تاریخ:
حضور پزشکیان در مراسم چهلمین روز تشییع و تدفین آقای شهید ایران 
درس هشتاد
قطعه یا زیرساخت/ کروز چگونه به سکوی توسعه ملی تبدیل می شود؟
ارزش یک شرکت بزرگ قطعهسازی خودرو، با قابلیت عظیم اقتصاد چرخشی، فقط در حجم تولید آن برای رشد صنایع خلاصه نمیشود؛ اهمیت واقعی، زمانی آشکار میشود که توان مهندسی، سرمایه انسانی، شبکه تأمین، زیرساختهای آزمایشگاهی و ظرفیت نوآوری آن به بخشی از توان ملی تبدیل شود.
شرکت کروز، بهعنوان یکی از بزرگترین مجموعههای قطعهسازی کشور، نمونهای است که میتوان ظرفیت آن را از این منظر بازخوانی کرد؛ بنگاهی که دامنه فعالیتش از تولید انبوه قطعه تا تحقیق و توسعه، داخلیسازی فناوری، تربیت نیروی متخصص و همکاری با صدها شرکت در زنجیره تامین خود، امتداد یافته است.
به گزارش عصر ایران، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان این ظرفیت انباشته را فراتر از نیاز یک شرکت یا حتی یک صنعت، در خدمت توسعه صنعتی کشور به کار گرفت؟ گزارشهای ادواری شرکت صنایع تولیدی کروز نشان میدهد این مجموعه، از نظر مقیاس، تنوع محصول و گستره توانمندیهای فنی، ظرفیتی فراتر از یک تأمینکننده معمولی صنعت خودرو دارد.
۱. بنگاهی تولیدی در مقیاس یک سامانه صنعتی
نخستین نشانه ظرفیت توسعهای کروز، مقیاس فعالیت آن است. براساس آمار مندرج در گزارش سالانه شرکت، کروز در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۴ هزار نیروی انسانی داشته و کارخانههای آن در مجموع دارای ۲۷۳ هزار و ۳۰۰ مترمربع زیربنا بودهاند. این شرکت تولید ۵۳ میلیون محصول نهایی، یکهزار و ۳۶۵ نوع محصول، ارسال بیش از ۸۷ هزار محموله و تولید روزانه ۴.۵ میلیون قطعه نهایی و نیمهساخته را گزارش کرده است. همچنین ۵۰۰ میلیون قلم کالا از تأمینکنندگان داخلی خریداری شده است.
این اعداد نشان میدهند کروز فقط یک کارخانه نیست، بلکه مجموعهای از خطوط تولید، مراکز مهندسی، شبکههای تأمین، آزمایشگاهها، انبارها و ظرفیتهای انسانی است. به همین دلیل، توسعه یا تضعیف چنین مجموعهای میتواند بر تعداد زیادی از بنگاههای همکار و خطوط تولید خودروسازان اثر بگذارد.
۲. عبور از مونتاژ به طراحی و مالکیت دانش فنی
مهمترین شاخص توسعه صنعتی، توان یک شرکت برای عبور از ساخت براساس نقشههای آماده و دستیابی به طراحی، آزمون، اصلاح و توسعه محصول است.
شرکت کروز پنج واحد تحقیق و نوآوری مکانیک، تحقیق و نوآوری مواد و تحقیق و نوآوری الکترونیک، طراحی صنعتی و مهندسی خودرو را در ساختار خود ایجاد کرده است؛ حوزههایی که بهصورت همزمان روی اجزای مختلف محصول پژوهش و تحقیق کرده و نتایج خود را در قالب دستاوردهای جدید فناورانه، به این شرکت عرضه میکنند.
مرکز تحقیق و نوآوری مکانیک این شرکت در طراحی و داخلیسازی دستهسیم، فیوزباکس، کانکتور، قطعات کنترل بدنه، مجموعههای سوئیچ، نمایشگرها، قطعات روشنایی و حتی نخستین غربیلک فرمان مدرن تولید داخل مشارکت داشته است.
این مرکز همچنین در حوزه شبیهسازی ارتعاش، خستگی و حرارت و نیز داخلیسازی آلیاژها، عملیات حرارتی و پوششهای متالورژیکی فعالیت میکند. ظرفیت ملی این بخش زمانی افزایش مییابد که دانش ایجادشده، علاوه بر پاسخگویی به نیازهای جاری، به طراحی پلتفرمهای جدید، محصولات برقی و سامانههای پیشرفته خودرو منجر شود.
3.الکترونیک خودرو؛ حلقه راهبردی کاهش وابستگی
با افزایش سهم سامانههای الکترونیکی در خودرو، توان طراحی و تولید قطعات الکترونیکی به یکی از مؤلفههای امنیت صنعتی تبدیل شده است. شرکت کروز به عنوان شرکتی که آغاز ورود خود به صنعت را در سال 1360 و با ساخت کلیدهای لوازم خانگی برقی آغاز کرده است، پیشینهای طولانی در حوزه تولید قطعات الکترونیکی دارد و امروزه توانسته است همچنان به نقش موثر خود در تولید قطعات الکترونیکی، در داخلی سازی قطعات الکترونیکی خودرو ادامه دهد.
طراحی و ساخت داخلی تجهیزات آزمون ECU نیز نمونهای از تبدیل نیاز صنعتی به ظرفیت مهندسی است. طبق گزارش سال ۱۴۰۳ کروز، ساخت این دستگاهها با هزینهای کمتر از یکهفتم نمونه خارجی، حدود ۷۱۵ هزار یورو صرفهجویی ایجاد کرده است.
۴. آزمایشگاهها؛ زیرساختی برای کیفیت و ایمنی ملی
توسعه صنعت خودرو بدون زیرساخت آزمون و کنترل کیفیت ممکن نیست. کروز از 11 آزمایشگاه تخصصی در حوزههایی مانند برق و الکترونیک، پلیمر، ایربگ، نورسنجی، شیمی و رنگ، مکانیک، ارتعاشات و شرایط محیطی برخوردار است.
این آزمایشگاهها با بیش از ۴.۵ میلیون یورو سرمایهگذاری تجهیز شدهاند و دارای گواهی ISO/IEC 17025 از مرکز تأیید صلاحیت سازمان ملی استاندارد هستند. آزمایشگاههای شرکت کروز در دوره پیش از تحریم و با همکاری تنگاتنگ با شرکتهای معتبر اروپایی توانستند تایید صلاحیت «رنو» و «پژو» را کسب کنند.
این ظرفیت میتواند علاوه بر کنترل محصولات کروز، در قالب یک زیرساخت مشترک به شرکتهای کوچکتر، مراکز دانشگاهی و طرحهای نوآورانه صنعت خودرو خدمات ارائه دهد.
چنین رویکردی هزینه توسعه محصول برای بنگاههای کوچک را کاهش داده و سطح عمومی کیفیت در زنجیره قطعهسازی را ارتقا میدهد. نمونه چنین اقدامی را میتوان در همکاری شرکت کروز با دانشگاه تهران جهت توسعه برخی آزمایشگاهها در این دانشگاه نظیر آزمایشگاه ذخیره انرژی مشاهده کرد.
5. شبکه تأمین؛ توسعهای فراتر از دیوار کارخانه
اثر یک قطعهساز بزرگ فقط به تعداد کارکنان مستقیم آن محدود نمیشود. کروز در گزارش خود از همکاری با بیش از ۳۰۰ تأمینکننده فعال و ایجاد حدود ۲۰ هزار فرصت شغلی غیرمستقیم در سالهای اخیر سخن گفته است.
خرید بیش از ۵۰۰ میلیون قطعه داخلی نشان میدهد بخش مهمی از فعالیت کروز در شبکهای از شرکتهای کوچک و متوسط جریان دارد. این شبکه هنگامی به ابزار توسعه ملی تبدیل میشود که شرکت بزرگ، علاوه بر سفارش محصول، دانش طراحی قالب، استانداردهای کیفیت، روشهای کاهش ضایعات و برنامهریزی تولید را نیز به تأمینکنندگان منتقل کند.
علاوه بر این شرکت کروز در تازهترین بیانیه خود تاکید کرده است که با تسویه نقدی و بدون معوقه خود با شرکتهای زنجیره تامین، تلاش میکند تا چرخش نقدینگی را در این صنعت حفظ کرده و به تابآوری و بقای این شرکتها کمک کند.
هدف نهایی نباید صرفاً جایگزینی واردات باشد؛ بلکه باید کمک به فعالیت شرکتهایی باشد که بتوانند در آینده به خودروسازان مختلف و حتی بازارهای صادراتی خدمات ارائه دهند. مهمتر آنکه اگرچه شرکت کروز مشتری اصلی این شرکتها است و به توسعه و بقای آنها کمک میکند، اما لزوما تنها مشتری آنها نیست.
بسیاری از این شرکتها با توسعه توان خود، توانستهاند با دیگر شرکتهای داخلی و خارجی نیز همکاری کرده و مرزهای توان داخلی در صنعت قطعهسازی را وسعت دهند. این همان مسیری است که در کره جنوبی و با توسعه هلدینگهای بزرگ طی شد. این هلدینگها به توسعه هزاران شرکت کوچک و بزرگ کمک کردند و در نهایت کشور کره جنوبی توانست توسعه قابل توجهی پیدا کند.
6.داخلیسازی هوشمند نه خودکفایی شعاری
گزارش کروز نشان میدهد زنجیره تأمین این مجموعه ترکیبی از شرکتهای داخلی و خارجی تولید کننده مواد اولیه یا قطعات است و به عبارت دیگر شرکت کروز به عنوان یک تامینکننده سطح اول (Tier 1) صنعت خودروی کشور، مجموعهسازی میکند. به همین منظور است که این شرکت با استفاده از هزاران کد کالای داخلی و خارجی، تلاش کرده است زنجیرهای منعطف برای مدیریت ریسک تأمین ایجاد کند.
بنابراین، داخلیسازی را نباید به قطع کامل ارتباط با فناوری و تأمینکنندگان جهانی تقلیل داد. راهبرد مؤثر، شناسایی قطعات استراتژیک، توسعه دانش طراحی و آزمون، افزایش سهم تولید داخلی و در عین حال تنوعبخشی به منابع خارجی است. این رویکرد میتواند هزینهها را کاهش دهد، تابآوری تولید را افزایش دهد و امکان ارتقای فناوری را حفظ کند.
7. سرمایه انسانی و نقش برجسته زنان
یکی از ظرفیتهای قابلتوجه کروز، ترکیب نیروی انسانی آن است. براساس اطلاعات گزارش سال ۱۴۰۳، حدود ۶۳ درصد کل کارکنان شرکت را زنان تشکیل میدهند و سهم زنان در میان نیروهای تولیدی به حدود ۸۷ درصد میرسد.
این ترکیب، کروز را به نمونهای مهم برای بررسی نقش زنان در تولید صنعتی تبدیل میکند. اشتغال زنان در خطوط تولید، مشاغل تخصصی و واحدهای پشتیبانی، علاوه بر افزایش مشارکت اقتصادی، بر درآمد خانوارها، کسب مهارتهای فنی و تغییر نگرش اجتماعی به اشتغال صنعتی زنان اثر میگذارد.
کروز همچنین برگزاری ۷۰۰ دوره آموزشی، یکهزار و ۹۷۳ جلسه و بیش از ۱۰۸ هزار نفرـساعت آموزش را گزارش کرده است.
اتصال این ظرفیت آموزشی به دانشگاهها، هنرستانها و مراکز فنیوحرفهای میتواند کروز را به یک مدرسه عملی تربیت نیروی صنعتی تبدیل کند. گزارشها نشان میدهد شرکت کروز با برگزاری تورهای بازدید تخصصی برای محصلان دانشگاهی، ایجاد فرصتها کارآموزی، برگزاری کارگاههای تخصصی در دانشگاههایی همچون دانشگاه علم و صنعت برای معرفی روشهای بکارگیری توان مهندسی در فعالیتهای تولیدی، تلاش کرده است در عمل صنعت و دانشگاه را به یکدیگر نزدیک سازد.
8. لجستیک پیشرفته و تولید کمآلاینده
تولید انبوه بدون انبارداری و لجستیک کارآمد امکانپذیر نیست. کروز در کارخانه چهار از تجهیزات تخصصی برای انبارهای مرتفع، جمعآوری سفارش و حمل بار در فضاهای محدود استفاده میکند. بیش از ۷۵ درصد تجهیزات لجستیکی انبارهای این مجموعه نیز برقی و کمآلاینده معرفی شدهاند.
استفاده مجدد از بستهبندیها، بهینهسازی مسیرهای حمل داخلی و کاهش مصرف انرژی در روشنایی و تهویه، از دیگر اقدامات ذکرشده در گزارش است. این تجربه میتواند موضوع مستقلی برای بررسی نقش لجستیک صنعتی در کاهش هزینه، مصرف سوخت و انتشار آلایندهها باشد.
9.محیطزیست، شفافیت و مسئولیت توسعهای
کروز اعلام کرده است ۱۸۰ نوع ضایعات و زائدات قابلفروش را تفکیک میکند و ماهانه حدود ۶۷۰ تن از آنها برای بازیافت از مجموعه خارج میشود. شرکت همچنین از اجرای استانداردهای ISO 14001 در مدیریت زیستمحیطی و ISO 45001 در ایمنی و بهداشت شغلی خبر داده است.
این شرکت همچنین بزرگترین نیروگاه خورشیدی سقفی در استان تهران را در سال گذشته در کارخانه 2 خود راهاندازی کرد تا گامی جدی در مسیر توسعه انرژیهای پاک بردارد.
با این حال، تبدیلشدن به یک الگوی توسعه ملی نیازمند انتشار مستمر شاخصهایی مانند مصرف انرژی و آب، میزان انتشار کربن، حوادث شغلی، درصد داخلیسازی و سهم هزینههای تحقیق و توسعه است. اقدامی که شرکت کروز با انتشار گزارش سال 1403 خود تلاش کرد به آن متعهد باشد.
لینک کوتاه: کپی لینک
رونمایی از سامانه «مدرسه تراز»؛ عملکرد مدارس چگونه رصد میشود؟ علی اوجی مجری شبکه سه شد مجید مظفری بازیگر نشانش را به دخترش داد: نیکی قهرمان زندگیام است (+عکس) ریدلی اسکات فیلمساز 89 ساله هالیوود: از کلمه بازنشستگی متنفرم حملات توپخانهای عربستان به صعده یمن برنامه کامل لیگ نخبگان آسیا اعلام شد؛ مسیر استقلال و تراکتور مشخص شد ترکیب استقلال و نساجی برای هفته دوم لیگ برتر فوتبال اعلام شد اسرائیل: اطلاعات محرمانه حملات سوریه را به آمریکا دادیم عروسییی که ما برای رونالدو ساختیم سقف وام مسکن در تهران به ۲ میلیارد تومان رسید حسن خمینی: گاهی پس از شهادتها مسئولیت را بهعهدهگرفتن بهمراتب سختتر است واشنگتنپست: حوثیها در حال ایجاد «نیروی دریایی بدون ناوگان» هستند هشدار کوشنر به حماس: اگر به خلع سلاح تن ندهید، آمریکا وارد عمل میشود انفجارهای شدید در دبی سلمان سامانی، معاون سابق وزیر کشور، از کانادا دیپورت شد