میراث فرهنگی، راهنمای مسیر توسعه

 گام برداشتن در مسیر توسعه مستلزم آشنایی با سرزمین‌مان، تجربه تاریخی و منابع زیستی آن است و در این میان تنها دانشی که کاربردی به نظر می‌رسد میراث فرهنگی است که باید از بحث صرفا حفاظتی خارج شده و به معرفی مختصات تاریخی، فرهنگی و طبیعی کشور بپردازد.

به گزارش ایسنا، سید محمد بهشتی افزود: رویکردی که در برنامه‌ی سوم و چهارم توسعه به آن نزدیک شدیم، این بود که توسعه و موضوع حفاظت میراث فرهنگی همدیگر را مراعات کنند، یعنی توسعه اتفاق بیفتد، اما به میراث فرهنگی آسیب نرساند.

او با بیان اینکه در تمام دنیا این دو مقوله در کنار هم رعایت می‌شوند،‌ افزود: توسعه و حفاظت از میراث فرهنگی می‌توانند به هم صدمه بزنند، ما باید هر دو را به شیوه‌ای مهار کنیم که این اتفاق نیفتد .

وی اظهار کرد: حقیقتا اگر ما مقصودمان از توسعه، بهترین نوع بهره‌گیری از منابع و ظرفیت‌های کشور برای پیشرفت باشد باید در قدم نخست درک کنیم کشور ما کجاست؟ چه تجربه تاریخی و منابعی دارد و موانع زیستی آن چیست تا با توجه به این موارد برای توسعه آن برنامه‌ریزی کنیم .

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: اگر قرار باشد این اتفاق بیفتد ناگزیر هستید مختصات فرهنگی تاریخی طبیعی کشور را به جا آورید و مبتنی بر آن امر توسعه را برنامه‌ریزی کنید، البته برنامه‌ریزی که عملیاتی شود و تنها روی کاغذ نباشد.

او با تاکید بر این نکته که میراث فرهنگی باید از بحث صرفا حفاظتی خارج شده و به معرفی کردن مختصات فرهنگی تاریخی طبیعی کشوری بپردازد، اظهار کرد: همه‌ علومی که در حوزه میراث فرهنگی فعالیت می‌کنند، باید این کار را انجام دهند. چون غایت تمام پژوهش‌های میراث فرهنگی در این است که ما جامعه‌مان را به جا آوریم و مرتکب خطاهایی که در طول دهه‌های گذشته شده‌ایم، نشویم.

وی با بیان اینکه شاید این پرسش مطرح شود که چه ضرورتی دارد برای شناخت کشورمان به سراغ مطالعات حوزه میراث فرهنگی برویم درحالی‌که سازمان جغرافیایی، وزارت کشور و سازمان مرکز آمار را داریم و می‌توانیم از آنها کمک بگیریم،‌ادامه داد: نکته اینجاست که این اطلاعات به واسطه کمی بودن‌شان کمکی در به جا آوردن سرزمین‌مان به ما نمی‌کنند و تنها حوزه‌ای که می‌تواند به پرسش‌های ما پاسخ دهد، میراث فرهنگی است .

بهشتی اظهار کرد: با این نگاه این طور استنباط می‌شود که حوزه مطالعات مربوط به میراث فرهنگی مانند چراغی است که محیط را برای توسعه روشن می‌کند و اگر تا به حال اشتباهات زیادی در ایجاد شهر ها و کارخانه‌ها در مکان‌هایی نامربوط داشته‌ایم به دلیل این بوده که در تاریکی به سر می‌برده‌ایم .

او گفت: اگر مختصات فرهنگی تاریخی طبیعی کشور را در دهه‌های گذشته در نظر می‌گرفتیم و بر اساس مقتضیات آنها عمل می‌کردیم، اقدامات ما ارزانتر و پایدارتر می‌شدند و مزه توسعه را بیشتر می‌چشیدیم.

بهشتی این فکر را در صورت تبدیل به عمل، فتح بابی در همکاری با سازمان مدیریت دانست و افزود: طرح این موضوع خوشبختانه دقیقا مصادف شده با بحران‌های کشور. یعنی در شرایطی هستیم که در آمد کاهش یافته با بحران آب، خاک و هوا مواجه هستیم و این نکته بر ما گوشزد می‌شود که نکند راه را به خطا رفته‌ایم و باید تجدیدنظر کنیم .

رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، برگزاری همایش «میراث فرهنگی و توسعه پایدار» را نخستین گام برای رسیدن به این هدف دانست و تصریح کرد که امیدوار هستیم برگزاری این همایش تأثیر خوبی داشته باشد و در همایش های بعدی موفق تر عمل کنیم .

نخستین همایش ملی «میراث فرهنگی و توسعه پایدار» توسط پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و سازمان مدیریت و برنامه ریزی قرار است 23 و 24 دی ماه برگزار شود .

پژوهشگران، محققین و دوستداران شرکت در این همایش می‌توانند خلاصه مقالات خود را تا 30مهر و اصل آن را تا 30آذر به ستاد برگزاری همایش که آدرس آن روی سایت پژوهشگاه است ارسال کنند.