عصر ایران - محمود نبویان، نماینده تهران در مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی، در سالهای اخیر به یکی از صریحترین و جدیترین منتقدان هرگونه تعامل دیپلماتیک با ایالات متحده بدل شده است.
با این حال، تحلیل دقیق رفتار سیاسی وی نشان میدهد که جایگاه او نه در قامت یک مذاکرهکننده رسمی، بلکه در نقش یک بازیگر «مانعساز» تعریف میشود که با بهرهگیری از ابزارهای رسانهای و فشار سیاسی، روایتهای حاکم بر فضای عمومی را هدایت میکند. خودِ وی در اظهاراتی، نقش خویش را به «نقش میت» تشبیه کرده است؛ اما واقعیتِ کنشگری او نشان میدهد که وزن سیاسیاش فراتر از یک نظارهگر ساده بوده و مستقیماً بر ادراک عمومی و مسیر دیپلماسی کشور اثرگذار است.
نبویان با صراحت اعلام کرده است که «ورود به هرگونه مذاکره با آمریکا، خسارت محض است». این دیدگاه، فراتر از یک نقد سیاسی، یک استراتژی انسداد است. او با تقلیل مسئله هستهای به یک «خطای راهبردی» و اصرار بر عدم خروج از خطوط قرمزِ ایستا، عملاً هرگونه امکان انعطاف یا دادوستد دیپلماتیک را که لازمه ذاتیِ رسیدن به توافق است، از میان میبرد.
نقدِ غیرمستند او نسبت به تفاهمنامههای بینالمللی و درخواست برای حذف «اصحاب برجام» از تیم مذاکراتی، نشان از سیاسیکردنِ فرآیندِ تخصصیِ مذاکرات دارد؛ رویکردی که هدف آن نه تقویت منافع ملی، بلکه حذف جریانهای معتدل و یکدستسازیِ پرهزینه در تیم مذاکرهکننده است.
نبویان با استفاده از جایگاه پارلمانی و نفوذ رسانهای خود، فرآیند مذاکرات را با چالشهای جدی مواجه کرده است که میتوان آن را در سطوح زیر تحلیل کرد:
خروجیِ نهاییِ سیاستِ «مانعسازیِ» نبویان، تداومِ تحریمهایِ کمرشکن، فشار مستمر بر معیشت مردم و انزوای دیپلماتیکِ کشور است. درحالیکه حلِ چالشهایِ کلانِ کشور نیازمندِ دیپلماسیِ واقعگرایانه و هوشمندانه است، مواضعِ ایشان با تحمیلِ هزینههایِ سنگین، عملاً مانع از دستیابی به یک توافقِ عزتمندانه میشود. در واقع، این سبکِ کنشگری، بهجای صیانت از منافعِ ملی، تنها به تداومِ وضعیتی منجر میشود که بارِ اصلیِ آن بر دوشِ مردم است.
محمود نبویان، با ایفای نقش به عنوان یک «مانعسازِ سیاسی»، فرآیند دیپلماسیِ کشور را به چالش کشیده است. ترکیبِ رفتارهایِ او در سطوحِ پارلمانی، رسانهای و درونحکومتی، به یکی از عواملِ اصلیِ ایجادِ سد در برابرِ به نتیجه رسیدنِ مذاکرات بدل شده است.
مهمترین پیامدِ این سیاست، هزینه گزافی است که ملت ایران در سایه تداومِ تحریمها و عدمِ حلِ مناقشاتِ بینالمللی پرداخت میکند. در نهایت، تاریخِ سیاسیِ کشور قضاوت خواهد کرد که آیا این رویکردِ مانعساز، در خدمتِ منافعِ ملی بوده یا تنها ضامنِ حفظِ موقعیتِ جریانیِ حامیانِ آن.