شرکت افق دارو در جریان برگزاری کنگره سالانه دیابت، از محصول دارویی جدید خود با نام «املینا» رونمایی کرد؛ دارویی ترکیبی که با کنار هم قرار دادن سه ماده مؤثره امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین و متفورمین هیدروکلراید، سه سازوکار متفاوت را برای کمک به کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ به کار میگیرد.
مراسم رونمایی از این محصول با حضور جمعی از پزشکان، متخصصان حوزه دیابت، مدیران و کارشناسان شرکت افق دارو در هتل پارسیان آزادی برگزار شد. در این مراسم، علاوه بر معرفی ویژگیهای دارویی املینا، درباره فناوری فرمولاسیون، فرایند تولید و تلاش برای بهبود تجربه مصرف بیماران نیز توضیحاتی ارائه شد.

سه ماده مؤثره با سه سازوکار مکمل
املینا یک داروی ترکیبی سهجزئی است که از امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین و متفورمین هیدروکلراید تشکیل شده است. این سه ماده از مسیرهای متفاوتی در کنترل قند خون نقش دارند. متفورمین با کاهش تولید گلوکز در کبد، لیناگلیپتین از طریق اثرگذاری بر مسیر اینکرتینی و امپاگلیفلوزین با افزایش دفع گلوکز از طریق کلیهها به مدیریت قند خون کمک میکنند.
یکی از ویژگیهای فنی این محصول، استفاده از دو الگوی متفاوت آزادسازی مواد مؤثره در ساختار یک قرص است. در فرمولاسیون املینا، متفورمین در هسته مرکزی قرص قرار گرفته و با فناوری رهش کنترلشده بهتدریج آزاد میشود؛ در مقابل، امپاگلیفلوزین و لیناگلیپتین در لایه بیرونی قرار دارند و با الگوی آزادسازی سریعتر در دسترس قرار میگیرند.
بر اساس توضیحات شرکت افق دارو، املینا از نظر ترکیب مواد مؤثره و بهرهگیری از فناوری رهش کنترلشده متفورمین، بهعنوان نزدیکترین نمونه داخلی به محصول خارجی تریجاردی «تریجاردیXR » معرفی شده است؛ محصولی که مانند املینا از ترکیب سه ماده مؤثره امپاگلیفلوزین، لیناگلیپتین و متفورمین برای کمک به کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بهره میبرد.
بر اساس توضیحات ارائهشده در مراسم، این محصول در چهار قدرت دارویی مختلف تولید شده است تا امکان انتخاب دوز متناسب با شرایط درمانی بیماران فراهم باشد.
چرا ابعاد قرص در درمان دیابت اهمیت دارد؟
یکی از محورهای اصلی مراسم رونمایی، توجه به تجربه روزمره بیماران و دشواریهای مصرف دارو در درمانهای طولانیمدت بود؛ موضوعی که بهویژه در بیماری مزمنی مانند دیابت اهمیت پیدا میکند.
بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت برای سالهای طولانی به مصرف دارو نیاز دارند و در برخی موارد، برنامه درمانی آنها شامل مصرف چند داروی مختلف است. در چنین شرایطی، تعداد قرصها، ابعاد و وزن آنها و سهولت بلع میتواند بر تجربه مصرف دارو و تداوم درمان تأثیرگذار باشد.
شکیبا عاشوری، مدیرعامل شرکت افق دارو، در این مراسم با اشاره به تغییر فضای رقابت در صنعت داروسازی گفت: رقابت میان شرکتهای دارویی دیگر صرفاً به معرفی ترکیبات جدید محدود نمیشود و کیفیت محصول و خدماتی که در کنار آن به پزشکان و بیماران ارائه میشود نیز اهمیت زیادی دارد.
او با تأکید بر اینکه طراحی دارو باید فراتر از ویژگیهای فنی و اثربخشی آن مورد توجه قرار گیرد، افزود که در تولید املینا تلاش شده است علاوه بر فرمولاسیون دارو، به کاهش ابعاد و وزن قرص نیز توجه شود. کوچکتر بودن قرص میتواند بلع آن را بهویژه برای سالمندان و بیمارانی که در مصرف قرصهای بزرگتر مشکل دارند، آسانتر کند و تجربه مصرف مناسبتری برای بیماران فراهم آورد؛ موضوعی که در درمانهای طولانیمدت اهمیت بیشتری پیدا میکند.
عاشوری همچنین کاهش ابعاد قرص را یکی از دستاوردهای مهم تیم تولید و تحقیق و توسعه شرکت دانست و از تلاش متخصصان این مجموعه برای دستیابی به فرمولاسیونی با ابعاد مناسبتر قدردانی کرد.
فناوری فرمولاسیون؛ از رهش کنترلشده تا کاهش مواد جانبی
دکتر مهدی مسلم نجفآبادی، مدیر ارشد عملیات شرکت افق دارو، در بخش دیگری از مراسم به ملاحظات فنی طراحی و تولید این دارو پرداخت.
او با اشاره به ویژگیهای فیزیکوشیمیایی متفورمین هیدروکلراید توضیح داد که تولید یک قرص ترکیبی با قابلیت رهش کنترلشده، به انتخاب دقیق پلیمرها و مواد جانبی وابسته است. در این فرایند، علاوه بر حفظ ویژگیهای دارویی، باید نحوه آزادسازی مواد مؤثره نیز بهدقت کنترل شود.
به گفته نجفآبادی، در ساختار املینا، متفورمین در هسته مرکزی قرص قرار گرفته و با استفاده از فناوری رهش کنترلشده، طی بازه زمانی حدود ۱۰ ساعت آزاد میشود. در عین حال، لایه بیرونی قرص بهگونهای طراحی شده است که دو ماده مؤثره دیگر با سرعت بیشتری آزاد شوند.
او یکی از اهداف مهم در طراحی این محصول را کاهش وزن و ابعاد قرص، بدون ایجاد اختلال در ویژگیهای مورد نیاز فرمولاسیون، عنوان کرد. به گفته او، انتخاب و بهینهسازی مواد جانبی و پلیمرهای مورد استفاده میتواند در دستیابی به این هدف نقش مهمی داشته باشد.
نجفآبادی با اشاره به اهمیت این موضوع در درمانهای بلندمدت گفت: بیماری که برای سالهای طولانی دارو مصرف میکند، علاوه بر اثربخشی دارو، با مسئله سهولت مصرف نیز مواجه است. بنابراین، کاهش ابعاد و وزن قرص و بهینهسازی میزان مواد جانبی میتواند به بهبود تجربه مصرف بیمار کمک کند.
در این بخش از مراسم همچنین به انجام آزمونهای کنترل کیفیت، بررسی انحلال و الگوی آزادسازی مواد مؤثره و تولید محصول در محیط منطبق با الزامات GMP اشاره شد.

درمان ترکیبی و ضرورت سادهسازی برنامه دارویی
بخش دیگری از مراسم رونمایی به گفتوگوی تخصصی پزشکان و متخصصان حوزه دیابت اختصاص داشت. در این نشست، موضوعاتی مانند ماهیت پیشرونده دیابت، ضرورت پایش مستمر بیماران و جایگاه درمانهای ترکیبی در کنترل بیماری مورد بحث قرار گرفت.
متخصصان حاضر با اشاره به اینکه کنترل قند خون در برخی بیماران با استفاده از یک دارو بهتنهایی امکانپذیر نیست، بر اهمیت استفاده از داروهایی با سازوکارهای مکمل تأکید کردند.
همچنین جایگاه درمانهای خوراکی در کنار نسلهای جدید داروهای دیابت، از جمله داروهای مبتنی بر مسیر GLP-1 و درمانهای دوگانه اینکرتینی، مورد بررسی قرار گرفت.
یکی از موضوعات مورد توجه در این نشست، نقش داروهای ترکیبی با دوز ثابت در کاهش تعداد قرصهای مصرفی بیماران بود. سادهتر شدن برنامه دارویی میتواند به بهبود پایبندی بیماران به درمان کمک کند؛ مسئلهای که در بیماریهای مزمن و درمانهای بلندمدت اهمیت ویژهای دارد.
در کنار این موضوعات، هزینه درمان، دسترسی بیماران به دارو، پیامدهای قلبیعروقی و کلیوی دیابت و اهمیت حفظ کیفیت زندگی بیماران نیز از دیگر محورهای گفتوگو بود.
توجه به تجربه بیمار؛ یکی از مسیرهای رقابت در صنعت دارو
رونمایی از املینا را میتوان در چارچوب رویکردی گستردهتر در صنعت داروسازی بررسی کرد؛ رویکردی که در آن، توسعه محصول صرفاً به تولید ترکیبات جدید یا افزایش تنوع دارویی محدود نمیشود و عواملی مانند کیفیت فرمولاسیون، سهولت مصرف، طراحی بستهبندی و نیازهای روزمره بیماران نیز مورد توجه قرار میگیرند.
در بیماریهایی مانند دیابت که درمان معمولاً بلندمدت است، حتی تغییراتی مانند کاهش تعداد قرصهای مصرفی یا بهبود سهولت بلع میتواند در تجربه بیمار اهمیت داشته باشد.
املینا نیز با همین رویکرد معرفی شده است؛ محصولی که در آن، ترکیب سه ماده مؤثره با سازوکارهای مکمل، فناوری رهش کنترلشده متفورمین و تلاش برای کاهش ابعاد و وزن قرص در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
با این حال، ارزیابی نهایی جایگاه چنین محصولاتی در بازار دارویی، علاوه بر ویژگیهای فرمولاسیون و طراحی، به کیفیت و اثربخشی درمان، دسترسی بیماران و میزان استقبال جامعه پزشکی نیز وابسته خواهد بود.
همزمانی رونمایی از املینا با کنگره سالانه دیابت نیز فرصتی برای معرفی این محصول و تبادل نظر میان تولیدکنندگان دارو و متخصصان درباره نیازهای درمانی بیماران مبتلا به دیابت فراهم کرد.