روزنامه آمریکایی "نیویورک تایمز" در گزارشی از نشست سران گروه بریکس در هند، بیانیه پایانی این نشست را مبهم و بدون صراحت لهجه در زمینه محکوم کردن صریح حمله آمریکا و اسرائیل علیه ایران توصیف کرد.
به گزارش عصرایران، نیویورک تایمز نوشت: "گروه بریکس که شامل ایران نیز میشود، بر سر جنگ دچار اختلاف نظر شده است. این گروه در بیانیه پایانی خود تنها خواستار "خویشتنداری حداکثری" در خاورمیانه بدون سرزنش هیچ کشور خاصی شد.
اجلاس گروه اقتصادهای نوظهور بریکس به گونهای طراحی شده بود که نشان دهد رهبری جهان وقتی غرب در اتاق نیست، چگونه است.
و در حالی که درگیریهای گسترده در خاورمیانه، قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش میدهد، گردهمایی این آخر هفته در دهلی نو به رهبران چین، هند، روسیه و چندین کشور دیگر چیزی را داد که واشنگتن فاقد آن است: یک صندلی در کنار ایران.
تشکیلات باشکوه این اجلاس در یک سالن بزرگ همایش در مرکز دهلی نو، که توسط یک کمربند امنیتی احاطه شده بود، به شدت به صحنهسازی بصری برای نمایش وحدت متکی بود.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند که میزبان این اجلاس بود، در مرکز یک عکس گروهی در مقابل یک آبنمای عظیم، دست ولادیمیر پوتین، رئیس فدراسیون روسیه و شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین را در دست داشت. آنها درخت کاشتند و در مکانی که با شعارهایی مانند "با هم میسازیم، با هم برمیخیزیم" مزین شده بود، نشستند.
اما این رویداد نتوانست اختلافات داخلی گسترده گروه بریکس را پنهان کند، پویایی که سوالاتی را در مورد توانایی این بلوک سست برای حل بحرانهای ژئوپلیتیکی مانند جنگ در خاورمیانه مطرح میکند.
این گروه به دلیل تنشهای بین ایران و امارات متحده عربی، شریک امنیتی ایالات متحده، دچار اختلاف شده است. هند هم که به عنوان میزبان بر دستور کار تاثیر میگذارد، مانند روسیه و ایران با غرب مخالفت ندارد و ترجیح میدهد دوستیهای استراتژیک خود را با قدرتهایی از طیفهای ایدئولوژیک مختلف هماهنگ کند.
در طول عکس گرفتن، رئیس جمهوری ایران در نزدیکی یک سر صف ایستاده بود، در حالی که ولیعهد ابوظبی - به نمایندگی از امارات متحده عربی - در سر دیگر صف ایستاده بود. بعدا در همان روز، این گروه بیانیه مشترکی منتشر کرد که خواستار "خویشتنداری حداکثری"در خاورمیانه شد و در عین حال از سرزنش هیچ کشوری خودداری کرد.
"سارنگ شیدور"، مدیر برنامه جنوب جهانی در موسسه کوئینسی، یک گروه تحقیقاتی در واشنگتن، گفت: "آنها توانستند همه را به توافق با یک بیانیه رقیقشده متقاعد کنند. این بیشتر یک آسودگی خاطر برای بریکس است تا یک پیروزی بزرگ."
"مانوج کوالرامانی"، رئیس مطالعات هند و اقیانوسیه در موسسه "تاکشاشیلا" در بنگلور هند، خاطرنشان کرد: "جملهبندی بیانیه مشترک طولانی در مورد جنگ در خاورمیانه که هیچ تقصیری را متوجه کسی نکرد، عقبنشینی از بیانیه بریکس در سال 2025 بود که جنگ 12 روزه علیه ایران را از ژوئن همان سال محکوم میکرد."
همچنین "مواضع ملی مربوط" هر عضو را تصدیق کرد. او نوشت: "چنین زبانی جای اختلاف نظر را حفظ میکند و به جای یک دیدگاه یکپارچه بریکس در مورد این موضوع، ابراز نگرانی رقیقی را نشان میدهد."
اگر این بلوک برای رسیدگی به جنگهای منطقهای تلاش میکرد، در مقابله با فشار اقتصادی آمریکا بسیار متحدتر بود. این بیانیه با ابراز نگرانی در مورد تعرفهها و محکوم کردن استفاده از تحریمهای اقتصادی، غیرمستقیم ایالات متحده را هدف قرار داد.
"الکساندر گابویف"، مدیر مرکز کارنگی روسیه اوراسیا در برلین، گفت: "داشتن چنین باشگاه بزرگ و گستردهای از کشورهایی که به دلیل خصومت با هژمونی غرب متحد هستند اما منافع بسیار متفاوتی دارند، گاهی در مقابل یکدیگر و گاهی در جنگ با یکدیگر هستند، بسیار دشوار است."
هم آقای پوتین و هم مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، که کشورهایشان درگیر جنگ و تحت فشار شدید غرب به شکل تحریمها هستند، روز جمعه به سرعت برای پیشبرد برنامههای خود حتی قبل از شروع اجلاس اقدام کردند.
آقای پزشکیان از قدرت ایالات متحده انتقاد کرد و از اعضای دیگر خواست تا ابزارهای مالی جایگزین برای محافظت از خود در برابر فشار غرب ایجاد کنند. او در یک سخنرانی گفت: "چه کسی گفته است که یک دولت باید برای کل جهان تصمیم بگیرد، دیگران هیچ حقی ندارند و هر چه آنها میخواهند، همه باید اطاعت کنند؟ این چیزی است که ما نخواهیم پذیرفت."