کد خبر ۱۲۰۷۰۹۳
تاریخ انتشار: ۱۱:۳۵ - ۲۷-۰۸-۱۴۰۵
کد ۱۲۰۷۰۹۳
انتشار: ۱۱:۳۵ - ۲۷-۰۸-۱۴۰۵
چرا پرسیدن از دلیل خشونت علیه زنان خطایی غیرمسئولانه است؟

آبرو علیه زندگی

خشونت علیه زنان
کاش مدیر مدرسه سوگند، آن طفل بی‌نوا، هم این سکانس را دیده بود و اول آن صبح، به‌جای هزاران کار دیگری که می‌توانست بکند، در فکر احیای آبروی مردان خانواده سوگند می‌افتاد.

علی ورامینی

روزنامه هم‌میهن

اگر کیانوش عیاری در تمام زندگی هنری‌اش جز خلق سکانس افتتاحیه «خانه پدری» هیچ کار دیگری نکرده بود، باز هم نامش در سینما و هنر این سرزمین جاودانه می‌شد. سکانس ابتدایی خانه پدری به لحاظ سینمایی بی‌نقص است؛ میزانسن، بازی، لباس و صحنه همه در اوج دقت و وسواس طراحی و اجرا شده‌اند. بهانه توقیفش هم در همه این سال‌ها همان سکانس است و میزان خشونتش. این سکانس حقیقتاً ذهن و جان بیننده را می‌خراشد، اما هر دخل‌وتصرفی برای کاستن از ضرب آن، کل فیلم را به اثری معمولی بدل می‌کند. اگر قدرت تصمیم‌گیری داشتم، حتماً سازوکاری می‌چیدم که آن سکانس را برای هر پسر بالغ و هر مردی به‌صورت دوره‌ای بگذارند تا دهشت و پلشتی چنین خشونتی در ضمیرشان رسوب کند و شاید روزی در بزنگاهی به کار آید.

اما شاهکار عیاری در آن سکانس محدود فقط به فرم و آنچه می‌گوید نیست، کار سترگ‌ترش در بی‌جواب گذاشتن یک پرسش است. این پرسش که دختر «مگر چه کرده بود که مردان خانواده او را کشتند؟». عیاری نه‌فقط به این پرسش پاسخ نمی‌دهد، بلکه اساساً اعتبار آن را زیر سؤال می‌برد. او با تصویر کشیدن خشونتی بی‌حد علیه دختری بی‌نوا، بدون آنکه به چرایی این خشونت بپردازد، در واقع می‌خواهد این را بگوید که هیچ علت و دلیلی و هیچ کاری، مطلقاً هیچ کاری، به مردی مجوز نمی‌دهد که در برابر دختر، خواهر، همسر و هر زن دیگری دست به چنین خشونتی بزند. عیاری با سلب این پرسش و جواب، یک گام به عقب‌تر می‌رود و بنیادین این پرسش را به چالش می‌کشد. چون پرسش خطاست. در خانه پدری ما فقط می‌شنویم که مردان خانواده دختر بی‌نوا را مایه ننگ می‌دانند و پای «آبرو» در میان است. عیاری با حذف دلیل این بی‌آبرویی، خشونتی را که برای احیای آبرو در میان می‌آید به چالش می‌کشد. او با حذف دلیلی که به زعم مردان خانواده مایه بی‌آبرویی شده، اساس مفهوم آبرو را در برابر خشونتی که به نام آن اعمال می‌شود، بی‌اعتبار می‌کند.

سکانس اول خانه پدری نه‌فقط می‌گوید که پرسیدن از دلیل این خشونت اهمیتی ندارد، بلکه بعضی جاها پرسیدن هم خطا می‌شود. در حقیقت، سؤال از اینکه چه رفتاری از دختر باعث بی‌آبرویی شده، پرسشی غیرمسئولانه است که جهان معنایی‌ای را پژواک می‌دهد که در آن زن به‌مثابه ابژه‌ای تحت مالکیت شناخته می‌شود. مردان خانواده پدری بعد از آنکه مطمئن می‌شوند عنصر بی‌آبرویی در زیر خاک خفته است، آرام می‌گیرند و مردانگی از دست‌رفته‌شان را احیاشده می‌پندارند.

کاش مدیر مدرسه سوگند، آن طفل بی‌نوا، هم این سکانس را دیده بود و اول آن صبح، به‌جای هزاران کار دیگری که می‌توانست بکند، در فکر احیای آبروی مردان خانواده سوگند می‌افتاد.

ارسال به دوستان
قزوین؛ اعدام متهم به قتل و تجاوز به عنف مدیرعامل مایکروسافت به هوش مصنوعی انسان‌گونه باور دارد؛ اما کلاد را موجودی خودآگاه نمی‌داند مرد گریانِ خاکسپاری سوگند صیادی، پدرش نیست (+عکس) دیدنی های امروز؛ از اعتراضات به سفر ترامپ به فیلیپین تا المپیک جوانان آفریقا دو سوی جنگ بی‌پایان؛ از نئومحافظه‌کاران واشنگتن تا مخالفان مذاکره در تهران آبرو علیه زندگی ۳ عامل خاموش که قند خون را مخفیانه بالا می‌برند تلنگرهای مرگ دردناک سوگند / نوجوان ایرانی در محاصره بزرگ‌سالان بحران هوا در خوزستان؛ ملاثانی در وضعیت بنفش و قرمز شدن چندین شهر افت ۸۷ هزار واحدی شاخص کل بورس در ۲۷ آبان / شاخص هم‌وزن ۸ هزار واحد کاهش یافت، فرابورس مثبت شد الهام پاوه‌نژاد، بازیگر سریال «همسران» در پشت صحنه نمایش «جزیره» (+عکس) آخرین وضعیت بازار رمزارزها در جهان/سرمایه‌گذاران از بیت‌کوین روی گرداندند نسل جدید تسلیحات فضایی چین / هدف قرار دادن هر نقطه از جهان در کمتر از چند دقیقه سوگند در حصار سکوت؛ وقتی مدرسه دیوار امن کودک را فروریخت جف بیزوس در انتخاب جیمز باند جدید «به‌شدت دخیل بود»