رد یک باور قدیمی درباره انرژی خورشیدی

دانشمندان یک باور نادرست رایج نشان می‌دهد توسعه نیروگاه‌های خورشیدی بزرگ‌مقیاس، نه‌ تنها بهای برق مصرف‌کنندگان را افزایش نداده، بلکه به کاهش هزینه‌ها منجر شده است.

با گسترش روزافزون منابع تجدیدپذیر در جهان، همواره این نگرانی در افکار عمومی و محافل اقتصادی مطرح بوده که تأمین هزینه‌های احداث زیرساخت‌های خورشیدی بر دوش مشترکان خانگی سنگینی خواهد کرد؛ دیدگاهی که پژوهشگران با تکیه بر داده‌های آماری، خلاف آن را ثابت کردند.

به گزارش فرارو به نقل از اسلش گی‌یر، انرژی‌های تجدیدپذیر به عنوان جایگزینی سازگار با محیط‌ زیست در برابر سوخت‌های فسیلی شناخته می‌شوند، اما واقعیت این است که این منابع پاک هنوز سهم محدودی از سبد مصرف انرژی را به خود اختصاص داده‌اند. در این میان، سهم انرژی خورشیدی حتی از این رقم کلی نیز کوچک‌تر است.

یکی از استدلال‌های دیرینه و سرسختانه‌ای که منتقدان و مخالفان توسعه ظرفیت ملی انرژی خورشیدی مطرح می‌کردند، این ادعا بود که سرمایه‌گذاری برای ساخت مزارع خورشیدی در مقیاس وسیع، در نهایت به جهش ارقام قبض‌های برق مصرف‌کنندگان خرد خواهد انجامید. با این حال، پژوهش تازه‌ای که توسط مرکز تحقیقات سیاست‌های انرژی و محیط‌ زیست دانشگاه ام‌آی‌تی منتشر شده، اثبات کرده است این ادعای سنتی با داده‌های واقعی و آمارهای نوین اقتصادی هیچ‌گونه همخوانی ندارد.

پژوهشگران در این پروژه تحقیقاتی به ارزیابی دقیق این موضوع پرداختند که قبض برق مشترکان پس از اتصال انواع مختلف انرژی‌های تجدیدپذیر به شبکه‌های برق ایالتی، تا چه اندازه دچار تغییر یا افزایش شده است. یافته‌های به‌دست‌آمده نشان می‌دهد مزارع خورشیدی بزرگ‌مقیاس به هیچ عنوان هزینه‌های نهایی مصرف‌کنندگان را بالا نبرده‌اند؛ بلکه در واقع میانگین بهای پرداختی خانوارها را با افتی ملایم اما محسوس روبه‌رو ساخته‌اند.

تحلیل‌گران بر این باورند که عامل کلیدی در کاهش نرخ برق، بی‌نیازی کامل مزارع خورشیدی به انتقال خطوط سوخت، لوله‌کشی گاز یا حمل‌ونقل مداوم مشتقات فسیلی است. این ویژگی بنیادین باعث می‌شود هزینه‌های تأمین سوخت اولیه برای این تأسیسات عملاً به نقطه صفر برسد. به این ترتیب، مجموع مخارج بهره‌برداری و نگهداری جاری که شرکت‌های تأمین برق ملزم به پرداخت آن هستند به شدت افت می‌کند و اثرات مالی این صرفه‌جویی در قالب تخفیف و کاهش ارقام در قبوض برق به شهروندان منتقل می‌گردد.

البته مزارع خورشیدی غول‌پیکر نیز بدون هزینه نیستند؛ پنل‌های فتوولتائیک با اشکال گوناگونی از استهلاک، خرابی فیزیکی یا نقص فنی روبه‌رو می‌شوند و پاک‌سازی دوره‌ای آن‌ها از غبار برای حفظ بازدهی بیشینه ضروری است. با این حال، داده‌های پژوهش تایید می‌کند توسعه مزارع صنعتی خورشیدی به طور کلی بار مالی مشترکان را سبک‌تر کرده و در ایالت‌هایی که بیشترین حجم سرمایه‌گذاری را در احداث این نیروگاه‌ها داشته‌اند، بیشترین افت قیمت برق ثبت شده است.

پنل‌های پشت‌بامی؛ وارونگی جریان قیمت‌ها

در حالی که نیروگاه‌های عظیم خورشیدی قیمت نهایی انرژی را برای مشترکان پایین آوردند، سیستم‌های خورشیدی پشت‌بامی خانگی هرگز نتوانسته‌اند چنین دستاوردی را رقم بزنند. بررسی‌های دانشگاه ام‌آی‌تی حتی از پدیده‌ای کاملاً معکوس پرده برداشته است: در مناطقی که نصب پنل‌های پشت‌بامی توسط ساکنان شدت بیشتری داشته، قیمت عمومی برق با رشد اندکی مواجه شده است.

نویسندگان این مطالعه دلایل مشخصی را برای این تفاوت قیمتی بیان می‌کنند. نخست اینکه مالکان خانه‌های مجهز به سامانه‌های پشت‌بامی، هزینه بسیار ناچیزی بابت برق شبکه سراسری پرداخت می‌کنند و در مواردی حتی مازاد تولید خود را با تعرفه‌های حمایتی به شبکه تزریق می‌کنند. این سازوکار سبب می‌شود شرکت‌های برق ناچار شوند هزینه‌های بالایی به دارندگان این پنل‌ها بپردازند؛ هزینه‌هایی که بار مالی جبران آن در نهایت به دوش سایر مشترکان عادی فاقد پنل خورشیدی می‌افتد.

دلیل دوم، هزینه‌های سرسام‌آور مدرن‌سازی شبکه انتقال است. شبکه‌های سنتی برای توزیع یک‌ طرفه جریان برق طراحی شده‌اند، در حالی که رواج پنل‌های خانگی به یک جریان توزیع دو سویه نیاز دارد. اتصال یک نیروگاه خورشیدی عظیم به شبکه، همانند احداث یک نیروگاه فسیلی جدید با سازوکاری سرراست انجام می‌گیرد، اما هماهنگ‌سازی هزاران پنل خانگی مستلزم سرمایه‌گذاری‌های سنگین اولیه و مداوم در مدیریت زیرساخت‌های پیچیده است.

در ورای صرفه‌جویی اقتصادی، مزارع خورشیدی بزرگ فواید اقلیمی دیگری نیز دارند؛ چنان‌که مطالعه‌ای پیرامون بزرگ‌ترین مزرعه خورشیدی چین نشان داده ایجاد سایه توسط پنل‌ها، کیفیت خاک منطقه را ارتقا بخشیده و به رشد پوشش گیاهی و حیات میکروبی غنی‌تر پیرامون تأسیسات انجامیده است.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر

بد مثل "بت"/ حیف از حمید نعمت الله

خبر بعد نظرات کاربران خبر قبل