صنعت نفت و يك انتخاب كاملاً نفتی

 عصر ایران؛ علی پوریا- در میان چهره های شناخته شده كابینه؛ فردی كه بهعنوان وزیر نفت پیشنهاد شده است شاید از بقیه كمنشانتر باشد. چهرهای كه به دلیل درگیری مستمر در مسئولیتهای مختلف، كمتر فرصت تبلیغات رسانهای پیدا كرده است.

پاسخ به این سوال، در كنار بررسی اولویت ها و كمبودهای امروز صنعت نفت میتواند ابهامات مربوط به میزان توانمندی و احتمال موفقت این مدیر نفتی را برطرف سازد.

 

اكثر كارشناسان اذعان دارند مهمترین آفت كه بزرگترین آسیب ها را به دولت سیزدهم و عملكردش وارد نمود؛ فقدان برنامه مدون حتی در قالب برنامه ریزی میان مدت بود. به همین دلیل بود كه ایران كه در سال 1400 به صادركننده بنزین تبدیل شده بود ظرف كمتر از چهار سال به واردكننده این فرآورده نفتی تبدیل شد و میزان برداشت گاز كشور ار میدن گازی مثل پارس جنوبی كه با قطر برابر شده بود؛ به طور متناسب افزایش نیافت و كشور با ناترازی بزرگ در بخش تولید گاز مواجه گردید. 

به نظر میرسد مدیری كه در جایگاه وزیر نفت قرار میگیرد می بایست آشنا به مفاهیم و مبانی برنامه ریزی بوده و سراسر عمر وزارتش باید به برنامه ریزی نه عنوان یك تاكتیك كه به عنوان یك راهبرد مقید باشد. از این رو سابقه طولانی فعالیت وزیر پیشنهادی در حوزه برنامه ریزی در بخش های مختلف وزارت نفت برگ برنده ای است كه در سابقه كاری محسن پاكنژاد عیان است.

مشكل مدیریت بر وزارت نفت صرفاً محدود به برنامه نیست. اساساً منابع نفت و گاز كشور كه تحت عنوان منابع هیدروكربوری شناخته میشوند نیازمند اشراف اطلاعاتی بر ماهیت فنی و كیفی منابع است به طوریكه این اشراف منجر به نظارت حداكثری و موثر بر اعمال حق حاكمیت و مالكیت عمومی بر منابع نفتی كشور شود.

لذا آشنایی با مبانی اساسی تدوین سیاست ها و برنامه ریزی راهبردی در حوزه اكتشاف، حفاری، توسعه، تولید و ازدیاد برداشت از منابع هیدروكربوری از الزامات تصدی وزارت نفت است كه به نظر میرسد با توجه به عقبه اجرایی موثر؛ این مدیر پیشنهادی رئیس جمهور انتخابی مناسب در این شرایط باشد.

سابقه مدیریتی محسن پاكنژاد در شركت بازرگانی نفت ایران (نیكو) با توجه به موقعیت این شركت در شرایط ریسك پذیر عملیات بازرگانی نفت كشور، از این مدیر نفتی، چهرهای ساخته كه بتوان انتظار داشت با حضور وی دغدغه های مربوط به حوزه صادرات نفت در شرایط تحریم تا حدی برطرف شده و با انتصابات به جا در مجموعه شركت ملی نفت ایران، مدیریت امور بین الملل شركت ملی نفت ایران كه از كلیدی ترین مدیریت های آن وزراتخانه است را احیا و با تكیه به نیروی انسانی متخصص آن مجموعه بار سنگین عملیات بازاریابی و فروش نفت را به واحد متولی آن منتقل نماید تا از این طریق موجب ارتقاء منافع كشور در بخش صادرات نفت گردد.

جنبه بسیار مهم دیگر از ویژگی های افراد متخصص كه كاندید پیشنهاد به عنوان وزیر هستند، بعد مقبولیت ایشان بین كاركنان و بدنه سازمان ها است.

در مورد محسن پاكنژاد طی مدت كوتاهی كه از انتشار خبر احتمال وزارت او بر نفت می گذرد، واكنش های متفاوتی ایجاد شده كه عمدتاً ناظر بر پذیرش و تائید صلاحیت مدیریتی و توان ایجاد تفاهم و تعامل بین مدیران و بدنه عملیاتی صنعت نفت كشور است. موضوعی كه در وزارتخانه های فنی و عملیاتی با سختی كار بالا از ضروریات در مشی مدیریتی وزیر است.

واقعیت این است كه نظر مثبت روی جوانان از هر جنبه باارزش و قابل تقدیر است و با توجه به سن و سال گزینه پیشنهادی وزارت نفت، به نظر میرسد انحراف عمدهای از وعده تیم راهبری رئیس جمهور وجود ندارد و به هرحال اگرچه فعالیت به عنوان مدیر برنامه ریزی شركت نفت مناطق مركزی ایران، مدیر برنامه ریزی تلفیقی شركت ملی نفت ایران، معاونت وزیر نفت در نظارت بر منابع هیدروكربوری، مدیریت در طرح های توسعه میادین گازی، مدیریت نظارت بر صادرات و مبادلات مواد نفتی، مدیریت در عالی ترین سطح در شركت بازرگانی نفت ایران، قدری از قدرت جوانی این گزینه پیشنهادی مسعود پزشكیان كاسته اما كفه ترازوی تجربه مدیریتی و اجرایی او در بخش عملیاتی و ستادی نفت را به طور قابل قبولی سنگین كرده است.

با توجه به جمیع جوانب؛ بسیاری از فعالان بی طرف حوزه نفت و گاز گزینه پیشنهادی وزارت نفت را انتخابی مقبول و توام با خوش بینی نسبت به كاركردش ارزیابی میكنند و امیدوارند دفاعیات مستدل و برنامه های عملیاتی ایشان كه به مجلس شورای اسلامی ارائه می گردد؛ مخالفان منصف را نیز به مدافعان مدیریت او در وزارت نفت تبدیل كند و نویدبخش تغییر رویكرد منفعلانه این صنعت به رویكرد فعالانه باشد.