خطري جدي روي دندان‌ها

اگر با وجود آن‌كه قبل از خواب مسواك زده‌ايد و در فاصله بين مسواك‌زدن و خواب نيز چيزي نخورده‌ايد و صبح روز بعد زبري خاصي را روي سطح دندان‌هايتان احساس مي‌كنيد بايد احتمال دهيد دندانهايتان جرم گرفته است؛ جرمي كه از بين نبردن آن در درازمدت موجب تحليل لثه و بي‌دنداني شما مي‌شود.

دكتر عباس كمالي، دندانپزشك و جراح لثه در گفت‌وگو با جام‌جم مي‌گويد: اهميت جرم‌گيري بموقع دندان‌ها از يك سو به پيشگيري از تحليل بافت‌هاي عمقي استخوان و بيماري‌هاي ناشناخته لثه مربوط مي‌شود و از سوي ديگر شخص را در معرض ابتلاي بيشتر به بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي، روماتيسم و سكته قلبي قرار مي‌دهد.

جرم دندان را با تغيير رنگ آن اشتباه نگيريد

دندانپزشكان تاكيد مي‌كنند هر عاملي كه باعث ماندن مواد ميكروبي موجود در دهان، به مدت طولاني روي دندان شود، به ايجاد جرم و به دنبال آن تخريب بافت سالم لثه منجر مي‌شود.

فراهم شدن شرايط براي لانه‌گزيني ميكروب‌ها نيز مي‌تواند به دنبال باقي ماندن مواد غذايي در لابه‌لاي دندان‌ها، آهكي بودن بزاق شخص كه برخي به طور ارثي دچار آن هستند، پركردگي‌هاي بد و ناقص و پوسيدگي‌هاي درمان نشده اتفاق بيفتد.

دكتر كمالي با اشاره به اين‌كه با تشكيل كامل جرم روي دندان‌ها و جرم‌گيري نكردن در طولاني‌مدت، بيماري‌اي به نام «پريودونتيت» به وجود خواهد آمد كه به تخريب استخوان و از بين رفتن دندان‌ها منجر مي‌شود، مي‌افزايد: با تجمع مواد غذايي مصرف شده يا مواد معدني موجود در بزاق دهان روي دندان‌ها لايه‌اي روي دندان‌ها تشكيل مي‌شود كه به آن پلاك دندان گفته مي‌شود. اما در صورت مسواك‌نزدن صحيح و باقي‌ماندن پلاك دندان، جرم به مرور زمان در لبه لثه و زير آن تشكيل و موجب التهاب لثه و سپس تخريب بافت آن مي‌شود.

اين جراح لثه با تاكيد بر اين‌كه تشكيل كامل جرم موجب تخريب لثه و بافت‌هاي نگه‌دارنده دندان (استخوان فك) مي‌شود و به مرور زمان لثه سالم را به يك لثه بيمار، پرخون و ملتهب تبديل مي‌كند، ادامه مي‌دهد: البته بسياري از بيماران، ناآگاهانه جرم را با تغييررنگ دندان اشتباه مي‌گيرند. در حالي كه جرم شامل لايه سياه‌رنگي است كه در لبه لثه تشكيل مي‌شود و يعني تغيير رنگ دندان به دنبال مصرف چاي، قهوه و سيگار را نبايد با جرم كه حتي گاهي زير لثه تشكيل مي‌شود و با چشم قابل ديدن نيست، اشتباه گرفت.

جرم‌گيري يك ضرورت است

از آنجا كه باقي ماندن جرم دندان در درازمدت موجب تخريب استخواني در محل تجمع جرم و در نهايت موجب لق‌شدن دندان‌ها مي‌شود، دندانپزشكان بر معاينات دوره‌اي دندان‌ها (هر شش ماه يك‌بار) تاكيد مي‌كنند، چرا كه در برخي موارد جرم دندان با چشم قابل رويت نيست و فقط دندانپزشك مي‌تواند تشخيص دهد.

دكتر كمالي با تاكيد بر اين‌كه كساني كه بزاق آهكي دارند (بزاق كرم‌رنگ كه آهكي بودن آن از سوي دندانپزشك تشخيص داده مي‌شود) بايد بيشتر مراقب جرم نگرفتن دندان‌هايشان باشند، مي‌گويد: چنين افرادي همچنين مي‌توانند از خميردندان‌هاي خاص با توصيه دندانپزشكشان استفاده كنند. بي‌شك دقت در مسواك‌زدن و استفاده از نخ‌دندان در پيشگيري از جرم‌گيري دندان‌ها بسيار موثر است.

وي تاكيد مي‌كند: بررسي‌ها نشان داده است كه ميان بيماري‌هاي پيشرفته لثه و بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي ارتباط وجود دارد. همچنين بروز بيماري‌هاي بسيار پيشرفته لثه مي‌تواند نشانه‌اي از نقص سيستم ايمني بدن و ابتلاي بيمار به بيماري‌هايي چون ديابت و حتي در موارد خاص، ايدز باشد.

جرم‌گيري، دندان را آسيب‌پذير نمي‌كند

به گفته دكتر كمالي، اين تصور كه دندان‌ها پس از جرم‌گيري مستعد پوسيدگي مي‌شود، نادرست است. اين جراح لثه مي‌افزايد: پوسيدگي‌ كه افراد بعد از جرم‌گيري آن را مشاهده مي‌كنند در واقع قبل از جرم‌گيري نيز وجود داشته، اما به علت اين‌كه در زير جرم مخفي بوده افراد نمي‌توانستند آن را مشاهده كنند و مشاهده اين پوسيدگي بعد از جرم‌گيري موجب خواهد شد كه به اشتباه تصور كنند اين پوسيدگي‌ها براثر جرم‌گيري به وجود آمده است.

وي با تاكيد بر اين‌كه بوي بد دهان، التهاب لثه و خونريزي از لثه‌ها مي‌تواند نشانه‌هايي از جرم دندان باشد، مي‌گويد: به هر حال اگر جرمي باشد بايد برداشته شود، اما اگر جرم‌گيري به طور ناقص انجام شود، مسلما آسيب‌زايي‌اش بيشتر خواهد بود. براي رفع حساسيت ايجاد شده پس از جرم‌گيري نيز بايد از خميردندان‌هاي مخصوص رفع حساسيت و دهان‌شويه‌هاي خاص استفاده شود. در واقع هنگامي كه جرم روي دندان‌هاست، مثل لايه‌اي روي دندان را پوشش داده و از زير باعث تحليل لثه‌ها و عريان شدن ريشه‌ مي‌شود و وقتي فرد جرم‌گيري مي‌كند، اين لايه آسيب‌زا برداشته و آن وقت تخريب‌ها آشكار مي‌شود و ريشه عريان شده بر اثر تحريكات سرما و گرما، حساسيت خود را براي مدتي كوتاه نشان مي‌دهد و اين باور غلط را به وجود مي‌آورد كه دندان‌ها بر اثر جرم‌گيري تراشيده و خالي شده‌ است، در حالي كه دستگاه جرم‌گيري قادر به تراش دندان نيست.

به گفته دكتر كمالي، براي از بين بردن جرم دندان راه‌هاي متعددي وجود دارد كه از استفاده از خميردندان‌هاي ضدجرم تا درمان‌هاي پيشرفته با ليزرهاي سرد يا حرارتي در بر مي‌گيرد. اساس كار دستگاه جرم‌گيري براساس لرزش‌هايي است كه با نوساناتي ضربه‌هايي كوتاه به جرم وارد كرده و باعث خرد شدن اين رسوبات آهكي و شست‌وشوي آن با فشار آب مي‌شود.