مورچه هایی که 50 میلیون سال قبل از انسان کشاورزی را اختراع کردند! (+اینفوگرافیک)

پنجاه میلیون سال پیش از آنکه نخستین انسان دانه ای در خاک بکارد، مورچه های برگ‌بُر سیستم کشاورزی صنعتی و تخصصی خود را اختراع کرده بودند.

عصر ایران - انسان ها حدود 10 هزار سال پیش کشاورزی را آغاز کردند، اما در دنیای حشرات، این فناوری عالی 50 میلیون سال پیش ابداع شده است! مورچه های برگ‌بُر (Leafcutter Ants) متعلق به جنس های Atta و Acromyrmex، پیچیده ترین جوامع حشرات پس از موریانه ها را تشکیل می دهند و تاثیرگذارترین گروه حشرات در منطقه نئوتروپیکال (آمریکای مرکزی و جنوبی) به شمار می روند.

یک کلونی واحد از این مورچه ها می تواند تا هشت میلیون کارگر داشته باشد و در طول سال، بیش از هر حیوان گیاه خوار دیگری در قلمرو خود برگ و پوشش گیاهی جمع آوری کند. اما نکته شگفت انگیز این است که مورچه ها برگ ها را نمی خورند؛ آن ها از این برگ ها به عنوان کود برای کشت یک قارچ خاص استفاده می کنند!

تقسیم کار هوشمندانه: 4 گروه تخصصی

مورچه های برگ‌بر بر اساس اندازه بدن به 4 گروه کارگری تقسیم می شوند که هرکدام وظایف متمایزی را بر عهده دارند:

گروه کارگری	اندازه بدن	وظیفه اصلی و تخصصی
مینیم ها (Minims)	1 تا 2 میلی متر	کوچک ترین کارگران؛ پاکسازی رشته های قارچی، اعمال آنتی بیوتیک های ترشح شده از باکتری های روی بدن جهت دفع بیماری ها، سوار شدن بر برگ های حمل شده توسط کارگران بزرگ تر برای محافظت از محموله در برابر مگس های انگل.
مدیا (Media)	3 تا 5 میلی متر	کارگران برش دهنده؛ بریدن قطعات برگ از گیاهان، حمل آن ها به لانه و انجام بیشتر کارهای نگهداری کلونی.
ماژور (Major)	8 تا 10 میلی متر	سربازان کلونی؛ دفاع در برابر تهدیدات بزرگ، پاکسازی مسیرهای جمع آوری غذا و خرد کردن مواد گیاهی بسیار سخت.
سوپرماژور (Supermajors)	14+ میلی متر	بزرگ ترین مورچه های کلونی؛ دارای سر بی نهایت بزرگ و ماهیچه های آرواره قوی برای خرد کردن دانه های سخت و دفاع در برابر شکارچیان مهره دار.

هم زیستی مطلق: قارچی که خارج از کلونی زنده نمی ماند

محصول تک کشتی این مورچه ها قارچی به نام Leucoagaricus gongylophorus است. تحلیل های ژنتیکی نشان می دهد که رابطه هم زیستی این دو ارگانیسم تقریبا از 50 میلیون سال پیش آغاز شده است. این قارچ طی فرایند هم تکاملی، چنان وابسته به مورچه ها شده که دیگر قادر به تولید هاگ برای تکثیر مستقل در طبیعت نیست و خارج از لانه مورچه ها بلافاصله از بین می رود.

مورچه ها قارچ را پرورش می دهند، از آن در برابر باکتری ها و سایر قارچ های مهاجم محافظت می کنند و در مقابل، قارچ با تبدیل ساختارهای گیاهی به مواد مغذی قابلیتی را فراهم می کند که غذا و انرژی کل کلونی را تامین کند.

کشاورزی این حشرات شگفت انگیز، نمونه ای بی نظیر از مهندسی طبیعت و همکاری تکاملی است که میلیون ها سال پیش از پیدایش بشر، به شکلی کاملا پایدار اجرا شده است.

اینفوگرافیک معرفی مورچه های حاضر در کلنی مورچه های برگ بر