ترامپ واقعا گیج است یا خودش را به گیجی می زند؟

روزنامه اطلاعات نوشت: در کنار اهالی جزیره اروپایی گرینلند، ده‎ها کشور و صدها گروه و حزب سیاسی و غیرسیاسی را در اقصی نقاط جهان می‎توان سراغ داد که از پیچیدگی، ابهام و شگفتی ذهن ترامپ سخن می‌گویند. عده‌ای با کلام و عده‌ای با سکوت.

واقعیت این است که عملکرد ترامپ در یک‎سال و نیمی که از دوره دوم ریاست‎ جمهوری او سپری شده، بیش از هر چیزی نشان‌‎دهنده مغزی است غیرقابل پیش‌بینی. ذهنی که پیش از شروع دو جنگ در کمتر از یک‎سال صرفاً برای ما ایرانی‎ها پیچیده و وحشت آور به نظر می‎رسید، بعد از شروع علنی جنگ همه جانبه، برای دیگران نیز پیچیدگی خود را عیان کرده و اینک برای قریب به اتفاق مردم جهان با گذر از پیچیدگی، وارد مرزهای شگفتی شده است. 

تأملی گذرا در آنچه رئیس جمهور آمریکا در شش ماه گذشته از خود بروز داده و در صحنه جهانی به نمایش گذاشته است، مملو از علایم ریز و درشتی است که از ذهنی سخت بی‎قاعده حکایت می‎کند. اولین ویژگی این ذهن بی‎قاعده شدت و تعداد بالای عملکرد است. چیزی که خاص و عام از آن به «بیش فعالی» یاد می‎کنند. 

در کنار هم چیدن آنچه در این مدت صرفاً از زبان ترامپ در قالب پیام و توئیت‌های دنباله‎دار او شنیده شده، ظاهراً شاهدی زنده بر این واقعیت غیرقابل انکار است که ذهن یک رئیس‎جمهور مطلقاً در شرایط عادی به سر نمی‏برد. آنچه هر تردیدی را در این خصوص زایل می‎کند، میزان تضادهای گفتارهایی است که قادر است هر آمریکایی و غیرآمریکایی را به ورطه‎های گیجی سوق دهد؛ چیزی که در عمل روی داده است. 

در این میان، آنچه ترامپ صرفاً دربار تنگه هرمز به زبان آورده و اغلب در شبکه اجتماعی شخصی خود «تروث سوشال» در برابر چشم جهانیان گذاشته، عملاً هیچ وصفی جز گیج‎کننده بودن ندارد. بی دلیل نیست که تعد‎ادی از تحلیل‎گران عرصه‎های سیاست و رسانه، فارغ از مسئله راست و دروغ، از میزان بالای توئیت‎ها و پیام پراکنی‏های ترامپ به‎طور طبیعی به این نتیجه رسیده‎اند که پشت این‎همه پیام‎ غیرقابل تجزیه و تحلیل فردی بی‎تعادل ایستاده است؛ فردی که مثل ریگ روان دروغ می‎گوید، بلوف می‎زند، تهدید می‎کند و تقریباً هرروز و هر ساعت یک ادعای جدید و عمدتاً ناممکن مطرح می‎کند.

فراموش نکرده‌ایم که ترامپ در روزهای پایانی جنگ چهل‎روزه، در یکی از شب‎های تاریک آمریکا، در زمانی کمتر از سه ساعت، بیش از ۴۰ توئیت زد که کوچک‎ترین ارتباطی بین آنها وجود نداشت، جز اینکه خطوط پررنگی بودند از شرایط وخیم یک مغز ملتهب؛ چیزی شبیه نوشته‎های هذیان‎وار شکست خوردگان عشقی و جوانک‎هایی که از شدت آسیب شکست عشقی، خودشان هم نمی‏دانند چه می‏گویند و مخاطب‎شان کیست: خودشان، معشوق، رقیب عشقی یا دنیا و اهل جهان؟ 

اما آیا واقعاً چنین است؟ آیا می‌‏توان گفت دونالد ترامپ در کسوت رئیس‎جمهور ایالات متحده آمریکا، در اثر جنگ و مسائل اصلی و فرعی آن به مرحله‎ای از گیج و منگی رسیده که آنچه از زبانش صادر می‎شود، معلول آشفتگی و پریشانی محض است؟ پاسخ این سؤال با نظر به مجموع عملکرد ترامپ و نه فقط آنچه می‌گوید و می‎نویسد، منطقاً مثبت نیست. همین که ترامپ تا این لحظه هیچ حرفی به ضرر شخص خودش و حزب و جناحش به زبان نیاورده، به تنهایی کافی است تا نشان دهد او در عمل گیج نشده است و از سرگیجی حرف نمی‎زند. همین کافی است تا بپذریم پای یک گیجی هوشمندانه در میان است و بس.

توضیح اینکه: حضور و میزان رگه‌های عمیق تضاد و تناقض در گفتار و رفتار دونالد ترامپ تا امروز، نه در حد تعارض با سیاستهای همیشگی ایالات متحده آمریکا بوده و نه آسیبی به آن وارد کرده است، بلکه با تمام پریشانی و آشفتگی ظاهری، با ‎وضوح کامل در خدمت و ادامه آن سیاست‏های شوم قرار دارد که نمونه‎اش حمایت تمام قد از اسرائیل، آسیب همه‌جانبه به رقبا و متهم کردن بقیه به نابودی و ویرانی و دست‌کم آسیب اقتصادی است.

بنا بر آنچه گفتیم، به نظر می‎رسد گیجی و آشفتگی برآمده از افعال و گفتار دونالد ترامپ، بیش از آنکه مصداق گیجی اجباری باشد، حاصل نوعی گیجی اختیاری و انتخابی است. به این ترتیب، با قاطعیت می‎توان ادعا کرد دونالد ترامپ، «گیجی» را به مثابه یک استراتژی انتخاب کرده است تا سیاست‎های نامعلوم خود را پیش ببرد. مفهوم این سخن، به خودی خود روشن است: روی آوردن به گیج‎نمایی برای گیج کردن دیگران. به عبارت دیگر، استفاده آگاهانه از عنصر گیج کننده «گیجی» به‎عنوان یک سیاست اعلام نشده.

با این فرض و تصور، اشتباه نخواهد بود اگر بگوییم دونالد ترامپ گیجی را به‎عنوان یک روش برای گیج کردن دیگران و به طور خاص، جبهه مقابل خود انتخاب کرده است و روزی نیست که از مزایای ناشناخته آن سود نبرد. دلایلی که این فرضیه را تقویت می‎کند، بسی بیشتر از آن است که کسی از عهده انکار آن برآید. آنچه در ماه‎های گذشته به‎عنوان تفاهنامه آتش بس و تفاهمنامه ۶۰ روزه مطرح شد و در ادامه خود سرنوشتی بهتر از نقض پیدا نکرد، صرفاً دو نمونه ملموس برای اثبات این مدعاست .

اینکه دونالد ترامپ در کسوت رئیس‎جمهور ایالات متحده آمریکا با اصرار عجیب و غریب خود بر آتش بس، شروطی اعلامی ایران را به‎صورت کامل پذیرفت و به فاصله اندکی تمام مفاد آن را زیر پا گذاشت، بیش از هرچیزی علامتی است از یک رفتار گیج و گیج گننده. 

در این مورد، به‌طور طبیعی این سؤال برای هرکسی پیش می‏آید که اگر مقصود دونالد ترامپ از رسیدن به توافق، نقض بندبند آن بود، چرا شخص او و معاونین و وزرای دولتش آنهمه زمان و هزینه برایش صرف کردند و چرا در سطح جهانی از آن به‎عنوان حادثه‎ای «مفید و خارق‎العاده در جهت رسیدن به صلح بین‎المللی» یاد کردند؟ سؤال بعدی این است که اگر ترامپ در واقع نمی‎خواست تن به صلح و توافق بدهد، چرا نسبت به آن اصراری در حد جنون از خود نشان می‎داد؟ پاسخ این سؤال‎ها را در کنار فرضیه‎هایی مثل خریدن زمان برای خارج شدن از مهلکه - که در جای خود درست است – باید در عنصر گیج‎کننده گیجی جستجو کرد. چیزی که بعد از گذشت چند ماه نفسگیر، به قوت روز نخست ادامه دارد و روی در کم شدن هم ندارد.

به این ترتیب، اشتباه نخواهد بود اگر بگوییم دونالد ترامپ در ادامه کاری که با خود، دیگران و جهان نگران شروع کرده، همچنان به گیج کردن به‎عنوان یک استراتژی ادامه خواهد داد و بعید نیست که تا رسیدن به نتیجه دلخواه، دست از آن برندارد.

در این میان، چیزی که اهمیت زیادی دارد، دقت در مستولی نشدن گیجی و آثار و علایم آن و به‎طور خاص خستگی و آشفتگی بر بدنه جامعه است که اگر چنین شود، شخص ترامپ و تیم سیاسی و اقتصادی او را در ادامه راهی که شروع کرده‎اند، نیرومند و سخت جسور خواهد کرد. این همان نقطه‎ای است که آسیب احتمالی آن، بدون شک از هر نبرد نظامی بیشتر و بالاتر است. در یک کلام، خطاب به ایرانیان باید گفت: ترامپ می‎خواهد شما را خسته کند، لطفا خسته نشوید!

این پیانو ابزار تجمل است نه موسیقی! (عکس)

تماشاخانه

کالابرگ چقدر خواهد شد؟ آیا هزینه خانوارها جبران می‌شود؟

خنجر سهراب روی شاهرگ تالاب هورالعظیم / محیط زیست اجازه داد : «بُریده شود»

فیلم های دیگر