عصر ایران- علی سرزعیم استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در پاسخ به این پرسش ما که با تداوم جنگ و تحریمها در ماههای آینده و محدودتر شدن صادرات، اقتصاد ایران تا چه حد توان تحمل فشارها را دارد، گفت: اینکه اقتصاد تا کجا تحمل میکند، یک سؤال سیاسی است. در این شرایط کمبود کالا به وجود آمده و تورم بالا میرود. از دیگر تبعات این شرایط این است درآمدها پایینتر آمده و شرایط سختتر میشود؛ اما اینطور نیست که نقطه خاصی وجود داشته باشد و بگوییم تا اینجا تحمل میکند و بعد از آن تمام میشود.
وی در پاسخ به امکانپذیری تصور نقطه شکست برای اقتصاد ایران افزود: اصلاً نقطه شکست مشخصی وجود ندارد؛ وضعیت میتواند دائماً سختتر و محدودتر شود.
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی درباره مهمترین گلوگاه و تهدید فعلی اقتصاد کشور در پی کاهش درآمدهای ارزی و تشدید تحریمها تصریح کرد:
چیزی که در حال حاضر بسیار اثرگذار است، اختلالی است که در تجارت کشور ایجاد شده؛ بهویژه در تأمین مواد اولیه و ورود کالاها. این موضوع میتواند اثر شدیدی بر جای بگذارد و تورم، افت تولید و رشد اقتصادی و به دنبال آن بیکاری ایجاد کند.
سرزعیم در مورد سازگاری اقتصاد ایران با شرایط تحریمی پس از دو دهه اظهار داشت: اقتصاد یک موجود زنده است. یک موجود زنده همیشه در شرایط جدید سعی میکند راهی برای ادامه پیدا کند، ولی این انطباق لزوماً بیهزینه نبوده است. ما خودمان را تطبیق دادهایم، اما هزینههای بسیار سنگینی داشته است؛ مسئله این است که آیا این هزینهها بیش از حد توان تحمیل میشوند یا خیر، هزینههایی که به خروج سرمایه و آسیب به تولید منجر میشود.
این کارشناس مسائل اقتصادی درباره اثرات عبور قیمت جهانی نفت از مرز ۱۰۰ دلار بر اقتصاد تحریمشده ایران خاطرنشان کرد: در بازار نفت، تسویهها و تحویلها فوری نیست؛ شما امروز معامله میکنید ولی تحویل و تسویه برای ماههای بعد (مثلاً ۳ ماه دیگر) است.
در واقع شما میتوانید که قرارداد نفتی خود را امروز ببندید حتی در صورت عدم صدور نفت در شرایط کنونی، ماههای بعد نفع اقتصادی آن را ببرید. بنابراین در شرایط انسداد و تحریم، صرف بالا رفتن مقطعی قیمت جهانی اثر مستقیمی بر درآمدهای در دسترس کشور نمیگذارد.
وی درباره راهکار پیشروی دولت در مواجهه با تنشها و تحریمها تأکید کرد: این موضوع در حوزه تصمیمگیری اقتصادیِ صرف نیست؛ این سؤالی است که تصمیمگیران کلان و سیاسی باید پاسخ دهند که آیا میخواهند از ابزار نظامی و فشار استفاده کنند یا از مسیر دیپلماسی امتیاز بگیرند.
سرزعیم در ارزیابی مجموع سیاستهای اقتصادی دولت بیان کرد: برخی سیاستهای کلی شاید در ظاهر مناسب باشند، ولی در عمل بسیاری از مسائل حل نشده و وارد بحران میشوند؛ هر دولتی که جلوتر میآید با انباشت چالشها مواجه میشود. البته دولت پزشکیان هم در شرایط نامناسبی دولت را تحویل گرفت.
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی در پایان و در خصوص پیشبینی وضعیت اقتصادی کشور طی ماههای آینده یادآور شد: وضعیت بسیار به تحولات سیاسی و تصمیمات کلان بستگی دارد و بدون مشخص شدن افق سیاسی نمیتوان پیشبینی دقیقی داشت.