ایرانی‌ها چطوری می‌میرند؟

فرارو: مرگ حق است. اما چگونه مردن هم شرط است. مرگ و زندگی دست خداست؛ اما گاهی نحوه مردن انتخاب انسان‌هاست. عده‌ای قربانی جاده‌های ناامن می‌شوند. با سرعت‌های وحشتناک، خود و دیگران را به کام مرگ می‌کشانند. برخی به هزار و یک دلیل سکته می‌کنند؛ آن‌ها که یا غذای چرب می‌خورد یا مدام حرص و جوش. بیماری‌ها مخصوصاً سرطان، نقش مهمی در ماجرا دارند. روندشان نیز رو به افزایش است. تعدادی اما با چشمان باز مرگ را دنبال می‌کنند؛ مرگی دردناک، که ره‌آورد افیون است.

یک کارشناس پیشگیری از اعتیاد، دلایل مرگ ایرانیان بر شمرده است. به گفته وی، مصرف مواد مخدر بعد از سوانح، سکته‌ها و سوختگی‌ها چهارمین عامل اصلی مرگ و میر در کشور است. دلیل آن هم وجود بیش از دوهزار نوع ماده خطرناک شیمیایی و صنعتی مخدر است که تاکنون شناسایی شده.

تعدد و تفاوت آمارهای ارائه شده و همچنین نظرات مختلف کارشناسان و مسؤولان، اظهار نظر قطعی در این زمینه را کمی دشوار ساخته است. با این حال نظیر این موارد را اغلب کارشناسان دیگر، ذکر کرده‌اند. با این تفاوت که برخی سرطان را سومین عامل مرگ ایرانی‌ها می‌دانند. برخی هم بر این عقیده‌اند که بیماری‌های قلبی جایگاه اول را دارد و سوانح و تصادفات دومین قاتل مردم کشور ما محسوب می‌شوند.

رقابت نزدیک بیماری‌های قلبی و تصادفات

به هر روی دو عامل اصلی تصادفات و سوانح غیرمترقبه و نیز بیماری‌های قلبی- عروقی و سکته، در مجموع دلیل 53 تا 60 مرگ ایرانی‌هاست. بر این اساس سالانه بیش از 180 هزار نفر ایرانی به این دلایل، جان می بازند. دلایلی که همچون بیماری‌های لاعجلاع و صعب‌العلاج نیستند و می‌توان با سیاست‌گذاری و مدیریت صحیح از تعداد آن‌ها کاست.

قربانیان بیماری‌های قلبی و سکته در حالی بیشترین می‌شوند که همه می‌دانند امکان به ابتلا به این بیماری‌ها در افراد سیگاری دوبرابر است. وزیر سابق بهداشت کشور ایران اعلام کرده بود ۱۴ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال، دخانیات مصرف می.کنند. او معتقد بود ۲۰ درصد پسران و پنج درصد دختران مصرف‌کننده مواد دخانی هستند.

مواد مخدر دومین عامل مرگ غیرطبیعی

از سوی دیگر، گفته می‌شود که تصادفات رانندگی و مواد مخدر، بیشترین عامل مرگ و میرهای غیر طبیعی ایرانیان است. رییس سازمان پزشکی قانونی کشور بدون اعلام آمار فوتی‌ها در اثر استفاده از مواد مخدر، مصرف گسترده این مواد را دومین عامل اصلی مرگ‌های غیر طبیعی ایرانیان اعلام کرد. این درحالی است که بنابر اظهارات وی به دلیل کمبود نیروهای متخصص،بیش از ۵۰ مرکز پزشکی قانونی در کشور تعطیل شده و ۱۵ مرکز نیز فعالیت خود را متوقف کرده اند.

گزارش‌ها نشان می‌دهد مرگ و میر ناشی از مصرف مواد مخدر در ایران در حال افزایش است و ستاد مبارزه با مواد مخدر نسبت به ناخالصی مواد مخدر هشدار داده است. كارشناسان می‌گویند افرادی كه مواد مخدر مصرف می كنند درك درستی از زمان و مكان ندارند و برای همین، یكی از عمده‌ترین دلایل مرگ و میر معتادان سقوط از ارتفاع است.

هر ماهه تعدادی از معتادان از ارتفاع سقوط كرده و دچار مرگ مغزی می شوند. همچنین شیوع مصرف مواد مخدر جدید نظیر كراك و شیشه، باعث افزایش مرگ و میر شده است.

سرطان هست، تا زندگی چنین است

بر اساس برخی گزارش‌های به دست آمده، سرطان سومین عامل مرگ ایرانی‌ها به شمار می‌رود. رئیس انجمن سرطان ایران اعلام می‌کند رشد بیماری سرطان جهانی است و آمار مبتلایان به سرطان در همه جوامع در حال افزایش است. به گفته وی علت اصلی این مسئله ناشی از روش‌های غلط زندگی و مواد سرطان‌زایی است که اطراف ما را احاطه کرده‌اند. چرا که ما تا وقتی در همین وضعیت زندگی کنیم و روش زندگی سالم را پیش نگیریم با افزایش ابتلا به سرطان مواجه هستیم.

گفته می‌شود طی 10 سال آینده شیوع سرطان 3 برابر خواهد شد. همچنین بر اساس نتایج برنامه ثبت سرطان در كشور، 52 درصد سرطان‌ها در مردان و 48 درصد آنها در زنان دیده می‌شود.

تحقیقات نشان می‌دهند که بیماری‌ها در ایران خیلی زودتر از جوامع دیگر شیوع پیدا می‌کند و میانگین سنی ابتلای آن هم از میانگین سنی جهانی در اکثر موارد پایین‌تر است. این روند در سال‌های اخیر با گسترش زندگی ماشینی، صنعتی و مهاجرت از روستاها به شهرها سرعت بیشتری هم پیدا کرده و سن ابتلا در بیشتر بیماری‌ها پایین‌تر آمده است.

عجیب نیست که چرا قدیمی‌ها، هنگام دعای خیر می‌گفتند: «پیر شی» بی تردید رسیدن به سن پیری و ترک این جهان با مرگ طبیعی موهبتی است که جامعه امروز ما با آن فاصله می‌گیرد. بر اساس روایات هر انسان با ایمانی باید همواره مرگ را پیش روی خود بداند، اما با وضعیت موجود مردم ایرانیان نه تنها مرگ را پیش روی خود، بلکه دائم در کنار و بسیار نزدیک می‌بینند. با این حال برای دوری از این روند هنوز نیست.