تاریخ:
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگهٔ هرمز با اصابت به مین دریایی 
درس صد و هفده
پارادوکس هرمز/ بازیگر تعیین‌کننده کیست؟
هرمز نه صرفاً یک گذرگاه حقوقی است و نه فقط یک دارایی سرزمینی؛ بلکه فضایی استراتژیک در دل شبکه‌های جهانی است که در آن، نفوذ نه با مسدود کردن جریان‌ها، بلکه با ساختاربندی آن‌ها اعمال می‌شود. بازیگر تعیین‌کننده کسی نیست که گردش را مختل کند، بلکه آن کسی است که بتواند جریان‌ها را تسهیل کند و در عین حال، شرایط آن‌ها را تنظیم و تعدیل نماید.
آرش رئیسی نژاد
پژوهشگر و استاد دانشگاه
یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها در مذاکرات آمریکا و ایران بر سر تنگه هرمز به وضعیت حقوقی و استراتژیک آن بازمی‌گردد: آیا باید همچنان به‌عنوان یک گذرگاه ترانزیتیِ بی‌طرف تلقی شود، یا به‌عنوان بخشی از قلمرو دریایی حاکمیتی ایران؟
اگر گزینه نخست غالب شود، هرمز عملاً به رژیم حقوقی پیش از جنگ بازمی‌گردد؛ این بدین معناست که تغییرات در کنترلِ زمان جنگ، هیچ دستاورد استراتژیک یا حقوقی پایداری به همراه نداشته است. با این حال، با توجه به موقعیت برتر کنونی ایران بر این گلوگاه، تداوم چنین وضعیتی به‌سختی قابل دفاع است.
در مقابل، اگر هرمز به‌عنوان قلمرو حاکمیتی تلقی شود، منطق به سوی انحصار و کنترل حرکت می‌کند، امری که عملاً به معنای در اختیار گرفتن یک گره حیاتی در تجارت جهانی است. اما هرچه اهمیت یک گلوگاه در شبکه‌های انرژی و تجارت جهانی بیشتر باشد، نظام بین‌المللی کمتر تحمل محدودسازی آن را دارد. در نتیجه، هرگونه تلاش برای تسلیحاتی‌سازی هرمز در بلندمدت، به‌احتمال زیاد واکنش‌های سیستمی برای کاهش وابستگی را برمی‌انگیزد.
این تنش، به وجود یک مسیر سوم اشاره دارد.
به‌جای این دوگانه‌ی گذرگاه یا قلمرو، می‌توان هرمز را به‌عنوان یک «فضای استراتژیک» بازتعریف کرد. در این چارچوب، قدرت نه از کنترل سرزمینی یا اخلال در جریان‌ها، بلکه از توانایی مدیریت آن‌ها ناشی می‌شود: از طریق تنظیم دسترسی، شکل‌دهی به ادراکات درباره ریسک و قابلیت اطمینان، و حفظ تاب‌آوری سیستمیک.
در این نگاه، هرمز نه صرفاً یک گذرگاه حقوقی است و نه فقط یک دارایی سرزمینی؛ بلکه فضایی استراتژیک در دل شبکه‌های جهانی است که در آن، نفوذ نه با مسدود کردن جریان‌ها، بلکه با ساختاربندی آن‌ها اعمال می‌شود. بازیگر تعیین‌کننده کسی نیست که گردش را مختل کند، بلکه آن کسی است که بتواند جریان‌ها را تسهیل کند و در عین حال، شرایط آن‌ها را تنظیم و تعدیل نماید.
اگر چنین بازتعریفی تحقق یابد، هرمز می‌تواند از یک نقطه تقابل به یک اهرم قدرتِ تنظیم‌شده تبدیل شود. در غیر این صورت، ناتوانی در این بازتعریف، خطر حرکت به‌سوی تشدید تنش را افزایش می‌دهد؛ آنجا که منطق اخلال بر دیپلماسی غلبه می‌کند و سایه یک جنگ سوم بر دور سوم مذاکرات سنگینی خواهد کرد.
*منبع: کانال تلگرامی نویسنده
لینک کوتاه: کپی لینک
چگونه یک بحران هند را تغییر داد؟/ از گذشته تا رویای ۲۰۴۷ زنگ خطر خاموش برای زنان؛ علامت رایج حمله قلبی «محمد کریم خان مختارالسلطنه» رئیس نظمیه ایران در دوره قاجار (عکس) دلیل وجود دیوارهای پشت جت‌های جنگنده در ناوهای هواپیمابر چیست؟ بزرگ‌ترین باتری حرارتی جهان: فنلاند چطور گرمای تابستان را برای زمستان نگه می‌دارد؟(+عکس) معاون حقوقی وزارت خارجه: طرح ۲ روزه ایران برای باز شدن تنگه هرمز، الان روی میز است آیزنکوت: رفتار نتانیاهو تهدیدی فوری علیه اسرائیل است دستگیری متهم متواری پس از ۸ سال در کهگیلویه طعنه عراقچی به وزیر جنگ آمریکا حمله پهپادی یمن به ایستگاه‌های پمپاژ نفت در خط لوله شرق - غرب عربستان جوان گمشده مازندرانی پس از ۱۸ سال به خانه بازگشت دبیر و بازگشت اقتدار کشتی ایران حمله گرگ در کرج ۴ نفر را روانه بیمارستان کرد غریب آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم؛ دست ایران برای هر اقدامی باز است عراقچی وارد اسلام‌آباد شد