است. در ۱۰۰ گرم سویا حدود ۳۶ گرم پروتئین، ۹ گرم فیبر، ۱۲ گرم چربی (شامل اسیدهای چرب امگا-۳ و امگا-۶) و مقادیر بالایی از آهن، منگنز، فسفر، ویتامین K و فولات وجود دارد. این ترکیب تغذیه‌ای، سویا را به منبعی مناسب برای گیاه‌خواران و وگان‌ها تبدیل می‌کند.

در ادامه به نقل از سایت تخصصی «هلث لاین» به بررسی برخی خواص تغذیه‌ای و سلامتی سویا می‌پردازیم:

سلامت قلب و عروق

مصرف روزانه ۲۵ گرم پروتئین سویا به همراه رژیم غذایی کم‌چرب و کم‌کلسترول می‌تواند خطر بیماری‌های قلبی را کاهش دهد. این اثر به دلیل محتوای بالای چربی‌های غیراشباع، فیبر و مواد مغذی موجود در سویاست.

سلامت گوارش

فیبر موجود در سویا به ویژه در انواع تخمیر شده آن مانند «تمپه» (یکی از فراورده‌های سنتی سویا که بیشتر در اندونزی تولید می‌شود) می‌تواند به بهبود سلامت روده، کاهش التهاب و کاهش خطر سرطان روده بزرگ کمک کند.

کاهش خطر سرطان

مصرف سویا با کاهش خطر ابتلا به سرطان‌های پستان و پروستات مرتبط است. ایزوفلاون‌های سویا با اثرات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی که دارند می‌توانند در پیشگیری از رشد سلول‌های سرطانی مؤثر باشند.

سلامت استخوان‌ها

ایزوفلاون‌های موجود در سویا به ویژه در دوران یائسگی می‌توانند به حفظ تراکم استخوانی و کاهش خطر پوکی استخوان کمک کنند. این ترکیبات با اتصال به گیرنده‌های استروژن در استخوان‌ها عمل می‌کنند.

کاهش علائم یائسگی

ایزوفلاون‌های سویا همچنین می‌توانند علائم یائسگی مانند گُرگرفتگی را کاهش دهند. این ترکیبات با اثرات استروژنی ضعیف، به تعادل هورمونی در این دوران کمک می‌کنند.

برخی فرآورده‌های پرخاصیت سویا

به گزارش «وری‌ول‌هلث»، برخی محصولات مفید سویا عبارتند از:

- تمپه: محصول تخمیر شده‌ای است که دارای پروتئین بالا، فیبر و پروبیوتیک است. این محصول برای سلامت روده مفید است و می‌تواند جایگزین مناسبی برای گوشت باشد.

- «ادامامه» یا سویای سبز: لوبیای سبز نارس سویاست که سرشار از پروتئین، فیبر، فولات و منیزیم است. مصرف آن می‌تواند به کاهش قند خون، کاهش فشار خون و کاهش خطر بیماری‌های قلبی کمک کند.

- شیر سویا: گزینه‌ای مناسب برای افرادی است که به لاکتوز حساسیت دارند. شیر سویا حاوی پروتئین، کلسیم، ویتامین‌های A و B است.

- توفو: توفو یا «پنیر سویا»، غذایی است که از فرایند بستن شیر سویا به دست می‌آید. توفو معمولا فرآوری شده است ولی هنوز فواید سلامتی سویا را دارد و گزینه‌ای عالی برای جایگزینی گوشت در رژیم‌های گیاهی است.

احتیاط های مهم در مصرف سویا

۱. مصرف سویا باید در حد متعادل باشد. مصرف ۲۵ تا ۵۰ گرم سویا در روز برای بهره‌مندی از خواص آن توصیه می‌شود.

۲. در افرادی که دچار کمبود ید هستند، مصرف زیاد سویا ممکن است بر عملکرد تیروئید تأثیر بگذارد.

۳. تخمیر سویا (مانند تهیه محصولات آن شامل تمپه و «میسو») می‌تواند هضم و جذب مواد مغذی را بهبود بخشد. میسو یا «خمیر سویا» یک نوع ماده غذایی است که از تخمیر غلات به دست می‌آید.

۴. برخی افراد ممکن است به سویا حساسیت داشته باشند و باید از مصرف آن خودداری کنند.