عصر ایران - زمانی بازیهای ویدئویی در نگاه بسیاری از خانوادهها چیزی جز سرگرمی و گاهی اتلاف وقت نبودند؛ نوجوانی که ساعتها مقابل نمایشگر مینشست و با دسته بازی در دست، در دنیایی مجازی رقابت میکرد. اما این تصویر دیگر برای توضیح دنیای گیم کافی نیست. بازیهای دیجیتال امروز به بخشی از فرهنگ عمومی، اقتصاد سرگرمی و حتی روابط اجتماعی نسل جدید تبدیل شدهاند؛ دنیایی که بدون اینترنت باکیفیت و زیرساخت ارتباطی مناسب، بخش مهمی از ظرفیت آن قابل استفاده نخواهد بود.
برگزاری تورنمنت ملی بازیهای همراه اول در بوستان گفتوگوی تهران، از همین منظر قابل توجه است. در این رقابت که روزهای ۲۸ و ۲۹ آبان برگزار میشود، ۳۲ گیمر برتر کشور در بازی FC27 برای کسب عنوان قهرمانی و سهمی از دو میلیارد تومان جایزه نقدی و غیرنقدی به رقابت میپردازند. فینالیستهای این مسابقات از ۱۵ شهر و منطقه کشور به مرحله نهایی رسیدهاند؛ موضوعی که نشان میدهد علاقه به بازیهای دیجیتال محدود به پایتخت و چند شهر بزرگ نیست.
یکی از تغییرات مهم در دنیای بازیهای ویدئویی، عبور آن از سرگرمی فردی به تجربهای جمعی است. گیمرها دیگر فقط در اتاقهای خود و مقابل نمایشگرها حضور ندارند. مسابقات حرفهای، گردهماییها، اجتماعات آنلاین و رقابتهای گروهی، فرصت تازهای برای ارتباط، تعامل و تجربه مشترک فراهم کردهاند.
برای نسلی که بخش مهمی از ارتباطات و سرگرمیهایش در فضای دیجیتال شکل میگیرد، چنین رویدادهایی اهمیت اجتماعی دارند. نوجوانان و جوانان در این فضا فقط تماشاگر نیستند؛ با یکدیگر رقابت میکنند، مهارتهایشان را به نمایش میگذارند و در یک اجتماع مشترک حضور پیدا میکنند.
از این منظر، برگزاری یک تورنمنت ملی میتواند فراتر از یک مسابقه سرگرمکننده باشد. وقتی گیمرهایی از ۱۵ شهر و منطقه کشور در یک رقابت نهایی کنار هم قرار میگیرند، بازی به بستری برای ارتباط میان جوانانی تبدیل میشود که شاید در شرایط عادی فرصت چندانی برای ملاقات و رقابت با یکدیگر نداشته باشند.
این موضوع بهویژه در جامعهای اهمیت دارد که جوانان آن به فضاهای تازهای برای تفریح، تجربه جمعی و دیده شدن استعدادهایشان نیاز دارند. رقابت سالم، احساس تعلق به یک اجتماع و امکان تبدیل علاقه شخصی به مهارتی قابل عرضه، از ظرفیتهایی است که صنعت گیم میتواند ایجاد کند.
اینترنت؛ زیرساختی که دیده نمیشود، اما همهچیز به آن وابسته است
در کنار خود بازی، یک عنصر دیگر هم تعیینکننده است: اینترنت.
بازیهای آنلاین به ارتباط پایدار، تأخیر پایین و کیفیت مناسب شبکه نیاز دارند. در چنین فضایی، سرعت دانلود بهتنهایی معیار کافی برای سنجش کیفیت اینترنت نیست. پینگ، نوسان تأخیر و پایداری اتصال نیز میتوانند تجربه بازیکن را تغییر دهند. گاهی چند لحظه تأخیر برای از دست رفتن یک موقعیت حساس کافی است.
به همین دلیل، توسعه صنعت بازی را نمیتوان جدا از توسعه زیرساختهای ارتباطی بررسی کرد. اینترنت برای گیمرها فقط وسیلهای برای دانلود بازی یا تماشای ویدئو نیست؛ ابزاری برای حضور در رقابتهای آنلاین، ارتباط با سایر بازیکنان و دسترسی به بازار جهانی بازیهای دیجیتال است.
در این میان، شبکه نسل پنجم تلفن همراه ظرفیت تازهای برای ارائه خدمات ارتباطی با سرعت بالاتر و تأخیر کمتر ایجاد میکند. البته برخورداری از این ظرفیت به پوشش شبکه، شرایط اتصال و کیفیت واقعی خدمات در محل استفاده نیز بستگی دارد. بنابراین، برگزاری رویدادهایی با محوریت فناوری نسل پنجم میتواند فرصتی برای معرفی کاربردهای عملی این فناوری و آشنایی بیشتر کاربران با قابلیتهای آن باشد.
تورنمنت همراه اول نیز با همین رویکرد برگزار شده و توسعه حضور این اپراتور در صنعت بازیهای دیجیتال و نمایش ظرفیت شبکه نسل پنجم را دنبال میکند.
اهمیت گیم فقط به سرگرمی و ارتباطات اجتماعی محدود نمیشود. بازیهای دیجیتال در جهان به صنعتی گسترده تبدیل شدهاند که از طراحی و برنامهنویسی تا تولید محتوا، مسابقات حرفهای، تبلیغات، پخش زنده و خدمات آنلاین را در بر میگیرد.
در ایران نیز علاقه گسترده به بازیهای ویدئویی میتواند زمینهای برای شکلگیری فرصتهای اقتصادی و حرفهای باشد. اما رسیدن به چنین جایگاهی به چیزی بیش از برگزاری چند مسابقه نیاز دارد. حمایت از تولیدکنندگان بازی، ایجاد مسیرهای حرفهای برای بازیکنان، برگزاری منظم رقابتها، جذب سرمایه و فراهم کردن زیرساختهای ارتباطی مناسب، اجزای یک زیستبوم پایدار هستند.
در این میان، حضور شرکتهای بزرگ ارتباطی میتواند اهمیت داشته باشد. اپراتورها علاوه بر فراهم کردن زیرساخت اینترنت، ظرفیت حمایت از رویدادها، ایجاد بسترهای ارتباطی و پیوند دادن کاربران با خدمات و محصولات دیجیتال را دارند. البته این نقش زمانی به توسعه واقعی صنعت منجر میشود که از حمایت مقطعی در رویدادها فراتر برود و به برنامهای مستمر برای پشتیبانی از فعالان این حوزه تبدیل شود.
برای همراه اول نیز برگزاری این تورنمنت فقط یک مسابقه بازی نیست. این رویداد را میتوان در چارچوب تلاش این اپراتور برای نزدیک شدن به نسل جدید و شناخت علایق و نیازهای ارتباطی آن بررسی کرد.
نسل Z با نسلهای پیش از خود در شیوه استفاده از فناوری، سرگرمی و ارتباطات تفاوتهایی دارد. برای این نسل، اینترنت یک خدمت جانبی نیست؛ بخش جداییناپذیر زندگی روزمره است. بازی، شبکههای اجتماعی، تولید محتوا و ارتباطات آنلاین در کنار یکدیگر بخشی از تجربه زیسته این نسل را شکل میدهند.
از این رو، تغییر رویکرد یک برند برای ارتباط مؤثر با جوانان، صرفاً با تغییر نشان تجاری یا رنگ و هویت بصری اتفاق نمیافتد. چنین تحولی زمانی معنا پیدا میکند که شرکت بتواند در فضاهایی حضور داشته باشد که مخاطب جوان واقعاً به آنها علاقه دارد و خدماتی متناسب با نیازهایش ارائه کند.
تورنمنت ملی همراه اول میتواند نمونهای عملی از این رویکرد باشد؛ بهویژه آنکه این شرکت علاوه بر برگزاری رقابت، هزینه سفر و اقامت فینالیستها را نیز تقبل کرده و برای آنان مودم نسل پنجم با طرح اختصاصی بازی و یک سال اینترنت در نظر گرفته است.
با این حال، آزمون اصلی چنین رویدادهایی به روزهای برگزاری مسابقات محدود نمیشود. پرسش مهم این است که آیا این حمایتها به تداوم رقابتها، شکلگیری فرصتهای حرفهای برای گیمرها و توسعه خدمات ارتباطی متناسب با نیاز آنان منجر خواهد شد؟
۳۲ گیمر حاضر در بوستان گفتوگو برای کسب عنوان قهرمانی رقابت میکنند، اما اهمیت این رویداد را نباید فقط در نتیجه مسابقات یا مبلغ جوایز آن خلاصه کرد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، توجه به نسلی است که بخش مهمی از سرگرمی، ارتباطات و حتی فرصتهای شغلی آیندهاش در جهان دیجیتال شکل میگیرد. گیم میتواند بستری برای نشاط اجتماعی، رقابت سالم، کشف استعداد و فعالیت اقتصادی باشد؛ به شرط آنکه زیرساخت ارتباطی، حمایت نهادی و فرصتهای حرفهای متناسب با آن توسعه پیدا کند.
شاید مهمترین پیام این تورنمنت همین باشد: برای همراهی با نسل جدید، باید علایق و دنیای او را شناخت. دنیایی که بازیهای دیجیتال در آن دیگر حاشیه نیستند و اینترنت، یکی از مهمترین راههای ورود به آن است.