ماجرای «کودک و فائزه هاشمی» از نگاه یک حقوقدان

به گزارش ایسنا، چندی پیش فائزه هاشمی، فعال سیاسی در گفت‌وگویی رهبر انقلاب را به مناظره دعوت کرد و گفت: ترجیحم این است که با آقای خامنه‌ای رودررو و صادقانه گفت‌وگو کنیم تا اصلاحاتی جدی در کشور اتفاق بیافتد. اما در پی این گفت‌وگو ویدیویی منتشر شد که یک دختر کم سن و سال خطاب به فائزه هاشمی می‌گوید «لقمه بزرگ گلوگیر است» و آمادگی خود را برای مناظره با وی اعلام می‌کند که این درخواست البته مورد پذیرش هاشمی قرار می‌گیرد ولی سپس دختر مذکور در ویدیویی دیگر با این توضیح که هاشمی کاندیدای ریاست جمهوری است و می‌تواند از مناظره با او سوءاستفاده کند مناظره را به بعد از انتخابات موکول می‌کند.

در اقدامی عجیب‌تر ویدیویی از یک دختربچه شش ساله گنابادی منتشر شده است که خود را حریف مناظره‌ای این فعال سیاسی معرفی می‌کند.

فعالیت سیاسی کودکان در فضای مجازی و دخالت آن‌ها در این عرصه شاید چیزی است که تابحال به این شکل سابقه نداشته است و سوال مهمی را مطرح می‌کند که آیا حقوق کودکان در فضای مجازی با این گونه موضع‌گیری‌ها و هدایت کودکان به فعالیت‌های سیاسی رعایت می‌شود یا نه.

کامبیز نوروزی حقوقدان در گفت‌وگو با ایسنا، در ارتباط با این موضوع گفت: ممنوعیت سوء استفاده از کودکان یک مقوله مهم در حقوق کودک است. کودکان باتوجه به شرایط خاصی که دارند قادر نیستند که منویات خودشان را بیان کنند یا قادر به دفاع از خودشان نیستند به همین دلیل است که کودکان تحت حمایت خاص قرار می‌گیرند.

وی با بیان این‌که سوءاستفاده از کودکان به صورت‌های مختلف مثل حوزه تجارت یا حتی سیاست که اخیرا شاهد آن بودیم ممکن است اتفاق بیفتد گفت: ویدیویی که اخیرا پخش شده است از این جهت مغایر با حقوق کودکان است که یک کودک 6 ساله خطاب به یک فعال سیاسی درباره مناظره با او صحبت می‌کند در ویدیوی قبلی نیز دخترخانمی صحبت می‌کرد که به لحاظ حقوقی کودک محسوب می‌شد. این قبیل موارد از مصادیق سوءاستفاده از کودکان است و باید از این قبیل کارها در ارتباط با کودکان خودداری کرد.

این حقوقدان در پاسخ به این سوال که آیا قانونی برای این قبیل رفتارها در ارتباط با حقوق کودک در فضای مجازی وجود دارد گفت: در ایران هنوز قانونی در ارتباط با حقوق کودک در فضای مجازی وجود ندارد و این رفتار را هم نمی‌خواهم بگویم مجرمانه است، زیرا جرمی در ارتباط با این ویدیو با توجه به قوانین ما اتفاق نیفتاده است و منظور از سوءاستفاده از کودک این است که اخلاق و مبانی حقوقی چنین رفتاری را نمی‌پذیرند.

نوروزی در پایان گفت: متاسفانه ابتذالی در فضای سیاسی ایران پیش آمده است که روزبه‌روز هم پیش می‌رود. خانم فائزه هاشمی حرفی زده و تقاضایی را داشته است، این حرف می‌تواند درست یا غلط باشد اما این نوع واکنش که با کشاندن کودکان به این سوژه شکل گرفته است حکایت از این دارد که فضای سیاسی ایران معیارهای اخلاقی خود را از دست داده است که آدم‌هایی تلاش می‌کنند با چنین روش‌هایی به این خانم واکنش نشان دهند. کسانی که به خانم هاشمی انتقاد دارند یا با وی مخالف هستند به شکل‌های مختلف می‌توانند به او واکنش دهند اما توسل به چنین روش‌هایی حکایت از یک بی‌قاعدگی در فضای سیاسی ایران دارد که چیز خوبی نیست و آسیب‌های زیادی در پی خواهد داشت.