فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
چرا بازی حسن پورشیرازی برگ برنده «بدنام» است؟/احیای یک ضدقهرمان متفاوت این ۵ کشور بزرگ‌ترین نیروی دریایی جهان را در اختیار دارند توقف خدمات در ایستگاه متروی میدان انقلاب و تئاتر شهر به‌دلیل تراکم جمعیت حمله سنگین روسیه به کی‌یف و هفت استان در اوکراین رگبار باران در شمال غرب و جنوب شرق کشور نیازهای سالمندان در پیاده‌روی‌های طولانی آیا هر واژه‌ی فرهنگستان ۶۴ میلیون تومان آب خورده است؟/ درباره یک دروغ ارتباط میگرن با یک عارضه خطرناک در میانسالی ترافیک سنگین در آزادراه قم–تهران گذار از مدیریت بحران به جنگ اقتصادی؛ استراتژی جدیدِ ناتو برای انهدام ماشین جنگی مسکو منظرۀ کاخ ناصرالدین شاه در «شهرستانک» از بالای کوه هشدار دانشمندان: دیتاسنترهای مداری ایلان ماسک می‌توانند تلسکوپ‌های زمین را کور کنند هشدار پلیس فتا پایتخت: مراقب آگهی‌ها و سایت‌های جعلی خرید بلیت و اسکان باشید ترامپ در آنکارا با الشرع و زلنسکی دیدار می‌کند این مکمل کمکی به جلوگیری از آلزایمر نمی‌کند