فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۴۵۲۸۶
تاریخ انتشار: ۰۱:۱۸ - ۲۱-۰۴-۱۴۰۱
کد ۸۴۵۲۸۶
انتشار: ۰۱:۱۸ - ۲۱-۰۴-۱۴۰۱
واژه‌خانۀ عصر ایران

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری
اصلاحات دموکراتیک دوبچک، مقامات اتحاد جماهیر شوروی را به او بدبین کرد و نهایتا هشت ماه پس از ظهور سوسیالیسم انسانی در چکسلواکی، نیروهای سازمان پیمان ورشو وارد چکسلواکی شوند و دوبچک را از کار برکنار کنند.

عصر ایران - سوسیالیسم با سیمای انسانی (Socialism with a Human Face) اصطلاحی است برای اشاره به سیاست الکساندر دوبچک (92-1921) که در ژانویه 1968 به عنوان دبیر اول حزب کمونیست چکسلواکی برگزیده شد.

دوبچک به جای آنتونین یوزف نووتنی به دبیر کلی حزب کمونیست چکسلواکی برگزیده شد. نووتنی را سمبل کمونیسم استالینی در چکسلواکی می‌دانند.

سوسیالیسم با سیمای انسانی، در پی ترکیب مالکیت عمومی با دموکراسی بود. یعنی مالکیت خصوصی و دیکتاتوری را توامان نفی می‌کرد.

دوبچک در 5 ژانویه 1968 دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی شد و از نخستین اقدامات او، آزادی زندانیان سیاسی و به رسمیت شناختن آزادی بیان و آزادی مطبوعات و اجتماعات بود.

اصلاحات دموکراتیک دوبچک، مقامات اتحاد جماهیر شوروی را به او بدبین کرد و نهایتا هشت ماه پس از ظهور سوسیالیسم انسانی در چکسلواکی، نیروهای سازمان پیمان ورشو وارد چکسلواکی شوند و دوبچک را از کار برکنار کنند. دورۀ هشت‌ماهۀ زمامداری دوبچک در چکسلواکی را "بهار پراگ" نامیده‌اند.
{$sepehr_rl}

دموکراتیزاسیون در چکسلواکی تحت رهبری دوبچک، موجب فاصله گرفتن این کشور از سایر کشورهای کمونیستی بلوک شرق شد و پس از یورش نیروهای نظامی پیمان ورشو به پراگ، اتحاد جماهیر شوروی این اقدام را در راستای "پاسداری از دستاوردهای سوسیالیسم" برشمرد و آن را موجه دانست.

«سوسیالیسم با سیمای انسانی»: نفی سرمایه‌داری و دیکتاتوری

الکساندر دوبچک به شوروی منتقل شد و در آن جا تحت فشار برژنف، رهبر شوروی، پذیرفت مجددا به عنوان دبیر کل حزب کمونیست چکسلواکی خدمت کند ولی "سوسیالیسم با سیمای انسانی" یا همان تلاش برای جمع سوسیالیسم و دموکراسی را رها سازد. او بازگشت به مقام و کشورش را به شرط خروج نیروهای نظامی پیمان ورشو پذیرفت.

دوبچک چند ماه بعد از بازگشت به چکسلواکی، یعنی در 17 آوریل 1969، از دبیر کلی حزب کمونیست برکنار شد و مدتی کوتاه سفیر چکسلواکی در آنکار بود و سپس کارمند سادۀ یک شرکت تعاونی کشاورزی در یکی از شهرهای چکسلواکی شد.

تحقیر دوبچک و دوری‌اش از سیاست، بیست سال طول کشید. او طی بیست سال در خانه‌اش تحت نظر حکومت بود تا اینکه در 1989 موج دموکراسی‌خواهی دامنگیر کشورهای بلوک شرق شد. پس از فروپاشی کمونیسم در چکسلواکی، دوبچک با رای مردم به عنوان رئیس مجلس این کشور انتخاب شد.

اما در دورۀ تازۀ زمامداری دوبچک، کسی دیگر در پی آشتی دادن سوسیالیسم و دموکراسی نبود و "سوسیالیسم با سیمای انسانی" به عنوان یک پروژۀ سیاسی، در دستور کار حکومت نوظهور چکسلواکی قرار نگرفت.

الکساندر دوبچک در سال 1992 در یک سانحۀ رانندگی درگذشت.

ارسال به دوستان
مهار آتش در اسکله بندرکاسپین انزلی افزایش کشف ابزار استارلینک در ویلاهای شمیرانات تسنیم: متن تفاهم‌نامه احتمالی میان ایران و آمریکا تا این لحظه قطعی نشده پسر ۲۰ ساله پدر، مادر و برادرش را به قتل رساند/ قاتل خودش را از کوه به پایین پرتاب کرد وزیر علوم: بازگشت دانشجویان تحصیلات تکمیلی به دانشگاه‌ها از شنبه آینده بیانیه شورای اطلاع رسانی دولت درباره اتصال اینترنت/ انتقاد از کارشکنی صدا و‌ سیما قاضی آمریکایی از توقف فرمان ترامپ خودداری کرد بازدید سرپرست بانک صادرات ایران از کارخانه آسیب‌دیده از جنگ نماز جمعه تهران به امامت ابوترابی‌فرد اقامه می‌شود سریال «ماه لالا» با مجری محبوب کودکان عرضه شد/یک فانتزی-خیال‌انگیز برای فرزندان ایران ادعای اکسیوس: به گفته مقامات، آمریکا و ایران به توافق رسیده‌اند، اما تأیید نهایی ترامپ باقی مانده وزیرخارچه پاکستان در واشنگتن با همتای آمریکا خود دیدار می کند اسرائیل روابط خود با دفتر دبیرکل سازمان ملل را قطع کرد آمریکا ۲ شرکت هوایمایی ایران را تحریم کرد وزیر خزانه داری آمریکا: اخذ عوارض در تنگه هرمز را تحمل نخواهیم کرد