گمانه‌زنی‌ها درباره علل مرگ پرندگان مهاجر میانکاله

پیمان محمدزاده - استاد دانشگاه و دامپزشک حیات وحش - در گفت‌وگو با ایسنا از مردم خواست که به هیچ عنوان به لاشه‌های این حیوانات دست نزنند و تاکید کرد: مردم حتی اگر  پرنده‌ با ارزش دیدند که زمین‌گیر شده و تلف نشده‌ است و می توان آن را به‌راحتی به دام انداخت نباید به هیچ عنوان به آن دست بزنند، چه برسد به آن‌که به عنوان خوراک مصرف کنند . همچنین لازم است وجود چنین پرنده‌ای را به سازمان حفاظت محیط زیست یا اداره حفاظت محیط زیست آن شهرستان گزارش کنند چرا که می‌تواند باعث انتقال انگل و بیماری‌های باکتریایی شود.

محمدزاده با توصیه مجدد بر عدم مصرف گوشت پرندگان وحشی میانکاله ، اضافه کرد: تا اطلاع ثانوی باید فعالیت بازار پرندگان و به‌خصوص پرندگان مهاجر که در شهر «فریدون کنار» و نیمه غربی استان مازندران وجود دارند باید متوقف بماند.

این استادیار دانشگاه در بخش دیگری از صحبت‌های خود درباره مرگ هزاران پرنده در تالاب میانکاله اظهار کرد: طبق گزارشات استانداردی که از سوی سازمان دامپزشکی کشور اعلام شده است ابتلا به بیماری‌های «نیوکاسل» و «آنفلوآنزاهای حاد پرندگان» علت مرگ پرندگان نیست.

وی توضیح داد: از دید آسیب‌شناسی و پاتولوژی علائم ظاهری و بالینی این بیماری‌ها بیشتر خونریزی و کبودی در تاج و ریش و ساق پای پرندگان است و در صورتی که پرنده بیمار کالبدگشایی شود خونریزی‌های واضح به‌صورت ِپتْشی (لکه‌های گرد کوچک که در پی خونریزی روی پوست ظاهر می‌شوند) و اِکیموز(کبودی) در قسمت نای، محل دو شاخه شدن نای یا حتی در بافت ریه و در التهاب‌های طحال و کبد پرنده‌ به‌راحتی قابل تشخیص است و از سوی سازمان دامپزشکی کشور اعلام شده چنین علائمی مشاهده نشده است.

این دامپزشک حیات وحش با اشاره به اینکه طبق آخرین گزارش‌های دفتر حیات وحش علت اصلی این تلفات ممکن است مسمومیت ناشی از سم «بوتولیسم» باشد،‌ گفت: تلف شدن پرندگان مهاجر در میانکاله امکان دارد به‌دلیل عفونت و بیماری باکتریایی ناشی از فاضلاب‌ها و تا حدودی پسماندهای کشاورزی باشد که به این منطقه سرریز می‌شود.

محمدزاده با بیان اینکه در نزدیکی این تالاب تعداد زیادی استخر پرورش ماهی، گاوداری و حتی کشتارگاه‌ دامی وجود دارد، اظهار کرد: امکان دارد فاضلاب‌های آن‌ها که بار آلودگی باکتریایی بسیاری هم دارند وارد آب این تالاب و باعث مرگ پرندگان شده باشد. آزمایش‌های مولکولی برای عوامل انگلی و باکتریایی در حال انجام است و تا چند روز آینده به طور قطعی‌تر علت اصلی این تلفات از سوی سازمان دامپزشکی اعلام می‌شود.

این دامپزشک حیات وحش همچنین با بیان اینکه یکی دیگر از علل مرگ پرندگان مهاجر می‌تواند مسمومیت ناشی از پلانکتون‌ها و جلبک‌های منطقه اظهار کرد: سال گذشته نیز چنین وضعیتی را در تلف شدن پرنده «چنگر» در جنگل‌های همان منطقه داشتیم. آن‌ها به علت خوردن نوعی جلبک و  ناسازگاری فلور میکروبی دستگاه گوارش آن‌ها با این گیاهان مسموم شدند.

وی ادامه داد: با توجه به اینکه در بستر تالاب میانکاله نیز جلبک‌ها و گیاهان آبزی فراوانی وجود دارد که مقادیر زیاد آن توسط پرندگان خورده می‌شود،احتمال مسمومیت پرندگان مهاجر به علت مصرف جلبک دور از ذهن نیست.

محمدزاده در پایان با بیان اینکه احتمال تلفات وسیع پرندگان مهاجر در تالاب میانکاله به علت استفاده شکارچیان از طعمه‌های مسموم کم است، اظهارکرد: اگر پرندگان تلف شده توسط شکارچیان مسموم شده‌ بودند باید به دنبال آن‌ها پرندگان گوشت‌خواری که از این پرندگان تغذیه می‌کنند نیز بلافاصله مسموم می‌شدند اما در چند روز اخیر حتی یک مورد هم مطرح نشده‌ است.

پیام محبی - رییس بیمارستان دامپزشکی تهران - در گفت و گو با ایسنا با اشاره به اینکه برخی بیماری‌های دامپزشکی ممکن است نوظهور یا بازظهور باشند، گفت: در بیماری‌های دامپزشکی بیماری‌ها ممکن است نوظهور باشند و شناخته شده‌ نباشند و برخی باز ظهور باشند یعنی شکل آن‌ها عوض شده باشد بنابراین باید کمی صبر کرد تا بتوان دلیل اصلی مرگ پرندگان در تالاب میانکاله مشخص شود.

وی با بیان اینکه به سازمان دامپزشکی که در حال حاضر مرجع ما برای تایید یا تکذیب وجود یک بیماری است باید اعتماد کرد، گفت: لازم است بین سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان دامپزشکی برای رسیدگی به این مساله یک همکاری مشترک شود.

محبی با اشاره به فرضیات مطرح شده درباره مسمومیت پرندگان مهاجر به علت مصرف طعمه آلوده اظهار کرد: پرنده مرده، پرنده خوبی برای شکار نیست. فروش پرنده مرده راحت نیست و پرنده باید موقع شکار زنده باشد.

رییس بیمارستان دامپزشکی تهران با اشاره به اینکه در ایران با مشکلات محیط زیستی،‌ آلودگی محیط زیستی و تغییر اقلیم مواجه هستیم، گفت: علاوه بر این مسائل مشکلات مدیریتی، اقتصادی و بیماری نیز داریم و این‌ها باعث می‌شود نتوانیم به راحتی علت تلف شدن پرندگان مهاجر را تشخیص داد.

محبی در پایان با تاکید بر لزوم اعتماد و پذیرفتن نظر سازمان دامپزشکی اظهارکرد: این سازمان اعلام کرده است نیوکاسل و آنفلوآنزاهای حاد پرندگان از علل مرگ پرندگان در تالاب میانکاله نبوده است و باید به نظر آن اعتماد کرد.