باز‌ هم سد بسازیم؟

فرایند سد سازی از گذشته تا کنون دیدگاه‌های متفاوتی را به خود جلب کرده که البته هنوز تصمیم قطعی درباره این موضوع گرفته نشده است و به گفته بسیاری از مسوولین باید دولت در این زمینه تغییر نگرش اساسی ایجاد کند.
 
به‌گزارش ایسنا، تاکنون بیش از 140 سد بزرگ در کشور ساخته و به بهره‌‏برداری برداری رسیده است همچنین 118 طرح سدسازی در کشور وجود دارد؛ این درحالی است که به گفته رضا زاده رییس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران برای احداث سد یک جواب کلی مثبت و منفی وجود ندارد چراکه باید تمام شرایط اقلیمی منطقه بررسی شود.
 
این درحالی است که اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) هشدار داد که تغییرات جوی و نیز اجرای پروژه‌های بزرگ سدسازی، دو تهدید جدی برای میراث طبیعی جهان هستند. و با توجه به اینکه تا کنون 11 منطقه میراث طبیعی جهان به دلیل پروژه‌های سدسازی در معرض تهدید قرار گرفته است باید ارزیابی تاثیرات زیست محیطی چنین پروژه‌هایی به‌صورت دقیق و ریزبینانه عملیاتی شود.
 
سدسازی باید متوقف شود
 
از سوی دیگر، برخی کارشناسان بر این باورند که با توجه به‌اینکه رودخانه‌ها رگ‌های حیاتی کره زمین هستند؛ باید به این نکته توجه کرد که ایجاد سدهای فراوان بر روی رودخانه‌ها، خشک شدن رودخانه‌ها و از میان رفتن اکوسیستم پائین دست را در پی دارد.
 
به‌گفته محمدی‌مقدم، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان چهارمحال و بختیاری، با احداث سد بخش وسیعی از منابع طبیعی به زیر آب می‌رود، هم‌چنین با توجه به کمبود بارش و افزایش دما بستر مناسبی برای ایجاد تشتک بخار فراهم می‌کنیم لذا لازم است که تغییر نگرش اساسی در این زمینه صورت بگیرد و با توجه به اینکه نگاه دولت، نگاه زیست‌محیطی است، انتظار می‌رود که سدسازی به‌عنوان روشی منسوخ شده در جهان، در کشور نیز متوقف شود.
 
وی با بیان اینکه دیگر از سد برای تولید برق در جهان استفاده نمی‌شود، گفت: بهتر است با روی آوردن به سمت منابع جدید در تولید برق از ساخت سد جلوگیری شود.
 
سد سازی با توجه به شرایط اقلیمی
 
در همین راستا سید محمدرضا رضازاده رییس هیات مدیره و مدیر عامل شرکت توسعه منابع آب و نیرو ایران به ایسنا گفت : نمی‌توان فرایند سدسازی را به‌صورت مطلق رد کرد و حتی نمی‌توان گفت که باید در‌همه جا سد ساخته شود بلکه باید در این زمینه به شرایط تغییر اقلیم و ویژگی‌های دیگر توجه جدی شود.
 
وی با بیان اینکه تغییر اقلیم همه را برای احداث سد هشیار‌تر کرده است تا با دقت بیشتری کار کنند، اظهار کرد:این مساله موجب شده تا سد سازی به‌صورت کامل مورد بررسی قرار بگیرد.
 
مدیر عامل شرکت توسعه منابع آب و نیرو ایران ادامه داد: به‌طور مثال در حوزه کرخه که در حیطه فعالیت آب‌نیرو قرار دارد تعدادی از سد‌ها را از اولویت خارج و مطالعاتمان را کند کردیم و همچین قصد نداریم که آنها را اجرایی کنیم.
 
رضازاده با بیان اینکه در بعضی از موارد هدف از اجرای طرح را اصلاح و با توجه به شرایط موجود کشور تطبیق دادیم، گفت: نمی‌توان از این مساله چشم‌پوشی کرد که در برخی از نقاط کشور راهکاری جز سد‌سازی وجود ندارد.
 
مدیر عامل شرکت توسعه منابع آب و نیرو ایران با بیان اینکه در برخی از نقاط کشور باید حتما به سمت راهکارهای دیگر برویم،گفت: در هر جایی که قرار باشد چنین سازه بزرگی احداث شود حتما باید تمام جوانب زیست محیطی و تغییراتی که در محیط می‌گذارد به‌طور کامل سنجیده شود.
 
به‌طور کلی باید گفت با توجه به برخی تاثیرات جبران‌ناپذبر سد‌سازی باید بازبینی بر ساخت سد‌ها به‌طور کامل و دقیق و از تمام جوانب زیست محیطی و تاریخی مورد بررسی اجمالی قرار بگیرد و توجه ویژه‌ای به این بخش شود.