شهری روی ماه؛ آیا رویای تازه ایلان ماسک عملی است؟

ایلان ماسک گفت اسپیس‌ایکس به جای تمرکز بر ساخت یک شهر در مریخ، اکنون توجه خود را به ایجاد شهری روی ماه معطوف کرده است.

دلیل این تغییر چه بود و از طرح ساخت این شهر روی ماه چه اطلاعاتی در دست است؟

ماه به جای مریخ

هنوز طرح رسمی و مفصلی همراه با نقشه‌های فنی برای این شهر وجود ندارد، بلکه بیشتر چشم‌اندازی است که ایلان ماسک در شبکه اجتماعی ایکس خود به اشتراک گذاشت.

او طرح ایجاد یک سکونتگاه دائمی برای انسان‌ها را مطرح کرد؛ سکونتگاهی که با بهره‌گیری از منابع ماه و در سایه پروازهای مکرر به این قمر، بتواند به مرور زمان توسعه یابد و گسترش پیدا کند.

آقای ماسک در پست خود در شبکه ایکس گفت این هدف می‌تواند در «کمتر از ۱۰ سال محقق شود، در حالی که مریخ بیش از ۲۰ سال زمان می‌برد.»

او گفت: «ماموریت اسپیس‌ایکس تغییری نکرده است؛ گسترش آگاهی و حیات انسانی به فراتر از زمین و به سوی ستارگان.»

ماسک توضیح داد که سفر به مریخ تنها زمانی امکان‌پذیر است که «سیاره‌ها هر ۲۶ ماه یک‌بار در موقعیتی مناسب نسبت به یکدیگر قرار بگیرند؛ سفری که خود حدود شش ماه طول می‌کشد.»

او افزود: «در مقابل، هر ۱۰ روز یک‌بار می‌توانیم به ماه سفر کنیم؛ سفری که فقط دو روز طول می‌کشد و این یعنی می‌توانیم روند توسعه و تکمیل یک شهر روی ماه را بسیار سریع‌تر از یک شهر روی مریخ پیش ببریم.»

ایلان ماسک گفت که ماموریت اسپیس‌ایکس همچنان تحقق هدف دیرینه او، یعنی ساخت یک شهر در مریخ، است و این روند «حدود پنج تا هفت سال دیگر» آغاز خواهد شد. او افزود: «اما اولویت اصلی، تضمین آینده تمدن بشری است و ماه راه سریع‌تری برای رسیدن به این هدف به شمار می‌رود.»

هواداران و دنبال‌کنندگان ایلان ماسک در شبکه‌های اجتماعی به سرعت طرح‌ها و تصویرسازی‌هایی از آنچه این شهر در ماه می‌تواند شبیه آن باشد، ساختند و به اشتراک گذاشتند. برخی نیز از ابزار هوش مصنوعی ایلان ماسک، گراک، استفاده کردند.

اظهارات ایلان ماسک بازتاب گزارشی در وال‌استریت ژورنال است که گفته بود اسپیس‌ایکس به سرمایه‌گذاران اعلام کرده ماموریت‌های ماه را در اولویت قرار می‌دهد و تلاش برای سفر به مریخ را با برنامه‌ریزی برای یک فرود بدون سرنشین در ماه در مارس ۲۰۲۷ به زمان بعد موکول می‌کند.

این تغییر در تضاد با تمرکز دیرینه ایلان ماسک بر مریخ به عنوان مقصد اصلی اسپیس‌ایکس است. او سال گذشته گفته بود این شرکت قصد دارد تا پایان ۲۰۲۶ در یک ماموریت بدون سرنشین فضاپیمایی به مریخ پرتاب کند.

آقای ماسک ژانویه سال گذشته در پاسخ به پستی در شبکه اجتماعی ایکس گفت: «نه، ما مستقیم به مریخ می‌رویم. ماه یک حواس‌پرتی است.»

ایلان ماسک سابقه‌ای طولانی در تعیین جدول‌های زمانی بلند پروازانه برای پروژه‌هایی مانند خودروهای برقی و فناوری خودران دارد که بارها مطابق برنامه محقق نشده‌اند.

چگونه می‌توان آن را انجام داد

دکتر سونگ‌وو لیم، مدرس ارشد کاربردهای فضایی، اکتشاف و ابزارسازی در دانشگاه ساری در بریتانیا، طرح اسپیس‌ایکس برای ساخت پایگاهی در ماه را «بلند پروازانه» توصیف می‌کند، اما نه «علمی‌تخیلی.»

او گفت: «اساس این طرح، استفاده از خاک ماه برای تولید اکسیژن، آب و مصالح ساختمانی است؛ فرایندهایی که نمونه‌های آنها را همین حالا هم روی زمین به کار می‌بریم. از نظر تئوری، این کار شدنی است.»

دکتر لیم توضیح می‌دهد که چالش اصلی این است که آیا این سامانه‌ها می‌توانند در محیط خشن ماه به شکلی قابل اعتماد عمل کنند یا نه؛ محیطی که با دماهای بسیار شدید، گردوغبار ریز، گرانش کم و منابع محدود انرژی شناخته می‌شود. او می‌افزاید: «پیش از آنکه بتوانیم به این سامانه‌ها اتکا کنیم، باید آنها را به‌درستی روی سطح ماه آزمایش کنیم.»

او اشاره می‌کند که سازمان‌های فضایی دولتی معمولا با «احتیاط» پیش می‌روند، چون به بودجه عمومی و چرخه‌های بلندمدت سیاسی وابسته‌اند؛ موضوعی که به گفته او «سرعت آزمودن ایده‌های جدید را محدود می‌کند». او می‌گوید اسپیس‌ایکس «به شیوه‌ای متفاوت عمل می‌کند».

او می‌گوید: «اگر سامانه جدید موشکی این شرکت مطابق برنامه عمل کند، می‌تواند تجهیزات را با دفعات بیشتر و هزینه کمتر به ماه منتقل کند و در نتیجه، روند پیشرفت را سرعت ببخشد.»

دکتر اوغور گوون، مدیر مرکز مطالعات هوافضا و انرژی در دانشگاه جی‌دی گوئنکا در هند، می‌گوید ماه در مقایسه با مریخ برای نخستین سکونتگاه‌های انسانی یک مزیت مهم دارد: امکان ارسال سریع تدارکات و واکنش سریع در شرایط اضطراری.

او گفت: «اگر مشکلی پیش بیاید و در آنجا زیستگاهی داشته باشید، می‌توانید بلافاصله یک ماموریت پشتیبانی اعزام کنید.» او یادآور شد که سفر از زمین به ماه معمولا «دو تا سه روز» طول می‌کشد.

با این حال، دکتر لیم هشدار می‌دهد که دستیابی به «شهری واقعا خودکفا در ماه» همچنان هدفی دوردست است.

او می‌گوید: «تولید مواد غذایی بدون انتقال مواد مغذی از زمین و ایجاد چرخه‌ای که در آن همه چیز بازیافت و دوباره استفاده شود، به مراتب پیچیده‌تر است. تحقق این هدف احتمالا به چندین دهه زمان نیاز دارد. بنابراین این چشم‌انداز دست‌یافتنی است، اما به‌تدریج و گام‌به‌گام محقق خواهد شد، نه یکباره.»

کلایو نیل، استاد مهندسی عمران و محیط زیست و علوم زمین در دانشگاه نوتردام آمریکا و پژوهشگر اکتشافات انسانی ماه، نیز با این نظر موافق است.

او گفت: «تا زمانی که بررسی جامعی برای شناسایی منابع ماه انجام نشود و مشخص نشود که استخراج آنها از نظر اقتصادی صرفه دارد، نمی‌توانیم بدانیم بهترین محل برای ساخت شهری که قرار است به‌تدریج گسترش یابد کجاست؛ شهری که به منابع در دسترس و قابل استخراج نیاز دارد.»

دکتر لیم معتقد است این احتمال «واقع‌بینانه» است که یک «پایگاه کوچک در ماه» طی ۱۰ سال آینده بتواند بخشی از اکسیژن مورد نیاز خود را تولید کند و شاید حتی آب استخراج کند. او می‌گوید: «این یک پیشرفت بزرگ خواهد بود.»

جفری هافمن، فضانورد پیشین ناسا و استاد کنونی مهندسی هوانوردی و فضانوردی در موسسه فناوری ماساچوست در آمریکا، معتقد است که اگر اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین، شرکت فناوری فضایی متعلق به جف بزوس، بنیان‌گذار آمازون، بتوانند فرودگرهای ماه‌نشین را با موفقیت توسعه دهند، «همین حالا هم می‌توانیم نیازهای تدارکاتی یک پایگاه در ماه را تامین کنیم.»

او گفت: «اما مریخ هنوز یک گام بیش از حد دور است.»

با این حال، پروفسور جفری هافمن می‌گوید تجربه به‌دست‌ آمده از ساخت زیستگاه‌های پایدار قمری می‌تواند در نهایت برای ایجاد پایگاهی در مریخ به کار رود.

دکتر گوون نیز با این نظر موافق است و می‌افزاید که پس از ایجاد یک پایگاه در ماه، رسیدن به مریخ بسیار آسان‌تر خواهد شد، زیرا ماه می‌تواند نقش «سکوی پرش» را ایفا کند.

رقابت فزاینده

اظهارات ایلان ماسک در حالی مطرح شده که ایالات متحده با رقابت فزاینده چین برای بازگرداندن انسان به ماه در این دهه روبه‌رو است. از زمان ماموریت آپولو ۱۷ ناسا در سال ۱۹۷۲، هیچ‌کس بر سطح ماه قدم نگذاشته است.

ماسک به‌تازگی اعلام کرده است که اسپیس‌ایکس شرکت استارت‌آپی xAI را که خود نیز هدایت آن را بر عهده دارد، خریداری کرده است؛ معامله‌ای که ارزش شرکت موشک‌سازی و ماهواره‌ای اسپیس‌ایکس را یک تریلیون دلار و ارزش شرکت هوش مصنوعی xAI را ۲۵۰ میلیارد دلار برآورد می‌کند.

به گفته میشل فلوری، خبرنگار در نیویورک، این اقدام همچنین می‌تواند به هدف دیگر ماسک، یعنی استقرار مراکز داده در فضا برای پردازش گسترده داده‌های هوش مصنوعی، کمک کند.

ماه گذشته، ایلان ماسک برنامه‌هایی برای قرار دادن یک میلیون مرکز داده در فضا اعلام کرد. برنامه‌ای که امیدوار است به پاسخگویی به تقاضای رو به رشد برای تاسیسات موجود روی زمین که ناشی از افزایش استفاده از هوش مصنوعی است، کمک کند.

اما برخی کارشناسان همچنان تردید دارند و به نبود هوا برای خنک‌سازی واحدهای پردازش گرافیکی که نقش کلیدی در هوش مصنوعی و وظایف پردازش‌محور داده دارند، در خلا فضا به عنوان یکی از چالش‌های اصلی اشاره می‌کنند.

ایلان ماسک در پاسخ به یک کاربر در شبکه اجتماعی ایکس گفت ناسا امسال کمتر از ۵ درصد درآمد اسپیس‌ایکس را تامین خواهد کرد.

اسپیس‌ایکس پیمانکار اصلی در برنامه ماه آرتمیس ناسا است که ماموریت فرود فضانوردان بر ماه را بر عهده دارد.

منبع: bbc

داوود حشمتی روزنامه‌نگار: به لیست اقدامات و مسولیت‌های اجتماعی شرکت فولاد مبارکه بیندازید(+عکس)

بیشتر بخوانید:

ایلان ماسک: یک شهر روی ماه می‌سازم

تماشاخانه

حریق مرموز در قلب گرگان؛ از سیم‌کشی فرسوده تا شایعات داغ / ببینید گرگان چه چیزی را از دست داد؟

موتورسیکلت هست، زن موتورسوار هست؛ پس چه چیزی کم است؟

فیلم های دیگر