بسته پیشنهادی اردوغان اصلاحات در دقیقه 90

قانون ؛ ماکان عیدی پور - اردوغان با وجود آزمونی جدی در انتخابات ترکیه علاوه بر مخالفان جدی، حامیان خود را نیز در حزب عدالت و توسعه دارد.

بسته اصلاحاتی رجب طیب اردوغان، نخست‏وزیر ترکیه، سرانجام پس از مدت‎ها کش‌وقوس ارائه شد. این بسته همان‎طور که پیش‏بینی شده بود واکنش‎های متفاوتی را در برداشت از جمله تظاهرات کردها در برخی از شهرهای ترکیه‌بود. با توجه به استقبال نه چندان گرم گروه‎های مختلف سیاسسی از بسته اصلاحی اردوغان به نظر می‏رسد که نخست‎وزیر اسلامگرا باید در انتظار مخالفت‎های شدیدتری باشد. چرا که به نظر می‏رسد مسائلی که در این بسته پیشنهادی مطرح شده چندان زیربنایی نیست و مسائل کم اهمیت‏تر را در بر گرفته است.

 به عنوان مثال یکی از خواسته‎های کردها آزادی عبدا... اوجالان است، در حالی که در این بسته به تدریس به زبان کردی در مدارس غیرانتفاعی پرداخته شده است. آن هم در شرایطی که مسئله کردها سالیان سال است که دولت ترکیه را به خود مشغول کرده است.

 دردی که امروز در ترکیه به شکلی جدی خود را نشان داده است. مشکل کردها با این اقدامات جزئی حل نمی‎شود. چرا که کردها در ترکیه به عنوان شهروندان درجه دو شناخته می‏شوند و از حقوق اجتماعی ابتدایی برخوردار نیستند. آن هم در شرایطی که کردها دیگر کردهای 10 سال پیش نیستند چون به شرایط بهتر کردها در شمال عراق و ایران نگاه می‎کنند.

مصادیق بسیاری از این بسته‎های پیشنهادی اصلاحی در تاریخ کشورهای مختلف وجود دارد. اما این‎ها رفرم‎های لحظه‎ای پایانی معمولا در کشورهایی مانند ترکیه که چنین پتانسیل بالایی برای ناآرامی دارند کاری از پیش نمی‎برد و دولت را نجات نمی‎دهد. زیرا مشکل اینجاست که علاوه بر تهییج از خارج، در داخل نیز حرکتی شکل گرفته که توقف آن کار راحتی نیست. گذشته از مفاد این بسته اصلاحاتی که اردوغان پیش از این وعده داده بود با اجرای آن ترکیه کشوری دموکرات‏تر خواهد شد باید به این مسئله توجه داشته باشیم که در ترکیه امروز عزمی جدی برای برکناری نخست‎وزیر وجود دارد؛ عزمی که هدفش متزلزل کردن و در نهایت سرنگونی رژیم اردوغان است.

در واقع می‎شود گفت که اردوغان به ویژه پس از تحولات یک سال اخیر و تظاهرات‎های گسترده با یک صف منجسم از منتقدان و مخالفان داخلی از جمله طبقه متوسط اجتماعی روبه‏رو‌ست. کسانی که ظاهرا خواسته اصلی و کلیدی آنان برکناری شخص نخست‎وزیر است. به این شرایط باید، مخالفت‎ها با سیاست خارجی ترکیه به ویژه در قبال سوریه را نیز افزود. البته نباید فراموش کنیم که اردوغان با وجود آزمونی جدی در انتخابات ترکیه علاوه بر مخالفان جدی، حامیان خود را نیز در حزب عدالت و توسعه دارد. اردوغان همچنین پایگاه‏های جدی در مناطق روستایی ترکیه دارد.

این حمایت‎ها را باید جدی ارزیابی کرد و بخشی از مسئله وابسته به این است که حزب عدالت و توسعه در انتخابات پیش‌رو چه آرایش سیاسی را خواهد داشت.

 آیا شخص اردوغان را برای این‎که ناآرامی‏ها را از میان برود،‌ فدا خواهند کرد؟ به اعتقاد بنده عزمی که برای برکناری اردوغان شکل گرفته در واقع حزب عدالت و توسعه را نشانه رفته است و مدل پوتین و مدودف در ترکیه جوابگو نخواهد بود.

 با این حال مخالفان اردوغان برای پیروزی در انتخابات باید گزینه‎ای قدرتمند را با اجماع عمومی اپوزیسیون در برابر نخست‎وزیر امروز علم کنند.