شبکه‌سازی؛ حلقه مفقوده سینما و تئاتر

عصر ایران؛ امیر صدرا صیام- راه‌اندازی پلتفرم تخصصی «کست‌یار» با هدف ایجاد ارتباط میان فعالان سینما و تئاتر، آموزش هنری، کشف استعدادها و حمایت از تولیدات مستقل، بار دیگر ضرورت شکل‌گیری زیرساخت‌های حرفه‌ای در عرصه هنرهای نمایشی را مطرح کرده است.

این پلتفرم قرار است بستری برای اتصال عوامل مختلف تولید، از بازیگران و کارگردانان تا نیروهای فنی و تخصصی، فراهم کند، اما اهمیت چنین اتفاقی را باید فراتر از راه‌اندازی یک سامانه اینترنتی و در نسبت با مشکلات ساختاری سینما و تئاتر ایران بررسی کرد.

یکی از چالش‌های جدی در مسیر فعالیت هنرمندان جوان، دشواری ورود به شبکه حرفه‌ای تولید است. در شرایطی که بخش قابل توجهی از پروژه‌های سینمایی و نمایشی از طریق ارتباطات شخصی و حلقه‌های محدود آشنایی شکل می‌گیرند، بسیاری از استعدادهای تازه‌وارد فرصت معرفی توانایی‌های خود را پیدا نمی‌کنند.

بهنام بصیری، مدیرمسئول کست‌یار، نیز در توضیح انگیزه شکل‌گیری این پلتفرم به همین موضوع اشاره کرده و تجربه حضور در فضای فیلم کوتاه و کمبود ارتباطات حرفه‌ای میان عوامل تولید را از دلایل اصلی راه‌اندازی آن دانسته است.

این امر نشان می‌دهد که مشکل سینما و تئاتر ایران صرفاً کمبود نیروی مستعد نیست، بلکه نبود سازوکاری برای شناسایی، معرفی و اتصال این نیروها به پروژه‌های حرفه‌ای نیز اهمیت دارد.

یک فیلمساز مستقل ممکن است ایده و توانایی تولید اثر داشته باشد، اما برای پیدا کردن فیلمبردار، صدابردار، تدوینگر یا بازیگر مناسب با محدودیت مواجه شود. از سوی دیگر، نیروهای متخصصی نیز وجود دارند که با وجود برخورداری از مهارت کافی، به دلیل نداشتن ارتباطات مؤثر، از فرصت حضور در پروژه‌ها محروم می‌مانند. کست‌یار در صورت موفقیت در ایجاد این ارتباط دوسویه، می‌تواند بخشی از این خلأ را پوشش دهد.

با این حال، کارکرد چنین پلتفرمی نباید به معرفی عوامل و انتشار فراخوان محدود شود. یکی از نکات قابل توجه در برنامه‌های اعلام‌شده کست‌یار، تلاش برای پیوند دادن آموزش با تولید است. بصیری از برنامه این مجموعه برای شناسایی استعدادها از میان هنرجویان و استفاده از آنها در پروژه‌های تولیدی سخن گفته است.

این رویکرد می‌تواند به یکی از مشکلات قدیمی آموزش هنر پاسخ دهد؛ فاصله میان آموزشگاه و فضای واقعی کار. سال‌هاست هنرجویان بسیاری دوره‌های مختلف بازیگری و رشته‌های فنی سینما را پشت سر می‌گذارند، اما پس از پایان آموزش، مسیر مشخصی برای ورود به فعالیت حرفه‌ای ندارند. بنابراین، ارزش واقعی آموزش زمانی آشکار می‌شود که به تجربه عملی و فرصت مشارکت در تولید منتهی شود.

از سوی دیگر، توجه به تخصص‌های مختلف سینما و تئاتر نیز اهمیت دارد. صنعت تصویر و هنرهای نمایشی صرفاً بر بازیگری و کارگردانی استوار نیستند. صدابرداری، فیلم برداری، طراحی صحنه، تدوین، گریم، تبلیغات و دیگر شاخه‌های تخصصی، اجزای ضروری تولید یک اثر هستند. ایجاد یک شبکه جامع برای شناسایی و ارتباط این نیروها می‌تواند به حرفه‌ای‌تر شدن گروه‌های تولید و کاهش هزینه‌های جست‌وجوی عوامل کمک کند.

برنامه‌هایی مانند راه‌اندازی بخش «کستینو» برای اجاره تجهیزات فیلمبرداری و ملزومات صحنه، ایجاد آرشیو لوکیشن و فراهم کردن امکان اکران آثار مستقل و فیلم‌تئاترها نیز نشان می‌دهد کست‌یار قصد دارد از مرحله ارتباط‌سازی فراتر برود و بخش‌های دیگری از زنجیره تولید و عرضه را پوشش دهد.

این موضوع به‌ویژه برای گروه‌های مستقل اهمیت دارد؛ گروه‌هایی که معمولاً با محدودیت منابع مالی و دسترسی دشوار به امکانات فنی مواجه‌اند. همچنین فراهم شدن امکان نمایش آثار، می‌تواند بخشی از مشکل دیده نشدن تولیدات مستقل را کاهش دهد.البته تحقق این اهداف به سادگی امکان‌پذیر نیست.

مدیرمسئول کست‌یار در نشست معرفی این مجموعه از نداشتن سرمایه‌گذار مشخص دولتی یا خصوصی سخن گفته است. این مسئله یکی از چالش‌های اصلی پیش روی پلتفرم خواهد بود؛ چراکه توسعه خدمات، حفظ کیفیت آموزش و ایجاد فرصت‌های واقعی برای هنرمندان، به منابع مالی پایدار نیاز دارد. از سوی دیگر، شفافیت در معرفی فرصت‌ها، اعتبارسنجی اعضا و ایجاد امکان برابر برای حضور استعدادهای تازه نیز از الزامات موفقیت چنین بستری است.

کست‌یار با اعلام جذب سه هزار کاربر، فعالیت خود را در فضایی آغاز کرده که نیاز به شبکه‌سازی حرفه‌ای در آن کاملاً محسوس است. با این حال، موفقیت این پلتفرم را نمی‌توان صرفاً با تعداد کاربران یا گستردگی خدمات آن سنجید. معیار اصلی، میزان تأثیرگذاری بر روند تولید، شکل‌گیری همکاری‌های تازه، ورود استعدادهای ناشناخته به پروژه‌های حرفه‌ای و فراهم شدن امکان عرضه آثار خواهد بود.

در نهایت، کست‌یار زمانی می‌تواند به جایگاهی مؤثر در سینما و تئاتر ایران دست پیدا کند که از یک سامانه معرفی و ارتباط، به زیرساختی پایدار برای آموزش، تولید و عرضه آثار تبدیل شود. چنین تجربه‌ای اگر بتواند فاصله میان استعداد و فرصت را کاهش دهد، علاوه بر کمک به هنرمندان جوان، می‌تواند بخشی از مناسبات سنتی و محدودکننده تولید در سینما و تئاتر را نیز تغییر دهد.

دستگیری سارقان منازل پس از تعقیب و گریز در بزرگراه تهران–ساوه

بیشتر بخوانید:

تکراری‌ها پیشتاز مجموعه‌های تلویزیونی/ رقابت نفس‌گیر سریال‌های نمایش خانگی

چرا هنرمندان «ارشاد» را به «صداوسیما» ترجیح می‌دهند؟

گزارش یک تناقض؛ نمایش خانگی زیر فشار نهادی است که با رقیب اصلی پلتفرم‌ها ارتباط سازمانی دارد

تماشاخانه

پناهگاه زیرزمینی کرد علیا؛ راز شهری که زیر زمین پنهان شده است / ۲ هزار سال پیش با الهام از لانه مورچه‌ها ساخته شد

مناره ساربان یا برج پیزای اصفهان! بنایی که کج‌اش کردید و حالا پُزش را می‌دهید

فیلم های دیگر