ذخایر استراتژیک نفت رو به پایان/ بازار جهانی در آستانه شوک جدید

ذخایر استراتژیک نفت، پس از گذشت ۱۰۰ روز از بسته شدن تنگه هرمز، آخرین خط دفاعی در برابر نوسانات قیمت جهانی نفت است که ممکن است بحران را از حوزه انرژی به کل اقتصاد جهانی منتقل کند.

به گزارش مهر، طبق داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی از زمان آغاز اختلال در ناوبری در تنگه هرمز پس ازآغاز جنگ افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، بازارهای جهانی حدود یک میلیارد بشکه نفت را از دست داده است. این در حالی است که تخمین‌های «جی پی مورگان» نشان می‌دهد که بازار همچنان و با وجود راه‌اندازی مسیرهای جایگزین از طریق عربستان سعودی و امارات، روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه را از دست می‌دهد.

الجزیره می نویسد که این تناقض نشان می‌دهد که جهان در ماه‌های گذشته، بخش زیادی از ذخایر راهبردی ، تجاری و شناور خود را مصرف کرده است. آژانس بین‌المللی انرژی در ۱۱ مارس اعلام کرد که کشورهای عضو به اتفاق آرا با در دسترس قرار دادن ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری خود موافقت کردند که بزرگترین عملیات برداشت هماهنگ در تاریخ آژانس است. این اقدام با هدف مهار اختلال ناشی از جنگ در خاورمیانه صورت گرفته است.

بر اساس تحلیل بروکینگز، ۳۰۱ میلیون بشکه از این مقدار، نفت خام است که معادل تزریق تقریباً ۲.۵ میلیون بشکه در روز در طول ۴ ماه است.

این برداشت عامل اصلی در جلوگیری از تبدیل بسته شدن هرمز به یک شوک قیمتی فوری بود. قبل از جنگ، روزانه حدودا ۱۵ میلیون بشکه نفت خام از تنگه عبور می‌کرد، یعنی تقریباً یک سوم تجارت جهانی نفت خام. آزادسازی ذخایر استراتژیک، انرژی معادل حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز را تامین کرد. همچنین ذخایر شناور روسیه و ایران که قبل از بحران بر روی دریا بود، نیز مصرف شد. اما این مقادیر به تدریج در پایان آوریل و مه به اتمام می رسند.

ذخایر استراتژیک رو به پایان است

لوری هایتایان، کارشناس امور انرژی، می‌گوید که استفاده از ذخایر استراتژیک از زمان بسته شدن هرمز بخش اساسی از کمبود بازار را تامین کرده است.

وی توضیح می‌دهد که کشورهای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه و آژانس بین‌المللی انرژی به سرعت برای استفاده از این ذخایر برای تنظیم بازار اقدام کردند. آنها تصور می کردند که جنگ ممکن است کوتاه مدت باشد و شرایط ناوبری به سرعت به اوضاع قبل از جنگ بازگردد.

هایتایان در گفتگو با الجزیره اشاره می‌کند که این تصمیم شامل برداشت حدود ۴۰۰ میلیون بشکه بود و آنچه تاکنون برداشت شده است نزدیک به ۳۰۰ میلیون بشکه است که معادل تقریباً ۲.۵ میلیون بشکه در روز است. وی معتقد است مصرف ذخایر استراتژیک بعلاوه مصرف نفت های شناور در دریا به میزان ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون بشکه نفت، جلوی نوسانات شدید قیمت نفت را گرفته است.

به گفته این کارشناس، ثبات نسبی قیمت‌ها نتیجه یک عامل واحد نبود، بلکه ترکیبی از مصرف ذخایر راهبردی دولتی به میزان (۴۰۰ میلیون بشکه) مصرف ذخایر تجاری به میزان (۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون بشکه) و ذخایر شناور به میزان (۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون بشکه) بوده است.

کاهش واردات چین در ماه مه گذشته به میزان حدود ۶ میلیون بشکه در روز و افزایش تولید نفت آمریکا، برزیل، ونزوئلا و برخی کشورهای آفریقایی نیز در این عرصه نقش داشت.

نقطه عطف بحران در بازار نفت

عامر الشوبکی، کارشناس امور نفت و انرژی، معتقد است که بازار پس از ۱۰۰ روز به «نقطه عطف بحران» نزدیک می‌شود. وی می افزاید که ذخایر راهبردی که برای مهار قیمت‌ها و جلوگیری از رسیدن نفت به ۱۵۰ دلار در هر بشکه استفاده شد، رو به پایان است.

وی در گفتگو با الجزیره تصریح کرد که جهان از ابتدای بحران، بیش از یک میلیارد بشکه از عرضه نفت را از دست داده است و مسیرهای جایگزین، مانند خط لوله شرق-غرب عربستان سعودی و خط لوله ابوظبی-فجیره امارات، تنها می‌توانند بخشی از مقادیری را که روزانه از تنگه عبور می‌کردند، جبران کنند. بر اساس برآورد این کارشناس، بازار همچنان حدود ۱۰ درصد از عرضه جهانی را از دست می‌دهد.

توریل بوسونی، رئیس بخش صنعت و بازارهای نفت در آژانس بین المللی انرژی گفت که ذخایر راهبردی جهان ممکن است قبل از اوج تقاضای تابستانی به سطح بحرانی خود برسد و حتی در صورت بازگشایی تنگه هرمز و توافق فوری، در بهترین حالت، جبران این بحران ممکن است بین ۶ تا ۸ ماه طول بکشد.

محدودیت‌های استفاده از ذخایر راهبردی

ذخایر راهبردی فقط یک عدد کلی نیستند که بتوان آنها را تا صفر مصرف کرد. بر اساس تحقیقات «گلدمن ساکس»، مخازن ذخیره‌سازی با سقف‌های شناور باید حداقل ۲۰ درصد پر بمانند تا به طور کارآمد عمل کنند، همچنین خطوط لوله نیز برای حفظ عملیات به وجود نفت در طول خود نیاز دارند. از سوی دیگر اگر عملیات پالایشگاه ها نیز به کمتر از ۶۵ درصد ظرفیت خود برسد نمی توانند بدون ضرر یا تخریب برای مدت طولانی کار کنند.

«بروکینگز» می نویسد که تا اواسط جولای، احتمالا بیشتر عوامل موقت به پایان می رسند و بازار با شکافی روبرو شود که نیاز به جذب حدود ۷.۱ میلیون بشکه در روز دارد. این روند ممکن است منجر به افزایش قیمت‌ها به سطوحی نزدیک به ۱۵۰ دلار در هر بشکه شود.

در حالی که کشورها به طور تئوری گزینه ادامه برداشت از ذخایر استراتژیک را منتفی نمی دانند، اما این گزینه بدون محدودیت نیست. علاوه بر ملاحظات فنی مربوط به سرعت پمپاژ ذخایر و بهره‌برداری از زیرساخت‌ها، دولت‌ها با معضل حفظ حداقل ذخایر برای تضمین امنیت انرژی روبرو هستند که این امر توانایی عملی استفاده از این ذخایر را بسیار کمتر از مقادیر موجود روی کاغذ می‌کند.

جهش قیمت نفت؛ سه هفته دیگر

این موضوع دلیل تناقض موجود در برخی برآوردها را روشن می کند. هایتایان توضیح می‌دهد که بین برآوردهای بانک‌های جهانی و تحلیلگران در مورد شدت وضعیت ذخایر تفاوت وجود دارد. برخی مطالعات معتقدند که برداشت ممکن است تا پایان سال ادامه یابد، در حالی که برآوردهای دیگر هشدار می‌دهند که اوج تقاضای تابستانی ممکن است بازار را به سطوح بحرانی برساند.

الشوبکی اما پیش‌بینی می‌کند که اگر تعداد کشتی‌های عبوری از تنگه افزایش نیابد، قیمت‌ها طی سه هفته آینده به شدت افزایش خواهند یافت. وی معتقد است که این بحران ممکن است از یک بحران انرژی به یک بحران مالی جهانی تبدیل شود. الشوبکی همچنین هشدار می‌دهد که این بحران ممکن است به کالاهای استراتژیک مرتبط با خلیج فارس، مانند گوگرد، اوره، پتروشیمی، هلیوم و آلومینیوم گسترش یابد، که می‌تواند هزینه‌های کشاورزی، صنعت، تراشه‌های الکترونیکی و تجهیزات پزشکی را افزایش دهد. بنابراین، خطر دیگر تنها به قیمت بنزین و دیزل محدود نمی‌شود، بلکه به زنجیره‌های غذایی، تولید و فناوری نیز گسترش می‌یابد.

مسعود ده‌نمکی: نمی‌دانم سرنوشت ساخت اخراجی‌های ۴ چه خواهد شد

بیشتر بخوانید:

برداشت روزانه یک میلیون بشکه از ذخایر نفتی چین

قیمت جهانی نفت امروز 1405/3/20

تماشاخانه

سورنا ؛ پهلوان نام‌دار سیستانی و قهرمان نبرد ایران و روم / مشهورترین فرمانده ایرانی و سرنوشت تلخی که داشت

۲۵ سال تلاش و عاشقی برای میراث فرهنگی ایران / این زن قلعه الموت را جهانی کرد

فیلم های دیگر