ناگفته‌هایی از نبوغ بی‌پایان داوینچی

به گزارش ایسنا، مشهورترین همه‌چیزدان تاریخ بودن کار ساده‌ای نیست، اما بدون شک این عنوان برازنده‌ی «لئوناردو داوینچی» است. با اینکه او بیشتر به‌عنوان یک نقاش شناخته می‌شود، اما همچنین مهندس، معمار و دانشمندی کنجکاو بود که دفترچه‌های یادداشتش علاقه‌ وافر او به کالبدشناسی، ستاره‌شناسی، گیاه‌شناسی و نقشه‌کشی را نشان می‌دهند.

۱۵ آوریل با تولد ۵۷۳ سالگی «داوینچی»‌ مصادف بود. او در ۱۵ آوریل ۱۴۵۲ در فلورانس متولد شد و بر رنسانس متعالی و در ادامه، بر مسیر هنر غرب تاثیر عمیقی گذاشت. «لئوناردو» پس از شاگردی نزد استاد برجسته «آندریا دل وروکیو»، به‌خاطر ترکیب‌های ظریف و تکنیک مشهور «اسفوماتو(تکنیک محو و مه‌آلود) در نقاشی‌هایش طرفداران بسیاری پیدا کرد. او در سال ۱۵۱۹ میلادی در فرانسه در سن ۶۷ سالگی درگذشت. شاهکارهایی چون «شام آخر» و «مونالیزا» هنوز هم از برجسته‌ترین و پرتکرارترین آثار هنری تاریخ هستند، بنابراین جای تعجب ندارد که محبوبیت «لئوناردو» همچنان ادامه دارد.

در ادامه، به چند نمونه‌ی اخیر از خبرساز شدن نبوغ بی‌پایان او اشاره می‌کنیم:

تصاویر جدید از نقاشی «مریم مقدس در صخره‌ها» نشان‌دهنده طراحی اولیه‌ای کاملاً متفاوت

تحسین‌کنندگان امروزی لئوناردو نسبت به نسل‌های گذشته برتری خاصی دارند: آن‌ها می‌توانند با فناوری‌های پیشرفته نگاهی عمیق‌تر به فرآیند خلق آثار او داشته باشند. در گالری ملی لندن، روش‌های پیشرفته‌ای همچون نقشه‌برداری ماکرو با پرتو ایکس فلورسانس و تصویربرداری فراطیفی به کارشناسان امکان داده‌اند که طراحی اولیه‌ی پنهان‌شده در زیر نقاشی «مریم مقدس در صخره‌ها» (۱۴۹۱–۹۹، ۱۵۰۶–۰۸) را آشکار کنند. جالب اینجاست که ترکیب‌بندی اصلی نقاشی کاملاً تغییر کرده بود. اینطور که «لئوناردو» در ابتدا قصد داشت مریم مقدس را در حال زانو زدن بالای عیسی مسیح نوزاد نقاشی کند، در حالی که فرشته‌ای از روی شانه‌اش به پایین نگاه می‌کرد.

«منجی جهان»، آخرین نقاشی شناخته‌شده لئوناردو، به قیمت ۴۵۰٫۳ میلیون دلار فروخته شد

اگر دوست دارید یک اثر از «لئوناردو» را بر دیوار خانه‌تان داشته باشید، باید هزینه هنگفتی بپردازید. چرا که آخرین نقاشی منتسب به او که در یک حراجی به فروش رسید، رکورد تاریخ را شکست و در حراجی کریستیز نیویورک در سال ۲۰۱۷ به مبلغ ۴۵۰٫۳ میلیون دلار فروخته شد. با وجود این افتخار تاریخی، شک و تردیدهای زیادی در مورد اصل بودن نقاشی «سالواتور موندی» یا «منجی جهان»(حدود ۱۵۰۰ میلادی) مطرح شده‌ است. مثلاً آن گوی عجیب دست عیسی مسیح را چطور باید تفسیر کرد؟ در سال ۲۰۱۹، ولیعهد عربستان سعودی که خریدار اثر بود، ظاهراً از قرض دادن آن به موزه لوور خودداری کرد؛ چون این موزه در مورد اصالت نقاشی تردید داشت. چند سال بعد، این اثر حتی موضوع مستند معروف «لئوناردوی گمشده» شد که دیدگاه‌های جالبی را مطرح کرد…

مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که مشهورترین چپ‌دست تاریخ هنر، در واقع با هر دو دست می‌توانست طراحی کند!

بررسی جدیدی روی نخستین طراحی شناخته‌شده از «لئوناردو»، یعنی منظره‌ای از سال ۱۴۷۳ میلادی که در گالری «اوفیتزی»‌ نگهداری می‌شود، نشان می‌دهد که او از هر دو دست خود برای طراحی استفاده می‌کرد. نوشته‌های موجود در اثر هم به چپ و هم به راست مایل هستند، که نشان‌دهنده‌ی توانایی او در نوشتن با هر دو دست است. آیا اصلاً کاری هست که این مرد نتواند انجام دهد؟

آیا لئوناردو پیش از آن‌که گیاه‌خواری مُد شود، گیاه‌خوار بوده است؟

دنیای امروز چنان شیفته «لئوناردو» شده که حتی عادت‌های غذایی‌اش هم جذابیت پیدا کرده‌اند. هیچ مدرک قطعی در مورد رژیم غذایی او وجود ندارد، اما برخی محققان از گفته‌های معاصران او و غذاهای تماما گیاهی‌ای که می‌خورده، نتیجه گرفته‌اند که شاید گیاه‌خوار بوده باشد. جالب‌ترین نکته؟ افکار دلسوزانه‌ای که روی کاغذ آورده است: «آیا طبیعت غذای ساده‌ی کافی برای رضایتت تولید نمی‌کند؟»

حتی درباره معروف‌ترین نقاشی دنیا هم همیشه چیز تازه‌ای برای یادگیری وجود دارد. در جریان تحقیقاتی که در سال ۲۰۲۰ میلادی روی تابلوی مونالیزا در موزه لوور پاریس انجام شد، ردهای محوی از یک طراحی اولیه با زغال کشف شد که با استفاده از تحلیل چندطیفی قابل مشاهده شد. این یافته نشان می‌دهد که لئوناردو احتمالاً از تکنیک «spolvero» استفاده کرده؛ یعنی سوراخ‌کردن خطوط اصلی طراحی و انتقال آن به بوم با پاشیدن گرد زغال. این موضوع امکان جالبی را مطرح می‌کند که شاید در جایی، نسخه کاغذی طراحی اولیه مونالیزا به‌دست خود لئوناردو هنوز باقی مانده باشد.