زنگ خطر برای میراث فرهنگی کشور

ایران یکی از کشورهای دنیا است که به واسطه قدمت تاریخی آن دارای بناها و آثار تاریخی فراوانی است آثاری که بر طبق قانون پس از شناسایی و انجام کارهای کارشناسی توسط سازمان میراث فرهنگی به ثبت ملی می‌رسند نیازمند صیانت و نگهداری توسط سازمان مذکور هستند.

اما متأسفانه در سال‌های اخیر کار حفاظت از این آثار مورد غفلت مسئولان مربوطه قرار گرفته است و هر چند وقت یک بار خبرهایی از دست‌اندازی و تجاوز سارقین آثار تاریخی به این آثار و بناها را شاهد هستیم.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، در تازه‌ترین مورد این اتفاقات همین دو هفته پیش بود که خبری بر روی خروجی چند خبرگزاری داخلی قرار گرفت، مبنی بر تجاوز سارقین به بنای قلعه سنگی واقع در سمیرم استان اصفهان ربوده شدن یک کتیبه تاریخی مربوط به اوایل دوره اسلامی که موردی تأمل‌برانگیز است.

** چه کسی مسئول است؟

یگان حفاظت میراث فرهنگی که نهاد حفاظتی سازمان میراث فرهنگی محسوب می‌شود وظیفه صیانت از آثار تاریخی کل کشور را بر عهده دارد، اما به گفته سرهنگ محمد کربلایی فرمانده این یگان «تعداد نیروهای یگان حفاظت با توجه به گستردگی و پراکندگی آثار تاریخی موجود در کشور کافی نیست» صحبت‌های این مقام مسئول ما را بیشتر با عمق فاجعه آشنا می‌سازد.

در حالی که بالغ بر 32 هزار اثر ثبت شده تاریخی (به اذعان سرهنگ کربلایی فرمانده یگان حفاظت میراث فرهنگی) در کشور وجود دارد این کمبود نیروی انسانی در یگان حفاظت میراث فرهنگی کار را برای سارقان آثار تاریخی راحت کرده است تا آثاری که از آنها صیانت نمی‌شود را شناسایی کنند و خیالی آسوده در محوطه این آثار اقدام به حفاری‌های غیرمجاز برای دست یافتن به اشیاء عتیقه و تاریخی کنند.

**سارقان آثار تاریخی یک قدم جلوتر از سازمان میراث فرهنگی

در میان بناهای تاریخی که در کشور وجود دارد بناهایی هستند که مورد شناسایی کارشناسان میراث قرار گرفته‌اند اما به دلیل زمان بر بودن فرآیند اقدامات کارشناسی و به ثبت رسیدن این بناها که گاها تا چند سال طول می‌کشد، هیچ گونه حفاظت و نگهداری از سوی متولی این بناها که سازمان میراث فرهنگی می‌باشد صورت نمی‌گیرد.

شاهد این ادعا تعرض به بنای قلعه سنگی شهر سمیرم اصفهان است که فریدون الهیاری مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان در خصوص آن به خبرنگار باشگاه خبرنگاران گفته است: «آثاری که در دوردست قرار دارند را زیاد معرفی نمی‌کنیم و به دلیل اینکه این کتیبه در حدود 50 کیلومتری سمیرم قرار دارد، به همین علت بنای ما بر معرفی این آثار نبوده است و تنها امسال در حال ثبت آن هستیم».

این خط مشی مسئولان میراث فرهنگی در خصوص معرفی نکردن بناهای تاریخی به ثبت نرسیده این مسئله را در ذهن متبادر می‌سازد که آنان با این اقدام قصد دارند تا زمان ثبت این آثار کمتر کسی از وجود آنها اطلاع یابد تا قصد تعرض به این آثار به حداقل ممکن برسد، اما از سوی دیگر به این نکته باید توجه داشت که سارقین بناهای تاریخی همیشه در کمین این آثار هستند و یک قدم جلوتر از میراث فرهنگی عمل می‌کنند. موردی که می‌تواند زنگ خطر را برای میراث فرهنگی کشور به صدا درآورد.