باران شیشه افقی و دو غروب خورشید؛ عجیب ترین جهان های کشف شده در فضا!

عصر ایران - وقتی به سیارات منظومه شمسی نگاه می کنیم، تنوع بالایی از جهان های سنگی و غول های گازی را می بینیم؛ اما وقتی تلسکوپ های فضایی پیشرفته چشمان ما را به فراسوی منظومه شمسی و سیارات فراخورشیدی (Exoplanets) باز می کنند، با واقعیت هایی روبه رو می شویم که حتی مخیله نویسندگان فیلم های علمی تخیلی هم به آن نمی رسد!

جهان هستی پر است از سیاراتی با شرایط محیطی چنان عجیب، جهنمی و افراطی که قوانین شناخته شده ما درباره سیاره شناسی را به چالش می کشند. در این مطلب، قصد داریم 5 مورد از عجیب ترین و شگفت انگیزترین سیارات کشف شده در کیهان را بررسی کنیم؛ جهان هایی که وجودشان کاملا اثبات شده است اما باور کردنشان آسان نیست!

سیاره WASP-12b؛ سیاره ای که در حال بلعیده شدن و متلاشی شدن است

سیاره WASP-12b یک غول گازی در رده «مشتری های داغ» (Hot Jupiters) است که در فاصله ای بسیار نزدیک به ستاره میزبان خود می چرخد. فاصله این سیاره تا ستاره اش چنان کم است که یک سال در آن تنها حدود 26 ساعت طول می کشد!

چرا این سیاره عجیب است؟

تغییر شکل به توپ راگبی: گرانش بی رحمانه و خردکننده ستاره میزبان، نیروی جزر و مدی شدیدی به سیاره وارد می کند. این کشش گرانشی باعث شده که WASP-12b شکل کروی خود را از دست بدهد و مانند یک توپ بیضی شکل یا توپ راگبی کشیده شود.

جو در حال تبخیر و دنباله درخشان: نیروهای کشندی چنان قوی هستند که جو سیاره را لایه به لایه شکافته و به درون فضا می کشند. این ماده داغ کشیده شده، یک دیسک و دنباله درخشان مانند دم دنباله دارها در اطراف سیاره ایجاد کرده است.

دمای ذوب فلزات: دمای سطح این سیاره به بیش از 2200 درجه سانتی گراد می رسد؛ دمایی که برای تبخیر کردن بیشتر فلزات کافی است. دانشمندان تخمین می زنند که این سیاره ظرف 10 میلیون سال آینده به طور کامل توسط ستاره اش بلعیده و نابود خواهد شد.

سیاره HD 189733b؛ جهان آبی رنگی که در آن باران شیشه مذاب می بارد!

در نگاه اول و از فاصله ای دور، HD 189733b سیاره ای بسیار زیبا، آرام و به رنگ آبی کبالتی به نظر می رسد که شباهت زیادی به زمین دارد. اما این ظاهر فریبنده، پوششی بر یکی از جهنمی ترین و وحشی ترین محیط های آب و هوایی شناخته شده در کیهان است.

چرا این سیاره عجیب است؟

بادهایی سریع تر از سرعت صوت: سرعت باد در اتمسفر این سیاره به بیش از 8700 کیلومتر بر ساعت (حدود 7 تا 8 برابر سرعت صوت) می رسد! این بادهای سهمگین هر چیزی را در جو به حرکت درمی آورند.

باران شیشه ای به صورت افقی و مایل: رنگ آبی زیبایی که از این سیاره دیده می شود به دلیل وجود اقیانوس یا آب نیست، بلکه ناشی از وجود ذرات سیلیکات (ماده اصلی سازنده شیشه) در جو غلیظ و داغ آن است. بادهای فوق العاده شدید در کنار دمای بالای 1000 درجه سانتی گراد باعث می شوند این ذرات سیلیکاتی به شیشه مذاب تبدیل شده و به دلیل سرعت باد، به صورت افقی و مایل با سرعتی مرگبار در سراسر سیاره ببارند!

سیاره Kepler-16b؛ تاتوئین واقعی با دو غروب خورشید

اگر از علاقه مندان به مجموعه فیلم های «جنگ ستارگان» (Star Wars) باشید، حتما سیاره خیالی «تاتوئین» با دو خورشید در آسمانش را به یاد دارید. تلسکوپ فضایی کپلر ناسا در سال 2011 ثابت کرد که چنین جهان هایی صرفا زاییده تخیل نیستند و سیاره Kepler-16b را کشف کرد.

چرا این سیاره عجیب است؟

گردش به دور دو ستاره: این سیاره در مداری قرار دارد که هم زمان دور دو ستاره می چرخد (یکی ستاره ای از رده K و دیگری یک کوتوله قرمز).

دو غروب خورشید و فصل های متغیر: سایه هر جسمی روی این سیاره دوگانه است! ساکنان خیالی این سیاره در هر شبانه روز شاهد دو غروب خورشید متفاوت هستند. افزون بر این، به دلیل حرکت و جا به جایی هم زمان این دو ستاره نسبت به یکدیگر، تغییرات فصلی در این سیاره بسیار پیچیده، ناگهانی و غیرقابل پیش بینی است.

جهانی سرد و غول پیکر: برخلاف تاتوئین کویری در فیلم ها، Kepler-16b یک غول گازی و یخی سرد به اندازه زحل است که امکان حیات به شکل زمین در آن وجود ندارد.

سیاره TrES-2b؛ تاریک ترین جهان شناخته شده در کیهان

بیشتر سیارات منظومه شمسی و کیهان، بخش قابل توجهی از نور ستاره خود را منعکس می کنند (به عنوان نمونه، مشتری یا زهره). اما TrES-2b یک استثنای مطلق و خیره کننده است؛ سیاره ای غول پیکر به اندازه مشتری که تاریک تر از ذغال یا سیاه ترین رنگ های دست ساز بشر است!

چرا این سیاره عجیب است؟

جذب 99 درصدی نور: این سیاره کمتر از 1 درصد از نوری را که از ستاره میزبانش به آن می تابد بازمی تاباند و بیش از 99 درصد نور را کاملا به خود جذب می کند.

ناپدید شده در دل تاریکی فضا: اگر با یک سفینه فضایی به این سیاره نزدیک شوید، تقریبا هیچ تصویری از یک کره متراکم نخواهید دید؛ بلکه فقط یک خلع کاملاً سیاه را می بینید که در سیاهی فضا محو شده است!

درخشش مبهم و سرخ رنگ: با وجود تاریکی مطلق، به دلیل دمای بالای 1000 درجه سانتی گرادی جو آن، این سیاره مانند یک زغال در حال سوختن، درخشش سرخ رنگ و ضعیفی از خود ساطع می کند. دانشمندان هنوز دقیقا نمی دانند چه ترکیب شیمیایی (شاید سدیم و پتاسیم تبخیر شده) باعث چنین جذب نور بی نظیری شده است.

سیاره GJ 1214b؛ سیاره ای بدون خشکی و پوشیده از اقیانوس های داغ و بخار

سیاره GJ 1214b که در رده «ابرزمین ها» یا «مینی نپتون ها» قرار می گیرد، جهانی است که نه شباهتی به زمین سنگی ما دارد و نه مانند مشتری کاملا گازی است. این سیاره یکی از عجیب ترین ساختارهای مایعی در کیهان را دارد.

چرا این سیاره عجیب است؟

اقیانوس جهانی بی انتها: داده های به دست آمده از تلسکوپ های فضایی هابل و جیمز وب نشان می دهند که این سیاره فاقد هرگونه صخره، قاره یا سطح سنگی خشک است. تمام سطح این سیاره توسط یک اقیانوس عمیق و سراسری پوشیده شده است.

جو متراکم و بخارآلود: اتمسفر این سیاره بسیار غلیظ و مملو از بخار آب داغ است. فشار اتمسفری در این جهان به قدری خردکننده و بالاست که حالت آب در اعماق آن با آنچه روی زمین می شناسیم متفاوت است.

آب داغ تحت فشار: به دلیل دمای بالا و فشار خردکننده در اعماق اقیانوس های این سیاره، آب به شکل های عجیبی مانند «یخ داغ» یا «سیال فوق بحرانی» وجود دارد؛ حالتی که میان مایع و گاز قرار دارد و هیچ سطح جامدی برای ایستادن روی آن یافت نمی شود.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

ادعای تازه اسرائیل؛ طرح ترور وزیر جنگ خنثی شد

بیشتر بخوانید:

از خط خطی های گالیله تا عکس سیاهچاله؛ معجزه شاهکارهای نجومی! (تصویری)

تماشاخانه

پارتیا، افسانه «آن‌شیگائو»؛ سفر شاهزاده ایرانی به چین / سوغات او یک دین بود

ساعت ۸:۱۵ ششم اوت ؛ هیروشیما / وقتی شهر در دیگ قیر می‌جوشید

فیلم های دیگر