مهاجرت، کلانشهرها و ابهام در برنامه ي دولت

روزنامه آفرینش نوشت:

تهران و نيز ديگرکلانشهرهاي اين سرزمين، در سال هاي اخير، به شدت مهاجر پذير و لاجرم با تراکم و انباشت جمعيت مواجهند.براي بسياري از مردم شهرستان و روستا نشينان ، کلانشهرها و شهرهاي مرکزي ، آن اوج بلندي است که مي توان با رسيدن به آن ، به تمام آمال و آرزوها دست يافت. شهرها يک توهم بزرگ و آن فرصت وسيع و درندشتي هستند که مي گويند مي توان در آن ها از هر راهي نان درآورد. و اين « نان » البته در مغاک هاي پنهان و پيداي اين شهرها و در کش و قوس انباشتگي و تراکم جمعيتي که در طلب آن هستند، گاه بسيار سخت به دست مي آيد.

حسن اين شهرها، همين مغاک مانندي و گم و پنهان و بي هويت شدن در فضاي لابيرنت گونه ي آن ها است. آن که در شهرستان و روستاي خود، از اسم و رسم و خانواده ي شناخته شده اي برخوردار و لاجرم ناچار از پاي بندي به اصول و عرف ديارخود است، در اين شهر، براي به دست آوردن آن چه مي خواهد و حتي رفته رفته بيشتر از آن چه مي خواهد، نيازي به حفظ هيچ هويت و هنجاري نمي بيند.

فرد مهاجر با واگذاشتن زمين و مزرعه ي خود، حال به هر دليلي مثل خشکسالي و يا رکود و ناتواني بازارفرآورده هاي کشاورزي در عرصه ي رقابت محصولات وارداتي ، و با سفر به يک مرکز استان و يک کلانشهر، و با راه انداختن يک کسب و کار، مي تواند با بسنده کردن به يک زندگي حداقلي ، ظاهر زندگي اش را چنان بيارايد که در مراجعه به شهرستان وروستاي خود، موجب غبطه و آرزومندي هم دياران خود شود.

او به همان اندازه که درشهر بزرگ، ترجيح مي دهد يک فرد ناشناس و بي هويت بماند، و در حاشيه هاي پرت شهر در فقر و عسرت روزگار بگذراند، اما بسيار مشتاق آن است که با زدن از تمام گوشه و کنار خرج و هزينه در اين شهر، با پس اندازي مناسب به شهر و روستاي خود برگردد و خانه و زمين و ماشين و ... تهيه کند. چيزهايي که طبعا با در آمد کار در تهران يا هر شهر بزرگ ديگري ، نمي تواند به آن ها دست يابد.هزينه ي زندگي در کلانشهرها ، گران است، اما در اين شهرها با هر کاري که فکرش را بکنيد و با فروختن هر چيزي که حتما در اين شهر خريداري دارد، مي توان به نان و نواي چشم و دهان پرکني در يک شهر و روستاي دورافتاده رسيد.

هر مهاجري با ورودش به اين شهر، خرده فرهنگ خاص خود را نيز به آن تزريق مي کند و اين اختلاط ها و تضادها و معارضه هاي فرهنگي از اين شهر، چهره اي ناهمگون و گاه به شدت ناهنجار و شکننده به نمايش مي گذارد. در اين شهر، نه فقط جمعيت آدم ها رو افزايش است که تعداد مشاغل کاذب و به قول دست فروش ها « دست » و رقيب نيز بسيار است. نهايت چنين تلاش و تلاقي در مسير درآمد زايي و اشتغال، بازار علاقه و تمرکز خود را نسبت به توليد که طبعا ديربازده است،ار دست مي دهد و به سمت مشاغل کاذب و زودبازده مي رود.

متاسفانه در برنامه هاي دولت اخير، ما شاهد هيچ برنامه و راهکار و آينده پژوهي در زمينه ي مهاجرت نيستيم. مهاجراني که روزگاري در روستاهاي خود کشاورزان زحمت کش و آبروداري بودند با ورود به شهري بي در و پيکر، با خرده فرهنگ هايي که با خود به همراه مي آورند در تعارض با محيط و با ابتلا به فقر و حاشيه نشيني بر معضلات اخلاقي و اجتماعي شهرهاي بزرگ مي افزايند.

ضمن اين که حاشيه نشيني هايي که در سيستم معيوب آن ها ، نوعي بي قانوني و هرج و مرج حاکم است، امنيت کل کلانشهر و افراد جامعه را به خطر مي اندازد و افراد جامعه را درگير آسيب هاي بزهکارانه مي کند. با مهاجرت اکنون سرعتي فزاينده يافته و چهره ي اين شهر را مخدوش و آسيب هاي اجتماعي ، اخلاقي و اقتصادي بسياري بر آن وارد کرده است افراد در اين شهرها ، با قانون گريزي و گاه حتي قانون ستيزي، موجبات ناامني و تنش هاي عصبي فراواني را در اين شهر به وجود مي آورند؛ مسائلي که به شدت نياز به آسيب شناسي و برنامه ريزي سريع و ضربتي از سوي دولتمردان دارد.