نقدی بر دیدگاه کارشناس صدا و سیما درباره گزینه های تقابل ایران با آمریکا

   جلیل بیات: بعد از حمله آمریکا به مراکز هسته ای ایران، یکی از کارشناسان در رسانه ملی به توضیح گزینه های ایران برای پاسخ به این تهاجم پرداخته است.

 

   آنطور که عصر ایران گزارش داده این کارشناس نخستین گزینه ایران را «شخم زدن دیمونا» در اسرائیل بیان کرده است. البته مشخص نیست چنین اقدامی چگونه می تواند پاسخی به تهاجم آمریکا تلقی شود، ضمن آنکه ایران هم اکنون نیز در حال شخم زدن اسرائیل هست، مگر آنکه منظور کارشناس مذکور انهدام نیروگاه هسته ای دیمونا باشد. در این صورت باید گفت با احتمال آلودگی هسته ای وسیع در این منطقه، ایران بیش از پیش مورد هجمه جهان غرب قرار خواهد گرفت و البته این بهانه را نیز به اسرائیل خواهد داد که در پاسخ نیروگاه بوشهر را مورد هدف قرار دهد که آلودگی هسته ای وسیعی در جنوب ایران و منطقه خلیج فارس ایجاد خواهد کرد. 

 

گزینه دوم پیشنهادی این کارشناس، بستن تنگه هرمز است. واضح است که چنین اقدامی با مسدود کردن راه صادرات نفت، ابتدا خود ایران را متضرر خواهد کرد. ضمن آنکه کشورهای حاشیه خلیج فارس را که تاکنون حداقل در بیانیه و گفتار از ایران حمایت کرده اند در مقابل ایران قرار می دهد و ایضا برخی کشورهای دوست ایران همچون چین را. ضمن آنکه چنین اقدامی آمریکا را برای باز کردن تنگه هرمز به تکاپو خواهد انداخت که منجر به برخورد نظامی میان ایران و آمریکا خواهد شد که تداوم آن می تواند منجر به جنگ تمام عیار میان آنها شود.

 

  اما کارشناس صداوسیما در بیان گزینه سوم به آتش زدن منابع نفت و‌گاز منطقه خلیج فارس اشاره کرده و‌ گفته «دیگی که برای ما نجوشد بگذار سر سگ در آن بجوشد.» واضح است که چنین پیشنهادی از عقلانیت خالی است و بیشتر ناشی از احساسات است و اجرای چنین پیشنهادی هیچ ارزش افزوده ای برای ایران ندارد و صرفا آینده را برای ایران پیچیده و سخت تر خواهد کرد. 

 

اما گزینه پیشنهادی چهارم این کارشناس از همه بی ربط تر است، چراکه خواستار تنبیه جمهوری آذربایجان شده به این بهانه که محل سوخت گیری هواپیماهای امریکایی بوده است. این در حالی است که هواپیماهای آمریکایی بدون هیچ توقفی از ایالت میزوری آمریکا تا ایران پرواز کرده و در مسیر چندبار توسط هواپیماهای سوخت رسان، سوخت گیری کرده اند. حتی اگر ادعای این کارشناس صحیح باشد (که نیست) آن وقت باید سوال کرد پس چرا پیشنهاد نمی کند عراق که از روز اول جنگ، فضای آسمانش را به روی جنگنده های اسراییلی باز گذاشته و حتی هواپیماهای آمریکایی هم از آسمان عراق وارد ایران شدند بمباران شود؟ بدون شک ایجاد تنش با جمهوری آذربایجان بر مشکلات ایران خواهد افزود چراکه آذربایجان و احتمالا ترکیه را نیز رودروی ایران قرار خواهد داد. 

 

گزینه پیشنهادی پنجم این کارشناس چیزی شبیه فیلم های هالیوودی است چراکه گفته ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه یورش ببرد و هرچه تجهیزات و موشک و غیره در آنجا است را به غنیمت بردارد و برگردد! این پیشنهاد آنقدر تخیلی است که نیاز به نقد ندارد. البته این کارشناس گفته ایران می تواند سربازان آمریکایی یا حتی کنسولگری های این کشور در منطقه را نیز هدف قرار دهد که در این صورت باید گفت احتمالا جنگی تمام عیار میان ایران و آمریکا شکل خواهد گرفت.

 

واقعیت این است که قدرت نظامی ایران و آمریکا و متعاقب آن گزینه ها و مقدورات و محذورات دو طرف برابر نیست. اگر هدف جمهوری اسلامی کاهش آسیب به کشور، حفظ نظام سیاسی ‌و ایجاد ثبات و آرامش است، به نظر می رسد بهترین گزینه پیش روی، کاستن از تنش ها و ادامه دیپلماسی برای پایان دادن به این بحران است. منتهی در این مسیر ایران باید به دیپلماسی چندجانبه روی آورد و کشورهایی همچون چین، روسیه، پاکستان و ... را نیز وارد مذاکرات پایان بحران با آمریکا نماید. گاهی پذیرش واقعیت، نسبت به ادامه یک مسیر اشتباه، شجاعت بیشتری طلب می کند.

 

همچنین صدا و سیما می بایست علاوه بر این کارشناسان، امکان و زمینه حضور کارشناسان مستقل، واقع بین و وطن پرست را نیز که ممکن است متفاوت بیاندیشند در رسانه ملی فراهم کند؛ چراکه اگر یک درصد هم احتمال داشته باشد که تفکراتی از جنس دیدگاههای کارشناس مذکور بر تصمیم سازان و تصمیم گیرندگان یا حتی مردم عادی تاثیر بگذارد، قطعا رسانه ملی نیز در خساراتی که ممکن است برای کشور رخ دهد شریک خواهد بود.