از پشت شیشه عطاری، مشغول تماشای کیسههای گلگاوزبان و اسطوخودوس بودم که صدای پسربچهای حواسم را پرت کرد:
ـ آقاااا، ساندویچ هشتاد تومنی ندارید؟
کنار عطاری یک ساندویچی بود. صاحب مغازه جواب داد:
ـ نه عزیزم، ساندویچها همه صد و پنجاه تومنن.
پسر به پولهای توی مشتاش نگاه کرد و گفت:
ـ خیلی گرونه...
خانمی که حدود شصت سال داشت، گفت:
ـ مادرجان، من حساب میکنم. چی دوست داری بخوری؟
پسر خودش را جمعوجور کرد، چهرهاش جدی شد و گفت:
ـ خودم پول دارم.
بعد رفت کنار مغازه ایستاد. دوباره پولهایش را شمرد و جیبهایش را گشت. انگار دهتومانی دیگری پیدا کرده بود. زیر لب گفت: «نود تومن...» بعد دستش را به دهانش گرفت؛ مثل آدمی که سخت مشغول فکر و حسابوکتاب است.
شصت تومان کم داشت؛ اما از عزتنفسش حتی یک تومان هم کم نبود.
رفتم جلو و بلند پرسیدم:
ـ آقا، ساندویچها چنده؟
مرد گفت:
ـ خانم محترم، قیمتها روی برده؛ میتونید ببینید.
وانمود کردم ندیدهام. چند قدم عقب رفتم و به برد نگاه کردم. پسر با کنجکاوی نگاهم میکرد.
گفتم:
ـ هوووف، چه گرونه!
پسر، انگار همدردی پیدا کرده باشد، گفت:
ـ من پرسیدم، نصف هم نمیدن.
گفتم:
ـ چه بد! من خیلی گرسنهام.
گفت:
ـ من که دارم غش میکنم.
بعد به آنطرف چهارراه اشاره کرد و گفت:
ـ اونور ساندویچ هشتاد تومنی داره، ولی آشغاله.
سریع پرسیدم:
ـ چقدر پول داری؟
گفت:
ـ نود تومن.
گفتم:
ـ منم صد تومن دارم. میخوای نصفنصف پول بدیم و بگیم ساندویچ رو نصف کنن تا بتونیم یه چیزی بخوریم؟
چند لحظه نگاهم کرد. انگار بهم اعتماد کرده باشد، لبخند زد و جلو آمد:
ـ ببین، من نود تومن میدم، شما شصت تومن بده.
گفتم:
ـ چرا من کمتر بدم؟
گفت:
ـ چون شما خانومی، من آقام.
این جمله را یک پسر دوازدهساله به من گفت. دلم میخواست همانجا بغلش کنم و بگویم: «آخه تو خیلی آقایی؛ خیلی بامرامی، خیلی عشقی!» اما خودم را نگه داشتم تا نقشهام لو نرود.
گفتم:
ـ باشه، قبول. دستت درد نکنه.
برق غروری در چشمهایش نشست. رو به فروشنده کرد و گفت:
ـ آقا، یه ساندویچ...
وقتی ساندویچهای نصفشده را دستمان دادند، پسر با ذوق گفت:
ـ اینم خدمت شما. این یکی یهکم بزرگتره؛ شما بردارید.
گفتم:
ـ نه، فرقی نداره.
گفت:
ـ پس اینو بردارید.
نمیدانم چطور متوجه شده بود نصفه ساندویچ من یک سانتی بزرگتر است.
تمام مسیر، ساندویچ در دستم بود و بغض در گلویم. از آن همه بزرگواری و مردانگی و معرفت، مبهوت مانده بودم. نفهمیدم چطور به سر خیابان رسیدم و کی به خانه برگشتم.
آن نصفه ساندویچ را نخوردم. دلم نیامد یادگاریِ یک کهکشان مرام و مردانگی را بخورم و تمامش کنم.