تاریخ:
با یک لیوان صدها چهره بسازید و آدمکهای احساساتی خلق کنید 
درس پنجاه و چهار
شهرکهای ۷۰ساله تهران
ساختمانهای چهارصد دستگاه و هزار دستگاه یادگاری ارزشمند از گذشته محله نازیآباد است که رد پای مهندسان آلمانی در ساخت آنها دیده میشود. در ادامه به ویژگیهای متفاوت این ساختمانها که روزگاری نخستین آپارتمانهای تهران با سبک مدرن بودند پرداختهایم.
آپارتمانهای چهارصددستگاه در محله نازی آباد یکی از نخستین تجربههای آپارتمان نشینی در پایتخت به شمار میروند.
به گزارش همشهری آنلاین، کار ساخت آپارتمانهای چهارصددستگاه از سال ۱۳۲۵ شروع و چهار سال بعد به ساکنانش تحویل داده شد. در ساخت این پروژه نیز آلمانیها که آن روزها طراحی و اجرای بیشتر پروژههای صنعتی آن محدوده را برعهده داشتند، نقش محوری ایفا کردند.
نوروزعلی حسنجانی، یکی از اهالی قدیمی نازیآباد در اینباره میگوید: «چهارصد دستگاه را آلمانیها ساختند. این پروژه شامل ۲۱ بلوک و ۸۴۰ واحد حدود ۷۰ و ۷۵ متری بود. آن روزها میگفتند مهندسان آلمانی ساختمانها را با آهن و سیمان ساختهاند و طراحی آن به گونهای است که در برابر زلزله ۷ ریشتری هم تاب میآورد. امکانات آپارتمانها هم تکمیل بود. آن روزها که خیلی از خانهها حمام نداشتند، آلمانیها در هر واحد از این آپارتمانهای ۴ طبقه که هر طبقه آن ۵ واحد دارد حمام، انباری اختصاصی و... ساختند. ویژگی خاص چهارصد دستگاه چمنکاری و فضای سبز جلوی آپارتمانها بود که آن روزها جلوه خاصی به محله میداد.»
به گفته علیرضا زمانی تهرانپژوه، چهارصد دستگاه نازیآباد و پیروزی تقریبا در یک دوره زمانی جزو اولین مجتمعهای مسکونی تهران هستند که به سبک مدرن ساخته شده و اولین محلی در ایران است که در آن شوفاژکشی انجام شد. حسنجانی درباره ساکنان نخست این آپارتمانها میگوید: «چهارصد دستگاه از همان آغاز برای سکونت کارگران ساخته شد. از آنجایی که در نازیآباد و اراضی اطراف کارخانههای بسیاری تاسیس شد، این مجتمع را برای سکونت کارگران بنا کردند. ساکنان نخست این مجتمع از کارگران گمرکات، چیتسازی، سیلو، کارخانه قند، شکر و... بودند.»
نماد دیگر نازیآباد که نشان از گذشته این محله دارد، در حوالی خیابان یوسفزاده و ورزشگاه مرغوبکار دیده میشود. اگرچه از خانههای ویلایی و یک طبقه هزاردستگاه نازیآباد کمتر نشانی باقی مانده و بسیاری از آن واحدهای مسکونی جای خود را به آپارتمانهای نونوار دادهاند، اما هنوز خانههایی که به دست مهندسان آلمانی ساخته شدهاند، رنگ و بوی گذشته نازیآباد را حفظ کردهاند.
حسنجانی درباره ساختمانهای هزاردستگاه میگوید: «سال ۱۳۴۱ وقتی زلزله بویین زهرا بسیاری را اهالی آن منطقه را بیخانمان کرد، دولت وقت تصمیم گرفت برای زلزلهزدگان در تهران خانههای ضدزلزله بسازد. محله نازی آباد برای اجرا این پروژه انتخاب شد و آلمانیها هزاردستگاه را که در واقع ۹۰۰ دستگاه بود در محله ساختند. زمینی که در آن هزار دستگاه ساخته شد زمین بایری بود که ما در آن فوتبال بازی میکردیم. خانهها در آغاز ویلایی بود، اما در سالهای اخیر بسیاری از خانههای یک طبقه را کوبیدند و جای آن آپارتمان ساختند. اگرچه قرار شده بود خانهها در اختیار زلزلهزدگان قرار بگیرد، اما آن زمان گفته میشد که بیشتر واحدها در اختیار کارمندان دولت و گاردیها قرار گرفت.»
لینک کوتاه: کپی لینک
زلنسکی بلاروس را تهدید به حمله کرد انگلیس: بنگویر به درستی تحریم شد اوباما: میلیاردها دلار برای جنگ علیه ایران هزینه کردیم/ آمریکا در وضعیت بدتری نسبت به قبل از جنگ با ایران قرار دارد با سعدی در گلستان : کو دشمنِ شوخچشم ناپاک / تا عیبِ مرا به من نماید؟ حضور ۱۰۰ درصدی کارکنان ادارات هرمزگان از ۳۰ خرداد عکس قدیمی از ناصر حجازی در دربی و چند آشنای دیگر شورای اروپا: آماده حمایت از اجرای توافق ایران و آمریکا هستیم ۱۴۵ شهید و زخمی در حملات امروز به لبنان معاون ترامپ: تلآویو یک شریک خوب است، اما این به آن معنا نیست که ما همیشه منافع همسو داشته باشیم سردار قاآنی: غزه هم طوفان دارد، اگر به خواست سیاستمدارانتان حرکت کنید گرفتار طوفان می شوید معاون دفتر رئیسجمهور: آمریکا مراقبت کند تا صلح قربانی شرارت ذاتی طرف سوم نشود عراقچی خطاب به همتای پاکستانی: تبعات نقض تعهدات مندرج در تفاهمنامه متوجه آمریکا خواهد بود صدراعظم آلمان: آتشبس ایران و آمریکا باید شامل لبنان نیز بشود نگرانی مشترک ایران و پاکستان از تداوم حملات اسرائیل به لبنان لغو هشدار سفر؛ روسها دوباره راهی کشورهای عربی خلیج فارس میشوند