تاریخ:
دکتر مهدی زارع: دشمن حتی از قصد هم نمیتواند موجب زمین لرزه شود 
درس چهل و پنجم
باغ ادبیات؛ توشهای و خوشهای- 6
شاهنامۀ فردوسی: پاسخ زال به چیستان موبدان
در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند میتواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ میدهد...
عصر ایران- یکی از مخاطبان که پی گیر بخش «باغ ادبیات» است دربارۀ چند بیت معماوار و دشوار در شاهنامۀ فردوسی پرسیده است:
که از دهودو تاه سروِ سهی
که رُستهست شاداب با فَرّهی
از آن هر یکی بَرزده شاخ سی
نگردد کموبیش بر پارسی
بله، تعبیر معما درست است. چون در بخشِ «گفتار اندر سخن پرسیدنِ موبدان از زال»، موبدان 6 چیستان را با زال درمیان می گذارند تا ببینند میتواند پاسخ دهد یا نه و زال پاسخ میدهد و این یکی از همان چیستانهای 6 گانه است و به بهانۀ پرسش مخاطب گرامی به مرور به چند مورد دیگر هم اشاره خواهد شد هر چند همچنان بنا بر نقل حکایتهای ساده است اما مگر میتوان در این باغ قدم زد و سراغ کهنترین و پرسایهترین درخت نرفت که همانا شاهنامۀ فردوسی است؟
خوشبختانه دوستان در تارنمای «پارسی انجمن» پیشتر به این چیستان ها پرداخته بودند و ما تنها نقل میکنیم:
ده و دو یعنی دوازده (12) و «تاه» هم همان «تا»ست. بنابراین مراد از «دوازده تا سروِ سهی» 12 ماه است و 30 شاخ هم «سی روزِ» آن.
و اینک پاسخِ زال:
نُخُست از دهودو درختِ بلند
که هر یک همی شاخ سی برکشند
به سالی دهودو بُوَد ماهِ نو
چو شاهی نوآیین اَبَر گاهِ نو
به سی روز مَه را سرآید شمار
برین سان بُوَد گردشِ روزگار
(نوآیین: نو. چون پادشاهِ نو بر تختِ [پادشاهیِ] نو.
شمار سرآمدن: شمار به پایان رسیدن و کار پایان یافتن).
لینک کوتاه: کپی لینک
ناشناس
۰۷:۴۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
کم کم دارم به خوندن سایتتون اعتیاد پیدا میکنم
ناشناس
۰۸:۰۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
سلام.لطفا از خرمن "هلالی جغتایی" هم خوشه ای برایمان بیاورید.
ازاد
۱۱:۵۰ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
سلام!ممنون. جالب بود.
ناشناس
۱۲:۲۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۹
پاسخ
آفرین به شما و آن خواننده فرهیخته.
تصویر رنگیشدۀ دو نفر از زنان ناصرالدین شاه در کنار هم شهادت 200 امدادگر و توقف فعالیت 4 بیمارستان در لبنان گفتوگوی تلفنی امیر قطر با ترامپ درباره کاهش تنش در منطقه تحریم ۸ کشتی و ۱۶ شرکت مرتبط با ایران توسط آمریکا دولت آمریکا به دنبال چاپ اسکناس ۲۵۰ دلاری با تصویر ترامپ مدیرکل مدیریت بحران گیلان: حادثه آتش سوزی در بندر کاسپین در دست بررسی است فارس: شلیک موشکهای ایرانی از جنوب کشور/ ارتش: منشا صدای انفجارها از سمت دریا و مربوط به تبادل آتش است سخنگوی سازمان ملل خطاب به ایران و آمریکا: به آتش بس احترام بگذارید مشاور نتانیاهو به افشای اطلاعات محرمانه متهم شد وزیر خزانه داری آمریکا: توافق با ایران به ترامپ بستگی دارد هنر معماری ؛ بازسازی لوکس ترین سرویس بهداشتی عمومی لندن! (+تصاویر) ترور مامور فراجا در سیستان و بلوچستان توسط افراد مسلح ۷ کانی شگفت انگیز که ذهن شما را درباره طبیعت به چالش می کشند (+تصاویر) مهار آتش در اسکله بندرکاسپین انزلی افزایش کشف ابزار استارلینک در ویلاهای شمیرانات