سازمان بینالمللی کار با هشدار دربارۀ مرگ سالانه ۲.۹۳ میلیون کارگر، برخورداری از محیط کار ایمن را حق اساسی و غیرقابلمعامله طبقۀ کارگر اعلام کرد.
به گزارش ایلنا به نقل از سازمان بینالمللی کار (ILO)، سالانه حدود ۲.۹۳ میلیون کارگر در سراسر جهان جان خود را بر اثر حوادث و بیماریهای ناشی از کار از دست میدهند. همچنین نزدیک به ۳۹۵ میلیون کارگر دچار آسیبهای شغلی غیرکشنده میشوند. این آمار فاجعهبار، برخورداری از محیط کار ایمن و سالم را به عنوان یکی از اصلیترین مطالبات تحققنیافته و حقوق اساسی نیروی کار در جهان برجسته میسازد. بر اساس گزارش این نهاد بینالمللی، میلیونها انسان در شرایط کاری ناایمن، جان، سلامت و کرامت انسانی خود را قربانی تأمین معاش میکنند.
سازمان بینالمللی کار در سال ۲۰۲۲ طی مصوبهای تاریخی، حق برخورداری از محیط کار ایمن و سالم را در زمرۀ اصول و حقوق بنیادین کار به رسمیت شناخت. بر پایه این رویکرد پیشینهای، ایمنی شغلی نه یک موضوع فرعی یا هزینهای قابل حذف برای کارفرمایان، بلکه حق زیستی و انسانی هر کارگر است.
طبق استانداردهای سازمان بینالمللی کار، دولتها و کارفرمایان مکلف به تأمین شرایطی هستند تا نیروی کار وظایف خود را در امنیت کامل انجام دهد. هرگونه کوتاهی در اجرای این مقررات، مستقیماً سلامت و توان اقتصادی فرودستترین قشرهای جامعه را هدف قرار میدهد.
آمارهای سازمان بینالمللی کار، ابعاد دیگری از این بحران را برملا میکند. سالانه ۳۹۵ میلیون آسیب غیرکشنده رخ میدهد. این حوادث اگرچه به مرگ آنی نمیانجامد، اما ازکارافتادگی موقت یا دائمی، افت توان کاری، هزینههای سنگین درمان و فقر روزافزون خانوادههای کارگری را به همراه دارد.
در کنار حوادث فیزیکی، گرمای شدید نیز به خطری جانکاه برای ۲.۴۱ میلیارد کارگر تبدیل شده است. تغییرات اقلیمی بیشترین فشار را بر کارگران ساختمانی، کشاورزان، رانندگان و شاغلان در فضای باز وارد میکند. سازمان بینالمللی کار برآورد میکند پیشگیری از آسیبهای ناشی از گرمازدگی، علاوه بر حفظ جان نیروی کار، سالانه ۳۶۱ میلیارد دلار صرفهجویی اقتصادی به همراه میآورد.
بر اساس «راهبرد جهانی ایمنی و سلامت شغلی ۲۰۲۴ تا ۲۰۳۰»، تغییرات سریع فناوری و پیدایش شکلهای جدید اشتغال، خطرات تازهای برای نیروی کار ایجاد کرده است. تغییر ساختار مشاغل نباید به قیمت کاهش ضریب ایمنی فرودستترین شاغلان تمام شود.
این نهاد بینالمللی مسئولیت اصلی ایجاد ایمنی را متوجه دولتها و کارفرمایان میداند، اما بر نقش حیاتی تشکلهای کارگری نیز تأکید دارد. حضور نمایندگان واقعی کارگران در فرایند نظارت، مانع چشمپوشی کارفرمایان بر خطرهای مرگبار محیط کار میشود.
سازمان بینالمللی کار مفهوم «کار شایسته» را تنها در دریافت دستمزد خلاصه نمیکند؛ بلکه امنیت، سلامت و حفظ کرامت انسانی را اجزای تفکیکناپذیر آن میداند. آمار مرگ نزدیک به سه میلیون کارگر در سال، یک گزارش ساده آماری نیست؛ بلکه هشداری جدی دربارۀ پایمالشدن حقوق اولیه انسانهای زحمتکشی است با هدف کسب روزی وارد محل کار میشوند اما هرگز به خانه بازنمیگردند.