عصر ایران- بیش از ۷۰ سال پس از افتتاح یکی از مشهورترین پروژه های لوکوربوزیه، شهر عمودی او در مارسی همچنان نمونه ای متفاوت از زندگی جمعی و معماری مدرن است؛ ساختمانی که قرار بود امکانات یک شهر را در دل یک مجموعه مسکونی بزرگ گرد هم بیاورد.
ایده ساخت این مجموعه به خاطره ای از سفر لوکوربوزیه به ایتالیا در سال ۱۹۰۷ بازمی گردد. او در آن زمان از صومعه کارتوزیان اِما در نزدیکی فلورانس دیدن کرد؛ مکانی که راهبان در سلول های خصوصی زندگی می کردند، اما در عین حال از فضاهای مشترک و زندگی جمعی بهره می بردند. این تجربه سال ها بعد الهام بخش یکی از جاه طلبانه ترین طرح های او در حوزه مسکن شد.
مجموعه مسکونی «سیت رادیوز» در سال ۱۹۵۲ در شهر مارسی فرانسه تکمیل شد و ۳۳۷ واحد مسکونی را در قالب یک شهر عمودی جای داد. هدف لوکوربوزیه ایجاد تعادلی میان حریم خصوصی خانواده ها و امکانات زندگی اجتماعی بود؛ رویکردی که در آن، ساختمان مسکونی تنها محلی برای خواب و استراحت محسوب نمی شد، بلکه بخشی از یک محیط شهری کامل بود.
واحدهای دوبلکس با نشیمن های مرتفع و نیم طبقه های داخلی، از ویژگی های شاخص این مجموعه هستند. برخی از آپارتمان ها هنوز آشپزخانه های اولیه خود را حفظ کرده اند؛ فضاهایی که با همکاری شارلوت پریان طراحی شده بودند و تصویری از سبک زندگی دهه ۱۹۵۰ ارائه می دهند. بالکن های رنگارنگ نیز در کنار نمای عظیم بتنی، به ساختمان جلوه ای متفاوت بخشیده اند.
یکی از جذاب ترین بخش های سیت رادیوز، بام گسترده آن است؛ فضایی عمومی با دودکش های بتنی مجسمه وار که زیر آسمان مدیترانه قرار گرفته است. این بام علاوه بر فضاهای تفریحی، میزبان رویدادهای هنری و نمایشگاه های معاصر است و حتی استخری کم عمق برای بازی کودکان دارد.
لوکوربوزیه هنگام افتتاح مجموعه در سال ۱۹۵۲، بر طراحی آن برای انسان و متناسب با مقیاس زندگی او تاکید کرده بود. سیت رادیوز امروز نیز فراتر از یک ساختمان مسکونی، نمونه ای ماندگار از تلاش برای پیوند معماری، زندگی روزمره و تعامل اجتماعی به شمار می رود؛ پروژه ای که همچنان یکی از مهم ترین تجربه های معماری مسکن در قرن بیستم محسوب می شود.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی