فیلم بیشتر »»
کد خبر ۹۸۴۱۲۱
تاریخ انتشار: ۰۷:۰۸ - ۰۲-۰۵-۱۴۰۳
کد ۹۸۴۱۲۱
انتشار: ۰۷:۰۸ - ۰۲-۰۵-۱۴۰۳

امروز با احمد شاملو: انسان؛ دشواری وظیفه است (+فایل صوتی)

امروز با احمد شاملو: انسان؛ دشواری وظیفه است (+فایل صوتی)
احمد شاملو (۲۱ آذر ۱۳۰۴ – ۲ مرداد ۱۳۷۹) متخلص به الف. بامداد و الف. صبح، شاعر، فیلم‌نامه‌نویس، روزنامه‌نگار، پژوهشگر، مترجم، فرهنگ‌نویس و از دبیران کانون نویسندگان ایران بود. او بنیان‌گذار قالب شعری موسوم به شعر سپید به عنوان تحولی پس از شعر نو در ادبیات فارسی بود. از این رو او را پدر شعر سپید فارسی می‌نامند. احمد شاملو پس از یک دورهٔ طولانی بیماری، در تاریخ ۲ مرداد ۱۳۷۹ درگذشت و پیکرش در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شده است.
در آستانه
 
باید اِستاد و فرود آمد
بر آستان ِ دری که کوبه ندارد،
چرا که اگر به‌گاه آمده‌باشی دربان به انتظار ِ توست و
اگر بی‌گاه
به درکوفتن‌ات پاسخی نمی‌آید.
 
کوتاه است در،
پس آن به که فروتن باشی.
 
آیینه‌یی نیک‌پرداخته توانی بود
آن‌جا
تا آراسته‌گی را
پیش از درآمدن
در خود نظری کنی
 
هرچند که غلغله‌ی آن سوی در زاده‌ی توهم ِ توست نه انبوهی‌ ِ
مهمانان،
که آن‌جا
تو را
کسی به انتظار نیست.
که آن‌جا
جنبش شاید،
اما جُمَنده‌یی در کار نیست:
 
نه ارواح و نه اشباح و نه قدیسان ِ کافورینه به کف
نه عفریتان ِ آتشین‌گاوسر به مشت
نه شیطان ِ بُهتان‌خورده با کلاه بوقی‌ منگوله‌دارش
نه ملغمه‌ی بی‌قانون ِ مطلق‌های مُتنافی. ــ
تنها تو
آن‌جا موجودیت ِ مطلقی،
 
موجودیت ِ محض،
چرا که در غیاب ِ خود ادامه می‌یابی و غیاب‌ات
حضور ِ قاطع ِ اعجاز است.
گذارت از آستانه‌ی ناگزیر
فروچکیدن قطره‌ قطرانی‌ست در نامتناهی‌ ظلمات:
 
«ــ دریغا
ای‌کاش ای‌کاش
قضاوتی قضاوتی قضاوتی
درکار درکار درکار
می‌بود!» ــ
شاید اگرت توان ِ شنفتن بود
پژواک ِ آواز ِ فروچکیدن ِ خود را در تالار ِ خاموش ِ کهکشان‌های ِ
بی‌خورشیدــ
چون هُرَّست ِ آوار ِ دریغ
می‌شنیدی:
«ــ کاش‌کی کاش‌کی
داوری داوری داوری
درکار درکار درکار درکار...»
 
اما داوری آن سوی در نشسته است، بی‌ردای شوم ِ قاضیان.
ذات‌اش درایت و انصاف
هیاءت‌اش زمان. ــ
و خاطره‌ات تا جاودان ِ جاویدان در گذرگاه ِ ادوار داوری خواهد شد.
 
 
بدرود!
بدرود! (چنین گوید بامداد ِ شاعر:)
رقصان می‌گذرم از آستانه‌ی اجبار
شادمانه و شاکر.
 
از بیرون به درون آمدم:
از منظر
به نظّاره به ناظر. ــ
 
نه به هیاءت ِ گیاهی نه به هیاءت ِ پروانه‌یی نه به هیاءت ِ سنگی نه به هیاءت ِ
برکه‌یی، ــ
من به هیاءت ِ «ما» زاده شدم
به هیاءت ِ پُرشکوه ِ انسان
تا در بهار ِ گیاه به تماشای رنگین‌کمان ِ پروانه بنشینم
غرور ِ کوه را دریابم و هیبت ِ دریا را بشنوم
تا شریطه‌ی خود را بشناسم و جهان را به قدر ِ همت و فرصت ِ
خویش معنا دهم
که کارستانی ازاین‌دست
از توان ِ درخت و پرنده و صخره و آبشار
بیرون است.
 
انسان زاده شدن تجسّد ِ وظیفه بود:
توان ِ دوست‌داشتن و دوست‌داشته‌شدن
توان ِ شنفتن
توان ِ دیدن و گفتن
توان ِ اندُه‌گین و شادمان‌شدن
توان ِ خندیدن به وسعت ِ دل، توان ِ گریستن از سُویدای جان
توان ِ گردن به غرور برافراشتن در ارتفاع ِ شُکوه‌ناک ِ فروتنی
توان ِ جلیل ِ به دوش بردن ِ بار ِ امانت
و توان ِ غم‌ناک ِ تحمل ِ تنهایی
تنهایی
تنهایی
تنهایی عریان.
 
انسان
دشواری وظیفه است.
 
 
دستان ِ بسته‌ام آزاد نبود تا هر چشم‌انداز را به جان دربرکشم
هر نغمه و هر چشمه و هر پرنده
هر بَدر ِ کامل و هر پَگاه ِ دیگر
هر قلّه و هر درخت و هر انسان ِ دیگر را.
 
رخصت ِ زیستن را دست‌بسته دهان‌بسته گذشتم دست و دهان بسته
گذشتیم
 
و منظر ِ جهان را
تنها
از رخنه‌ی تنگ‌چشمی‌ حصار ِ شرارت دیدیم و
اکنون
آنک دَر ِ کوتاه ِ بی‌کوبه در برابر و
آنک اشارت ِ دربان ِ منتظر! ــ
 
دالان ِ تنگی را که درنوشته‌ام
به وداع
فراپُشت می‌نگرم:
 
فرصت کوتاه بود و سفر جان‌کاه بود
اما یگانه بود و هیچ کم نداشت.
به جان منت پذیرم و حق گزارم!
(چنین گفت بامداد ِ خسته.)
 

دکلمه شعر با صدای شاعر

 
قبر احمد شاملو
 
برچسب ها: شعر ، احمد شاملو ، امروز با
ارسال به دوستان
نامه قالیباف به رئیس‌جمهور: مصوبه دولت برای تامین منابع کالابرگ مغایر قانون است آیا کافئین دشمن بدن در گرما است؟ سناتور دموکرات آمریکا: جنگ با ایران بزرگ ترین اشتباه سیاست خارجی آمریکا بود/ مافیای مارالاگو فساد را به اوج جدیدی رسانده است چرا سرطان در میانسالی خطرناک‌تر از پیری است؟ تصویر کمتردیده‌شده «ناصرالدین شاه و ملیجک» روی پلکان عمارت «خوابگاه» دادگستری سمنان: اموال ۱۸ نفر از عناصر معاند توقیف شد افشای پروژه مخفی بیل گیتس / چگونه میلیاردر مشهور سال‌ها تصویر خود را مهندسی می‌کرد؟ امارات اموال بیمارستان هلال احمر در دبی را مسدود کرد دیدنی های امروز؛ از پدیده "ریز ماه آبی" تا بازگشت فضانوردان چینی واکنش قالیباف به جنایات اسرائیل در لبنان: همه چیز سر جای خودش قرار خواهد گرفت خیار دریایی زامبی؛ موجود عجیبی که ممکن است راز جاودانگی را فاش کند(+عکس) فیلمی درباره بلوغ دختران که هیچ نهادی حاضر به حمایت از آن نشد جنجال گوسفند زره پوش در اتریش؛ وقتی دفاع در برابر گرگ جرم می شود! (+عکس و فیلم) تیراندازی در دانشکده دندانپزشکی قزوین پربارش‌ترین و کم‌بارش‌ترین استان‌ها کدامند؟