فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
ارسال به دوستان
انتشار پیش‌نویس نرخ‌نامه جدید وزارت نیرو؛ تعرفه آب زیرزمینی ارزان‌تر از آب سطحی جلوگیری از بیکاری ۷۱۵ کارگر کارخانه‌ای در شاهرود با مداخله دستگاه قضا فرماندار: صدای انفجار امشب در قصرشیرین مربوط به مهمات عمل نکرده حملات جنگ تحمیلی سوم بود قرعه‌کشی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷؛ ایران با چین و سوریه هم‌گروه شد پوتین: پیشنهاد مسکو برای خارج کردن اورانیوم غنی‌شده ایران روی میز است سناتور آمریکایی: دولت آمریکا درباره هزینه درگیری‌ها در خاورمیانه دروغ می‌گوید هلیکوپریون؛ راز فکی که 100 سال پنهان بود/ مکانیسمی عجیب که هنوز هم محل شک است (+اینفوگرافیک) اتحادیه عرب برای بررسی حملات خارطوم نشست فوق‌العاده برگزار می‌کند حضور قلعه‌نویی در عربستان؛ دیدار با سرمربیان عراق و امارات محدودیت ترافیکی در جاده کندوان و آزادراه تهران-شمال بازگشایی ۵ ایستگاه خط ۷ مترو تهران از صبح یکشنبه ۲۰ اردیبهشت اروپا برای تخلیه افراد از کشتی کروز آلوده به هانتاویروس آماده می‌شود روسیه: اوکراین حدود 9 هزار بار آتش‌بس را نقض کرده تداوم سلطه «بی‌تی‌اس» بر بازار جهانی موسیقی؛ رکوردشکنی بی‌سابقه در اروپا و پلتفرم‌های استریم اندیشکده آمریکایی: جنگ ایران پایان «برتری مطلق آمریکا» را آشکار کرد