تاریخ:
علیرضا پیمان‌پاک، کارشناس اقتصادی: ایران می‌توانست سالانه ۱۰ میلیارد دلار از تجارت غلات درآمد داشته باشد 
درس صد و شانزده
دیکتاتوری که مجسمه‌اش هم مسخره‌اش کرد!
چرا دیکتاتورها تا این اندازه به مجسمه علاقه دارند؟ انگار حکومت بر مردم برایشان کافی نیست؛ دوست دارند بعد از مرگ هم از بالای سکوها مردم را زیر نظر بگیرند.
عصر ایران ؛ موحد منتقم - تصویری از کیم جونگ اون در شبکه‌های اجتماعی وایرال شده که او را هنگام رونمایی از مجسمه برنزی خودش نشان می‌دهد؛ تندیسی عجیب که ظاهراً صاحبش هم از دیدنش چندان ذوق‌زده نشده است!
البته معلوم نیست این عکس واقعی است یا محصول هوش مصنوعی؛ اما شاید واقعی یا جعلی بودنش چندان اهمیتی نداشته باشد. حجم واکنش‌ها، شوخی‌ها و استقبال کاربران از آن، خود به‌اندازه کافی معنادار است.
گاهی یک تصویر جعلی می‌تواند چیزی واقعی‌تر از هزاران عکس رسمی را نشان دهد: اشتیاق مردم برای دیدن چهره قدرت در هیئتی غیرمقدس، مضحک و دست‌انداختنی.
اما چرا دیکتاتورها تا این اندازه به مجسمه علاقه دارند؟ انگار حکومت بر مردم برایشان کافی نیست؛ دوست دارند بعد از مرگ هم از بالای سکوها مردم را زیر نظر بگیرند، با این تفاوت که این بار دیگر نیازی به انتخابات و رأی اعتماد ندارند؛ مجسمه‌شان از قبل منصوب شده است!
مجسمه برای دیکتاتورها چیزی فراتر از یک تکه سنگ یا برنز است؛ راهی برای طولانی‌کردن عمر سیاسی، حتی وقتی عمر طبیعی به پایان رسیده باشد.
حاکم مستبد نمی‌خواهد مردم فقط در زمان حیاتش نام او را بشنوند؛ می‌خواهد پس از مرگ هم ناچار باشند هر روز از کنار چهره‌اش عبور کنند، نگاهش کنند و حضورش را به رسمیت بشناسند.
از سردیس‌های کوچک تا تندیس‌های غول‌آسا، از میدان‌ها تا چهارراه‌ها، همه‌جا باید نسخه‌ای از او حضور داشته باشد؛ حتی در مسیر رهگذری که شاید دلش بخواهد یک روز را بدون تماشای چهره رهبر محبوبش به پایان برساند!
در مورد خاندان کیم، اگر شوروی در سال ۱۹۴۸ به پدربزرگ کیم جونگ اون، یعنی کیم ایل‌سونگ، کمک نمی‌کرد تا قدرت را در کره شمالی به دست بگیرد، معلوم نبود امروز نوه‌اش کجا بود و چه می‌کرد!
شاید در رستورانی ظرف می‌شست،شاید در شهربازی، لباس یک خرس ترسناک می‌پوشید و در تونل وحشت، مأموریت خطیر سکته‌دادن بچه‌ها را برعهده می‌گرفت یا نهایتاً در گوشه پارکی مأموریت خطیر شمارش کلاغ‌ها را برعهده داشت!
اما حمایت شوروی مسیر زندگی سه نسل از این خانواده را تغییر داد: یکی حکومت را تأسیس کرد، دومی آن را به ارث برد و سومی چنان شیفته میراث خانوادگی شده که ظاهراً می‌خواهد حتی پس از مرگ هم از طریق مجسمه‌هایش بر کشور حکومت کند. در این خاندان، ظاهراً میراث پدری فقط قدرت نیست؛ سهم هر نسل، یک نوبت جاودانگی هم هست.
مشکل از جایی شروع می‌شود که قرار است این تندیس‌ها نماد عظمت، شکوه و اقتدار باشند، اما نتیجه گاهی بیشتر به کاریکاتور شباهت پیدا می‌کند. تصویر وایرال‌شده از مجسمه برنزی کیم جونگ اون، دقیقاً از همین جنس است؛ البته اگر روزی معلوم شود واقعاً چنین مجسمه‌ای ساخته شده است.
در این تصویر، افسری نظامی با پارچه‌ای قرمز مشغول پرده‌برداری از مجسمه رهبر است؛ مراسمی که ظاهراً قرار بوده لحظه‌ای تاریخی و باشکوه باشد.
اما به‌محض کناررفتن پارچه، چیزی آشکار می‌شود که بیشتر از آنکه آدم را به یاد رهبر یکی از بسته‌ترین نظام‌های سیاسی جهان بیندازد، یادآور شخصیت‌های کارتونی است که طراحشان هنگام ساختن چهره، دچار بحران شناختی شده است.
چشم‌های بیرون‌زده، گردنی دراز، لبخندی عجیب و صورتی که انگار میان خنده و وحشت گیر کرده، کاری کرده‌اند که مجسمه پیش از هر منتقدی، مراسم رونمایی را به یک نمایش کمدی تبدیل کند.
از همه جالب‌تر، حضور خود کیم جونگ اون در کنار این تندیس است؛ رهبر زنده در کنار نسخه برنزی خودش ایستاده و ظاهراً قرار است از شکوه و جلالش لذت ببرد، اما مجسمه چنان از آب درآمده که انگار یکی از دشمنان خانوادگی‌اش مسئول ساخت آن بوده است.
آدم نمی‌داند باید به افسر پرده‌بردار نگاه کند، به رهبر حاضر در مراسم یا به آن موجود برنزی که با چشم‌های از حدقه درآمده، گویی خودش هم از دیدن صاحبش شوکه شده است.
قیافه کیم جونگ اون در این تصویر هم تماشایی است؛ تمام اجزای صورتش از شدت تعجب و ناراحتی در هم مچاله شده‌اند.انگار به‌جای تماشای اثر هنری خودش، با جسد هنری خودش روبه‌رو شده است.
مجسمه از شدت ذوق لبخند می‌زند و صاحبش انگار در مراسم سوگواری آن شرکت کرده است؛ یکی به امید جاودانگی پرده‌برداری می‌کند و دیگری احتمالاً در دلش دنبال راهی برای بازگرداندن پارچه قرمز می‌گردد!
ماجرا البته فراتر از یک مجسمه بدقواره است. دیکتاتورها معمولاً در ساختن تصویر خود وسواس دارند. رهبر باید در عکس‌ها مقتدر باشد، در پوسترها خردمند، در مجسمه‌ها جاودانه و در روایت رسمی تقریباً بی‌نقص.
در چنین نظام‌هایی، تصویر رهبر فقط یک عکس یا تندیس نیست؛ بخشی از دستگاه تبلیغاتی است که قرار است به مردم بگوید چه کسی بزرگ است، چه کسی شایسته احترام و چه کسی حتی در قالب برنز هم نباید مورد تردید قرار بگیرد.
اما طنز چندان اهل فرمان‌برداری نیست. کافی است یک چشم مجسمه کمی بیش از اندازه بیرون بزند یا لبخندش به‌جای اقتدار، حال‌وهوای یک شخصیت انیمیشنی پیدا کند تا تمام آن تشریفات باشکوه به سوژه شوخی تبدیل شود.
قدرت می‌تواند مجسمه سفارش دهد، اما نمی‌تواند سفارش دهد مردم چگونه به آن نگاه کنند. گاهی یک اشتباه در مجسمه‌سازی از ده‌ها مقاله انتقادی مؤثرتر است؛ چون بدون نوشتن حتی یک کلمه، تمام هیبت رسمی را به خنده می‌اندازد.
سینما بارها همین کار را با دیکتاتورها کرده است. چارلی چاپلین در «دیکتاتور بزرگ» و ساشا بارون کوهن در «دیکتاتور» نشان داده‌اند که برای پایین‌آوردن یک رهبر از جایگاه اسطوره‌ای‌اش، همیشه به انقلاب و کودتا نیاز نیست؛ گاهی کافی است او را در موقعیتی مضحک قرار بدهی تا آن هیبت ساختگی ترک بردارد.
دیکتاتوری که قرار است همه از او حساب ببرند، ناگهان می‌تواند به سوژه خنده تبدیل شود؛ درست همان چیزی که دستگاه تبلیغاتی‌اش سال‌ها برای جلوگیری از آن تلاش کرده است.
در ادبیات فارسی نیز عبید زاکانی و حافظ بارها با زبان طنز و رندی، بساط تقدس‌های دروغین و شکوه صاحبان قدرت را به هم ریخته‌اند.
طنز در این سنت فقط وسیله خنداندن نیست؛ راهی برای شکستن طلسم است. وقتی به چیزی می‌خندی که قرار بوده از آن بترسی، دیگر آن چیز به همان اندازه ترسناک نیست.
شاید به همین دلیل است که در بعضی نظام‌های اقتدارگرا، خندیدن به رهبر می‌تواند به‌اندازه یک انتقاد جدی دردسرساز شود؛ چون انتقاد هنوز ممکن است جدی گرفته شود، اما تمسخر، شکوه را از پایه زیر سؤال می‌برد.
البته پشت این ماجرای خنده‌دار، واقعیتی تلخ قرار دارد. درباره کره شمالی گزارش‌های متعددی از سرکوب و مجازات‌های سنگین منتشر شده است. اگر روزی معلوم شود مجسمه عجیب تصویر واقعاً ساخته شده، آن‌وقت پرسش مهم‌تری پیش می‌آید:
سازنده‌اش تا چه اندازه از نتیجه کارش راضی بوده و آیا اصلاً فرصت داشته نظرش را درباره شاهکار هنری خود بیان کند؟ امیدواریم هنرمند محترم، اگر چنین مجسمه‌ای واقعاً وجود داشته باشد، همچنان در قید حیات باشد و مجبور نشده باشد برای اصلاح زاویه چشم‌ها و گردن رهبر، راهی اردوگاه کار اجباری شود.
شاید این تصویر از کیم جونگ اون چیزی جز محصول هوش مصنوعی نباشد، اما ایده پشت آن به‌اندازه کافی واقعی است، علاقه دیکتاتورها به مجسمه‌هایی که قرار است عظمتشان را به تاریخ تحمیل کنند.
از مجسمه‌های غول‌آسای کیم ایل‌سونگ و کیم جونگ ایل تا تندیس‌های خودستایانه رهبران دیگر، گویی هر دیکتاتور می‌خواهد پیش از آنکه تاریخ درباره‌اش قضاوت کند، نسخه برنزی و سنگی خودش را به تاریخ تحمیل کند.
مشکل اما اینجاست که مجسمه‌ها همیشه مطابق میل سازندگانشان رفتار نمی‌کنند؛ گاهی به‌جای جاودانه‌کردن عظمت، به یادگارهایی از خودشیفتگی قدرت و طنز تبدیل می‌شوند و گاهی هم صاحبشان را از تخت اقتدار به تخت میم‌های اینترنتی می‌فرستند!
ظاهراً در دنیای دیکتاتورها، حتی سنگ هم تضمینی برای ماندگاری شکوه نیست.
لینک کوتاه: کپی لینک
حضور سردار قاآنی در مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمةالزهرا (س) نشست توجیهی امنیتی نتانیاهو و آیزنکوت اسرائیل نامزد ریاستجمهوری فرانسه را ممنوعالورود کرد حمله یمن به چند پایگاه و تاسیسات نفتی عربستان برگزاری مراسم عزاداری شب شهادت حضرت فاطمةالزهرا (س) در زینبیه پزشکیان در دیدار با رئیس جمهور برزیل: رژیم صهیونیستی با فریب دادن ترامپ، او را به سمت جنگ سوق داده واکنش سفارت ایران در لندن به اتهامات جاسوسی و حمایت از اقدامات خشونتآمیز حمله آمریکا به سیریک هرمزگان ترامپ خواستار محاکمه ۶ دموکرات شد ۴ کشته بر اثر سقوط بالگرد نظامی در ترکیه شایعه پایان دنیا در جمعه ۲۲ آبان از کجا آمده است؟ یمن: ۶ عملیات نظامی علیه نیروهای سعودی انجام دادیم ۹۸ حمله هوایی و موشکی عربستان به یمن طی ۲۴ ساعت رییس پلیس راه: سامانه کنترل سرعت بحرانی در ۱۶ استان راه اندازی شد یکی از ماندگارترین مونولوگهای تاریخ سینمای ایران (تماشا کنید)