کد خبر ۱۲۰۷۱۷۹
تاریخ انتشار: ۱۶:۲۷ - ۲۷-۰۸-۱۴۰۵
کد ۱۲۰۷۱۷۹
انتشار: ۱۶:۲۷ - ۲۷-۰۸-۱۴۰۵

اختلاف بر سر دبیرکل جدید برای سازمان ملل / مخالفت یونان با نامزد ترک

سازمان ملل
در میان هشت نامزد، دو چهره بیشتر مطرح هستند. نخست «رافائل گروسی» مدیرکل کنونی آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی از آرژانتین است. گروسی از سال 2019 ریاست آژانس را بر عهده داشته و در مرکز تلاش ‌های سازمان ملل برای جلوگیری از تشدید تنش هسته ‌ای میان روسیه و اوکراین قرار داشته است.

عصر ایران ؛ محمود فاضلی ؛ دیپلمات پیشین و تحلیگر امور بین الملل ـ  با نزدیک شدن به پایان دوره دبیرکلی «آنتونیو گوترش» در 31 دسامبر 2026، روند انتخاب دبیرکل جدید سازمان ملل به مرحله حساسی رسیده و انتظار می‌رود دبیرکل جدید در اول ژانویه 2027 آغاز به کار کند. شورای امنیت که عملاً انتخاب دبیرکل را انجام می ‌دهد، از میان هشت نامزد در حال بررسی گزینه‌هاست.

بر اساس ماده 97 منشور سازمان ملل، انتخاب دبیرکل در دو مرحله انجام می ‌شود. ابتدا شورای امنیت باید نامزد مورد توافق خود را از طریق رأی‌ گیری رسمی به مجمع عمومی معرفی کند و سپس مجمع عمومی درباره انتصاب او تصمیم بگیرد.

 روند رسمی انتخاب جانشین گوترش از نوامبر 2025 آغاز شد و نخستین دور رأی‌ گیری غیررسمی شورای امنیت نیز 30 ژوئیه 2026 برگزار شد. این شورا در حال برگزاری دورهای متعدد رأی‌ گیری آزمایشی برای انتخاب جانشین اوست، اما هیچ‌یک از هشت نامزد تاکنون نتوانسته است حد نصاب لازم را کسب کنند.
رأی ‌گیری مخفی، برگه‌ های رأی رنگی و تهدید وتوی پنج عضو دائم شورای امنیت، تعیین‌کننده نهایی دبیرکل جدید سازمان ملل خواهند بود.

 "ربکا گرینسپن" (دیپلمات کاستاریکا)، پیشتاز رقابت

در میان هشت نامزد، دو چهره بیشتر مطرح هستند. نخست «رافائل گروسی» مدیرکل کنونی آژانس بین ‌المللی انرژی اتمی از آرژانتین است. گروسی از سال 2019 ریاست آژانس را بر عهده داشته و در مرکز تلاش ‌های سازمان ملل برای جلوگیری از تشدید تنش هسته ‌ای میان روسیه و اوکراین قرار داشته است.

 او فردی است که از سوی ایران به دلیل انتشار گزارش‌ های‌ جهت‌ دار درباره برنامه‌ هسته‌ ای ایران با انتقاد روبرو است. تهران می گوید گزارش‌های او بهانه ‌ای برای حملات آمریکا و اسرائیل را فراهم کرد.

چهره دیگر «ربکا گرینسپن» دبیرکل کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد) و معاون پیشین رئیس‌جمهوری کاستاریکا است. او در صورت موفقیت، نخستین زن و نخستین فرد یهودی ‌تبار خواهد بود که ریاست سازمان ملل را بر عهده می ‌گیرد. او در سال 2022 نقشی کلیدی در میانجیگری برای «ابتکار غلات دریای سیاه» میان روسیه و اوکراین ایفا کرد. با وجود افزایش حمایت‌ ها از گرینسپن، چگونگی آرای پنج عضو دائم شورای امنیت همچنان مهم ‌ترین ابهام در روند انتخاب دبیرکل آینده سازمان ملل است.

رافائل گروسی؛ تهران می گوید گزارش‌های او بهانه حملات آمریکا به ایران را فراهم کردگروسی

برای آنکه شورای امنیت نامزدی را به‌طور رسمی به مجمع عمومی معرفی کند، انجام یک رای‌ گیری رسمی ضروری است. انتظار می ‌رود این رای ‌گیری زمانی برگزار شود که یکی از نامزدها شانس بالایی برای پیروزی داشته باشد. بر اساس سازوکار انتخاب دبیرکل، نامزد نهایی باید دست‌کم 9 رأی موافق از مجموع 15 عضو شورای امنیت به دست آورد و هیچ یک از پنج عضو دائم شامل آمریکا، روسیه، چین، انگلیس و فرانسه نیز قطعنامه معرفی او را وتو نکنند.

چهره هایی همچون «فریدون هادی سینیرلی‌اوغلو» (رئیس سازمان امنیت و همکاری اروپا از ترکیه)، «ماریا فرناندا اسپینوسا گارسیس» (رئیس پیشین مجمع عمومی از اکوادور)، «لانا زکی نسیبه» (وزیر مشاور امارات)، کارولین رودریگز برکیت (سفیر گویان در سازمان ملل)، «ایوونه آ-باکی» (سیاستمدار اکوادوری) و «اولارا اوتونو» (سیاستمدار اوگاندایی) از دیگر نامزدهای پست دبیرکلی سازمان ملل هستند.

نتیجه هشتمین نظرسنجی

 در هشتمین نظرسنجی که 5 نوامبر برگزار شد، گرینسپن با ۱۲ رأی «تشویق» و ۳ رأی «عدم تشویق» پیشتاز بود. گروسی با ۹ رأی تشویق، ۴ رأی عدم تشویق و ۲ رأی بدون نظر در جایگاه دوم قرار گرفت و برکیت با ۸ رأی تشویق، ۵ رأی عدم تشویق و ۲ رأی بدون نظر سوم شد. هنوز مشخص نیست که آیا اعضای دائم از حق وتوی خود استفاده کرده‌اند یا خیر.

مخالفت صریح یونان با نامزد ترکیه

«فریدون هادی سینیرلی‌اوغلو» (نامزد ترکیه)، رئیس سازمان امنیت و همکاری اروپا 
«فریدون هادی سینیرلی‌اوغلو»، رئیس سازمان امنیت و همکاری اروپا

همانطور که انتظار می رفت تلاش وسیع ترکیه برای معرفی «فریدون سینیرلی ‌اوغلو» نماینده سابق این کشور در سازمان ملل، به‌ عنوان جانشین آنتونیو گوترش، واکنش‌ هایی را در یونان به دنبال داشت. یونان و قبرس، مخالفان آشکاری هستند که در این مدت، درباره نامزدی سینیرلی ‌اوغلو موضع‌ گیری کرده ‌اند. 

اگرچه در سال‌های اخیر آنکارا تلاش کرده خود را به ‌عنوان یک قدرت مستقل و اثرگذار در نظام بین ‌الملل معرفی کند، اما بنظر می ر سد اختلافات دیرینه ترکیه با این دو کشور، به‌خصوص درباره دریای اژه، مدیترانه شرقی، مسلمانان ترک تبار در خاک یونان و مسئله استقلال ترک‌ها در جزیره قبرس، تنش بین ترکیه و اسرائیل و در مجموع سیاست منطقه‌ای ترکیه از مهم ترین موضوعاتی است که نامزد ترکیه به آن روبرو است.

این دیپلمات با سابقه ترکیه و نامزد معرفی ‌شده از سوی آنکارا برای تصدی سمت دبیرکل سازمان ملل، در سال 2015 برای مدتی وزیر خارجه ترکیه بود و از سال 2016 تا 2023 به‌عنوان نماینده دائم این کشور در سازمان ملل فعالیت داشت. وی دسامبر 2025 دبیرکل سازمان امنیت و همکاری اروپا (OSCE)  را برعهده گرفت.

نماینده دائم ترکیه در سازمان ملل، با ارسال نامه ‌ای به رؤسای مجمع عمومی و شورای امنیت، نامزدی سینیرلی‌اوغلو را با حمایت «اردوغان»، رئیس‌جمهور ترکیه، اعلام کرد. وزیر امور خارجه ترکیه، نیز هدف آنکارا از معرفی این نامزد را کمک به خروج روند انتخاب دبیرکل از بن‌بست و اینکه هدف ترکیه ارائه یک مشارکت دیپلماتیک برای کمک به عبور از بن‌بست است را مطرح کرد.

اگرچه کشور آذربایجان رسما از نامزد ترکیه حمایت کرد اما رسانه های این کشور از این انتخاب انتقاد کرده و مدعی اند وی در قبال جمهوری آذربایجان و جهان ترک ‌زبان‌ها، متکبرانه برخورد کرده و از طریق لابی ‌گری و اعمال فشار، برای تقویت روابط و نزدیکی بیشتر ترکیه و ارمنستان تلاش کرده‌ و به محافل «متکبر» در وزارت امور خارجه ترکیه تعلق دارد. 

واکنش های داخلی در یونان

واکنش‌ها به نامزدی این شخصیت ترکیه پس از حضورش در مجمع عمومی سازمان ملل در 6 نوامبر  تشدید شد. در آن نشست، نمایندگان قبرس، یونان و اسرائیل نامبرده را با پرسش‌ هایی درباره حقوق بین ‌الملل و مواضعی که در طول دوران فعالیت دیپلماتیک خود از آنها دفاع کرده بود (مسئله قبرس، حمایت از حماس، تفاهمنامه ترکیه و لیبی و ...)، مواجه کردند. این شورا بر امتناع نامبرده از محکوم ‌کردن حماس و تایید مستقیم حاکمیت جمهوری قبرس تاکید کرده است.

شورای رهبری یونان و ‌امریکا (HALC) که از لابی های با نفوذ یونانی در آمریکا است با ارسال نامه ای به «مارکو روبیو» وزیر خارجه امریکا و «مایک والتز» سفیر امریکا در سازمان ملل، از واشینگتن خواسته است با نامزدی ترکیه مخالفت کند. از دیدگاه این شورا، امتناع درازمدت آنکارا از پایبندی به قطعنامه ‌های شورای امنیت درباره قبرس، ابهامات جدی نسبت به استقلال این دیپلمات و تعهد وی به حقوق بین ‌الملل ایجاد کرده است.

این شورا سابقه موضع‌ گیری روبیو وزیر خارجه آمریکا در ژوئیه 2021، زمانی که سناتور بود را مورد اشاره قرار داده که آن زمان وی با امضای بیانیه دوحزبی، اقدامات ترکیه در «وروشا» قبرس را محکوم و از دولت بایدن خواسته بود آنکارا را به ‌دلیل نقض قطعنامه ‌های مربوط شورای امنیت پاسخگو سازد. پنج سال بعد، این شورا بار دیگر از رئیس کنونی دستگاه دیپلماسی امریکا خواسته است موضع سیاسی آن زمان خود را به موضعی مشخص از سوی آمریکا در شورای امنیت تبدیل کند. 

آقای «یراپتریتیس» وزیر خارجه یونان قاطعانه تاکید کرد که آتن از نامزدی «سینیرلی‌ اوغلو» برای سمت دبیرکلی سازمان ملل حمایت نخواهد کرد. دبیرکل باید ویژگی ‌های مشخص و جایگاهی ممتاز داشته باشد و از کشوری باشد که به ‌طور کامل به حقوق بین ‌الملل پایبند است.

آقای «جیمیتراس» مسئول بخش امور خارجه حزب ائتلاف چپ یونان (الاس)، نیز معرفی رسمی نامزدی ترکیه برای تصدی پست دبیرکل سازمان ملل را «تحولی شدیدا نگران ‌کننده برای منافع ملی یونان و جمهوری قبرس» توصیف کرد و از دولت یونان خواست با هماهنگی نیکوزیا برای جلوگیری از انتخاب احتمالی وی اقدام کند.

به ادعای این حزب، نامزد ترکیه در دوران فعالیتش به ‌عنوان نماینده دائم ترکیه در سازمان ملل، با تسلیم نامه‌ های متعدد، مطالبات تجدیدنظرطلبانه آنکارا از جمله «زیر سئوال بردن حاکمیت یونان بر جزایر شرق اژه، حمایت از تلاش‌ های ترکیه برای به رسمیت شناخته شدن بخش ترک نشین قبرس برخلاف قطعنامه‌ های شورای امنیت، و پیگیری ادعاهای ترکیه در شرق مدیترانه به زیان حقوق حاکمیتی یونان و قبرس و برخلاف حقوق بین‌الملل را مطرح کرده است.

 این نامزدی، «سئوال های جدی درباره اعتبار و بی ‌طرفی لازم برای پست عالی ‌ترین مقام سازمان ملل» ایجاد می کند. در صورت موفقیت نامبرده، مدیریت موضوعات حیاتی ملی، ازجمله مسئله قبرس، با خطر جدی روبرو خواهد شد. یونان باید با هماهنگی نیکوزیا از عضویت یونان در شورای امنیت بهره گیری کرده، موضوع را به ‌طور جدی با اعضای دائم شورا و همچنین با اتحادیه اروپا و دیگر شرکای خود مطرح کند.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
بخشدار کهریزک: پنجشنبه صدای انفجار خنثی‌سازی مهمات شنیده می‌شود از اول دی فروش مرغ کامل بالای ۲ کیلوگرم متوقف می‌شود کامران غضنفری: مذاکرات باعث خسارت شد/ آمریکا و اسرائیل درحال برنامه‌ریزی برای حمله هستند گروسی: ما همکاری با ایران را نادیده نمی‌گیریم اما این همکاری وجود ندارد نتایج جالب یک رای گیری در سازمان ملل درباره حقوق زنان: تنها یک مخالفت سومالی و آرای ممتنع آمریکا و روسیه سفارت ایران در یونان ادعای ارتباط تهران با طرح ترور را رد کرد گندم سیاه چیست؟ اختلاف بر سر دبیرکل جدید برای سازمان ملل / مخالفت یونان با نامزد ترک کارت اعتباری ۳۰۰ میلیون تومانی بانک ملی در نمایشگاه بورس عرضه شد کوهوش سیاه چیست و چه فوایدی برای زنان دارد؟ ملاقات سفیر هند در تهران با ظریف خارخسک چیست و چه فوایدی برای سلامت دارد؟ تجمع دوباره بازنشستگان هما مقابل مدیریت؛ سومین اعتراض در دوره عبدالحی نتانیاهو و آیزنکوت؛ جنگ بی‌پایان در برابر جنگ هدفمند اعتراض انجمن صنفی روزنامه‌نگاران استان تهران به گزارش نیویورک‌تایمز