تاریخ:
اشک‌های ناهید کیانی پس از حذف از بازی‌های آسیایی ناگویا 
درس نود و نه
توافق پرسش‌برانگیز شهرداری و میراث فرهنگی استان مازندران!
تعرض به باغ شاه ؛ سالار تپه قربانی بعدی میراث فرهنگی / آیا وزارتخانه در تهران خبر دارد؟
اکنون پرسش اصلی نه فقط درباره شهرداری بهشهر و اداره‌کل میراث فرهنگی مازندران، بلکه متوجه وزارت میراث فرهنگی در تهران است: آیا این وزارتخانه از طرح جدید سالار تپه و تغییراتی که شهرداری از آنها سخن می‌گوید اطلاع دارد؟
عصر ایران؛ حسن ظهوری _ عکسی که به‌تازگی روابط عمومی شهرداری بهشهر منتشر کرده، ظاهراً یک بازدید معمولی نیست. در این تصویر، یاسر احمدی، شهردار بهشهر، به همراه محمد حامدی، فرماندار این شهرستان، در ارتفاعات سالار تپه دیده می‌شوند؛ تپه‌ای مشرف به باغ شاه که طرح مداخله در آن پیش‌تر با مخالفت میراث فرهنگی مواجه شده بود.
بر اساس توضیح منتشرشده همراه این تصویر در صفحه اینستاگرام شهرداری، به نظر می‌رسد شهرداری بهشهر بار دیگر قصد دارد طرح قدیمی خود را در سالار تپه اجرایی کند؛ طرحی که در سال‌های گذشته با ورود و اخطار اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران متوقف شده بود.
باغ شاه، چهل‌ستون یا با نام امروزی «پارک ملت» در بهشهر، یکی از مهم‌ترین باغ‌های تاریخی دوره صفوی در مازندران است. این باغ که امروز در مرکز شهر و در خیابان شهید هاشمی‌نژاد قرار دارد، در سال ۱۰۲۱ هجری قمری، برابر با حدود سال ۱۶۱۲ میلادی، به دستور شاه عباس اول و هم‌زمان با پایه‌گذاری شهر اشرف‌البلاد، بهشهر امروزی، ساخته شد.
عمارت اصلی باغ به‌عنوان دیوان‌خانه، محل بار عام، تشریفات و پذیرایی از سفرا و مهمانان دربار ساخته شده بود و اقامتگاه زمستانی و بهاری شاه عباس در کرانه جنوبی دریای خزر نیز به شمار می‌رفت. ساختمان فعلی شهرداری بهشهر نیز از سال ۱۳۱۲ در محل عمارت اصلی باغ قرار گرفته است.
در ضلع جنوبی و پشت باغ شاه، تپه‌ای بزرگ قرار دارد که امروز به‌دلیل ساخت یک عمارت سه‌طبقه از سوی شهرداری در دهه ۳۰ شمسی، بخش زیادی از آن از داخل باغ دیده نمی‌شود. این تپه که به «سالار تپه» شهرت دارد، بخشی از منظر فرهنگی و تاریخی باغ شاه محسوب می‌شود و در تصاویر تاریخی، از جمله عکس‌های مربوط به دوره قاجار، به‌خوبی دیده می‌شود.
گفته می‌شود انتخاب محل ساخت عمارت اصلی باغ، به وجود همین تپه نیز ارتباط داشته است؛ چراکه در زمان ساخت بنا، که یک یا دو طبقه بیشتر نداشت، سالار تپه از داخل باغ کاملاً قابل مشاهده بود. به همین دلیل، هرچند سالار تپه به‌صورت یک اثر مستقل ثبت نشده، در حریم پنج‌گانه باغ شاه قرار گرفته و مشمول ضوابط و مقررات حفاظتی این مجموعه است.
در سال ۱۳۹۵، حدود ۱۷ هکتار از اراضی جنگلی سالار تپه که جزو منابع ملی بود، با هدف توسعه گردشگری، افزایش فضای سبز و رونق اقتصادی به پارک ملت الحاق شد و پروژه‌ای با عنوان پارک جنگلی سالار تپه کلید خورد. این طرح اما خیلی زود با مداخله و اخطار اداره‌کل میراث فرهنگی مازندران متوقف شد.
در آن زمان قرار بود بخشی از دیوار انتهایی باغ تخریب و باغ شاه با ایجاد پل یا امکانات مشابه به سالار تپه متصل شود. همچنین ایجاد ساختارهای پلکانی و دیگر سازه‌ها برای تبدیل این محدوده به فضای گردشگری در دستور کار قرار داشت. بخشی از این مداخلات در همان زمان انجام شده بود که با ورود میراث فرهنگی متوقف شد.
از آن زمان تاکنون، طرح مداخله در سالار تپه عملاً منتفی مانده بود، اما حالا شهرداری بهشهر از «خروج ارتفاعات سالار تپه از حلقه مفقوده گردشگری» و آغاز طرحی برای نجات‌بخشی و بازگشت سرمایه‌گذاری به این منطقه خبر داده است.
یاسر احمدی، شهردار بهشهر، گفته است تغییراتی در طرح، شکل حریم و نقشه‌هایی که پیش‌تر میراث فرهنگی با آنها مخالفت کرده بود، ایجاد شده است. به گفته او، اکنون پس از تأیید و برگزاری مناقصه، این پروژه اجرا خواهد شد. هدف طرح نیز «احیای ارتفاعات سالار تپه به منظور ورود گردشگر و ایجاد فضای خاص و مفرح برای گردشگران و دوستداران طبیعت» عنوان شده است.
این اظهارات با توجه به ضوابط حاکم بر حریم باغ شاه، پرسش‌های جدی ایجاد می‌کند. حتی اگر برای اجرای چنین طرحی مجوزی از میراث فرهنگی استان صادر شده باشد، لازم است مشروعیت و انطباق آن با ضوابط مصوب حریم باغ شاه به‌طور دقیق بررسی شود.
نقشه عرصه و حریم باغ شاه در بهشهر نشان می‌دهد که حریم این مجموعه در اواخر اردیبهشت سال ۱۳۸۵ به ثبت رسیده و باغ شاه پنج حریم مصوب دارد. سالار تپه نیز در حریم پنجم قرار گرفته است.
طبق ضوابط و مقررات حریم درجه پنج باغ شاه، محدوده سالار تپه از دامنه‌های شمالی کوه مشرف به مجموعه آثار تا خط‌الرأس آن، بر اساس محدوده مشخص‌شده، تعیین و اعلام شده است. این محدوده بخشی از منظر طبیعی منطقه و عرصه طبیعی باغ به شمار می‌رود.
بر اساس این ضوابط، ساخت‌وساز، احداث بنا و معبر، تغییر در سیمای طبیعی و توپوگرافی منطقه، استخراج شن، ماسه و سنگ، قطع درختان، نصب دکل‌های ماهواره‌ای و مخابراتی و موارد مشابه ممنوع است.
در بند سوم این ضوابط نیز بر حفظ، ترویج و تثبیت پوشش گیاهی و حفاظت از چشمه‌ها، نهرها و رودخانه‌ها در محدوده فوق و بالادست آن تأکید شده است.
بنابراین، بر اساس مصوبه حریم باغ شاه، ساخت‌وساز و ایجاد تغییرات اساسی در سیمای طبیعی سالار تپه مجاز نیست. به همین دلیل، حتی اگر آنچه شهرداری امروز از آن به‌عنوان باز شدن مسیر اجرای طرح توسعه گردشگری سالار تپه یاد می‌کند، با موافقت میراث فرهنگی استان همراه شده باشد، این پرسش مطرح است که چنین طرحی تا چه اندازه با ضوابط مصوب حریم باغ شاه انطباق دارد و آیا وزارت میراث فرهنگی در سطح ملی نیز آن را تأیید کرده است یا نه.
بیش از ۹۰ سال است که شهرداری بهشهر در باغ شاه مستقر است و طی دهه‌های گذشته نیز کارنامه این مجموعه در حفاظت از باغ چندان قابل دفاع نبوده است. امروز باغ شاه بیش از آنکه سیمای یک باغ تاریخی صفوی را داشته باشد، به یک پارک شهری مدرن شبیه است.
کافی است در باغ قدم بزنید تا مشخص شود بخش بزرگی از جلوه و نشانه‌های سیمای تاریخی آن از بین رفته است. مهم‌ترین عناصر تاریخی باقی‌مانده، بخشی از حصار و دیوار باغ، برخی برج‌ها و سامانه آب‌رسانی، مسیر آب و جوی‌هایی هستند که ظاهراً بخش‌هایی از آنها از دوره صفوی باقی مانده‌اند. حتی همین مسیر آب نیز با بی‌سلیقگی روی سنگ‌فرش اصلی رنگ‌آمیزی شده و در آن دخل و تصرف‌هایی صورت گرفته است.
از دیگر اقدامات مسئله‌برانگیز در باغ شاه، ساخت‌وسازهای غیرمجاز در عرصه باغ است. ساختمان‌هایی به مجموعه اضافه شده یا به برخی ساکنان مجاور باغ اجازه داده شده ارتفاع‌های غیرمجاز ایجاد کنند. برخی از این ساخت‌وسازها چنان پیشروی کرده‌اند که گویی باغ به بخشی از خانه‌های مجاور تبدیل شده است.
ساخت و گسترش پارک حیوانات، توسعه بی‌رویه درختان نارنج و شیوه‌های جدید درخت‌کاری نیز باعث شده شکل و ساختار تاریخی باغ بیش از پیش تغییر کند. امروز اگر کسی نداند اینجا باغی صفوی با قدمتی بیش از چهار قرن است، به‌سختی می‌تواند از روی سیمای فعلی آن گذشته تاریخی باغ را تشخیص دهد.
تازه‌ترین کاوش‌های باستان‌شناسی در باغ شاه نیز با هدف خواناسازی یکی از برج‌های باغ انجام شده؛ برجی که قرار است مرمت شود و گفته می‌شود شهرداری برای اجرای این پروژه حدود ۳۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته است. انتشار تصاویر این کاوش‌ها از سوی شهرداری ظاهراً با هدف نشان دادن توجه این نهاد به میراث باستانی باغ انجام شده است.
با این حال، برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که این کاوش‌های باستان‌شناسی با چراغ سبز احتمالی میراث فرهنگی برای مداخله شهرداری در سالار تپه بی‌ارتباط نیست. تاکنون اما هیچ تأیید رسمی یا ارتباط مشخصی میان این دو موضوع پیدا نشده و نمی‌توان چنین ارتباطی را قطعی دانست.
با این حال، پرسش همچنان باقی است: اگر شهرداری بهشهر تا این اندازه به تاریخ و میراث فرهنگی شهر علاقه‌مند است، چرا برخی ساختمان‌های تاریخی شهر در چنین وضعیت نامناسبی رها شده‌اند و در حال ویرانی هستند؟ چرا برای مرمت و حفاظت از آنها اقدامی جدی صورت نمی‌گیرد؟
نمونه دیگر، محوطه سایت زباله بهشهر است؛ جایی که یک غار باستانی متعلق به دوره پارینه‌سنگی زیر حجم زباله‌ها مدفون شده است. این محوطه نیز همچنان نیازمند ساماندهی و توجه جدی است تا امکان حفاظت و مطالعه این اثر باستانی فراهم شود.
باغ شاه البته هنوز رازهای زیادی در خود پنهان دارد. بر اساس روایت‌های کتاب «عالم‌آرای عباسی» نوشته اسکندر بیگ منشی، شاه عباس اول در ۲۴ جمادی‌الاول سال ۱۰۳۸ هجری قمری، برابر با ۱۹ ژانویه ۱۶۲۹ میلادی، در همین باغ شاه و در اشرف‌البلاد چشم از جهان فرو بست.
گفته می‌شود شاه عباس که دو یا سه روز در بستر بیماری و تب شدید بود، در آخرین لحظات زندگی به سالار تپه چشم دوخته بود؛ همان تپه‌ای که امروز پس از حدود چهار قرن، بار دیگر قرار است بخشی از یک طرح گردشگری و سرمایه‌گذاری شود.
اکنون پرسش اصلی نه فقط درباره شهرداری بهشهر و اداره‌کل میراث فرهنگی مازندران، بلکه متوجه وزارت میراث فرهنگی در تهران است: آیا این وزارتخانه از طرح جدید سالار تپه و تغییراتی که شهرداری از آنها سخن می‌گوید اطلاع دارد؟ آیا این طرح با ضوابط مصوب حریم پنج‌گانه باغ شاه تطبیق داده شده است؟ و اگر پاسخ مثبت است، بر اساس کدام مجوز و با چه استدلالی می‌توان تغییر در سیمای طبیعی و تاریخی سالار تپه را با ضوابط حفاظتی باغ شاه سازگار دانست؟
ویدئوهای دیدنی دیگر در کانال های آپارات و یوتیوب عصر ایران 👇👇👇 کانال 1 aparat.com/asriran کانال 2 youtube.com/@asriran_official/videos
لینک کوتاه: کپی لینک
تمام عوامل مؤثر در ابتلا به آلزایمر؛ چه چیز‌هایی خطر بیماری را افزایش می‌دهد؟ پزشکیان: هر چه پول از افزایش قیمت بنزین درآمده است به کالابرگ اضافه می‌شود فیلم تاریخی از سایت پدافندی سام-۲ ارتش مصر در جنگ رمضان ۱۹۷۳ اشک‌های ناهید کیانی پس از حذف از بازی‌های آسیایی ناگویا اختلال در پرواز‌های فرودگاه ریاض پس از انفجار؛ گزارش‌ها از حمله موشکی یمن تعرض به باغ شاه ؛ سالار تپه قربانی بعدی میراث فرهنگی / آیا وزارتخانه در تهران خبر دارد؟ یونس امامی با شکست دومین قهرمان جهان به فینال بازی‌های آسیایی رسید آذرپیرا با دومین برد ۱۰-۰ به نیمه‌نهایی رسید؛ حریف ژاپنی در انتظار برد قاطع آذرپیرا در گام نخست؛ حریف پاکستانی حرفی برای گفتن نداشت فاطمه احمدی از سد نماینده چین‌تایپه گذشت؛ صعود تکواندوکار ایران به دور بعد رئیس پلیس راهور کردستان از نوجوانانی که توسط یکی از مأموران مورد بی‌احترامی قرار گرفته بودند، دلجویی کرد خلاصه بازی فرانسه ۱ - ایتالیا ۱ حمید رسایی چند سال پیش: زندان اوین بیشتر شبیه هتل است تلاش ترامپ برای جلب آرای مردم آلاباما هواشناسی: تداوم بارش در غرب، شمال غرب و شمال کشور و کاهش دما