کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
چین، روسیه و سوریه خواستار خروج فوری اسرائیل از جنوب سوریه شدند محمدرضا تابش مشاور رئیس جمهور در امور محیط‌زیست شد روسیه: خواستار حل‌وفصل دیپلماتیک موضوع ایران هستیم آلودگی هوا در سه شهرستان البرز شدت گرفت؛ شاخص ساوجبلاغ به ۲۹۶ رسید غیبت دو بازیکن تیم ملی ایران مقابل عراق؛ دلیل غیبت اعلام شد مدارس رامسر سه‌شنبه مجازی شد آخرین جزئیات پرونده فوت دختر دانش‌آموز در کرمانشاه؛ قتل یا خودکشی؟ مدارس پنج شهرستان خوزستان فردا مجازی شد رابرت پتینسون جیمز باند شد واکنش جنجالی مادر رونالدو به شکست ۴ بر یک پرتغال مقابل دانمارک تغییرات گسترده در هیئت‌مدیره استقلال خوزستان؛ چهارمین عضو هم رفت بارش باران و برف در چند استان تا چهارشنبه ادامه دارد؛ هشدار مواج بودن دریاها یمن: عربستان طی 24 ساعت 88 حمله هوایی و موشکی انجام داد ایران و مقاومت؛ یک جبهه در جنگ، یک جبهه در صلح مدیرعامل شرکت نفت: کارت اضطراری سوخت برای مسافران باقی می‌ماند