فولداموبیل ؛ تخم مرغ آلمانی که 19 سال دوام آورد! (+عکس)

فولداموبیل یکی از متفاوت‌ترین خودروهای کوچک آلمان پس از جنگ بود.

عصر ایران - ایده فولداموبیل در سال 1949 توسط نوربرت استیونسون (Norbert Stevenson) شکل گرفت و نخستین نمونه ها از سال 1950 در شهر فولدا ساخته شدند. تولید این خودرو تا سال 1969 ادامه یافت و در این مدت، مدل های مختلفی با تغییرات قابل توجه در بدنه و قوای محرکه ساخته شدند. در مجموع حدود 2900 دستگاه از خودروهای تولیدشده در آلمان ساخته شد؛ البته نمونه های تولیدشده تحت لیسانس در کشورهای دیگر جداگانه بودند.

ویژگی اصلی فولداموبیل، آرایش سه چرخ بود: دو چرخ در جلو وظیفه فرمان پذیری را داشتند و یک چرخ در عقب نیروی موتور را به زمین منتقل می کرد. موتور نیز در عقب قرار داشت. این آرایش باعث می شد خودرو بسیار سبک و ساده باشد و در عین حال فضای نسبتا مناسبی برای دو سرنشین فراهم کند.

بدنه ای که مدام تغییر کرد

یکی از جذاب ترین بخش های تاریخ فولداموبیل، تحول بدنه آن است. نخستین خودروها دارای اسکلت چوبی و پوشش چوب یا چرم مصنوعی بودند؛ انتخابی که تا حد زیادی به کمبود ورق فولادی در آلمان پس از جنگ مربوط می شد. از سال 1952، بدنه های آلومینیومی وارد کار شدند و به دلیل ظاهر نقره ای شان، این خودرو لقب «کک نقره ای» گرفت.

در سال 1953 طراحی کاملا گردتر و آیرودینامیک تری معرفی شد که در آلمان به آن «جعبه ویولنسل» می گفتند. چند سال بعد، از 1957، آلومینیوم نیز کنار گذاشته شد و بدنه پلاستیکی در مدل های جدیدتر مورد استفاده قرار گرفت.

موتورهای بسیار کوچک

فولداموبیل در طول عمرش موتورهای مختلفی دریافت کرد. موتورهای Fichtel & Sachs و ILO از مهم ترین پیشرانه های آن بودند و حجم موتور بسته به مدل از حدود 175 تا 400 سی سی تغییر می کرد. قدرت نیز در نمونه های مختلف تقریبا بین 6.5 تا 10.2 اسب بخار بود.

نکته جالب اینکه بعدها، با تغییر قوانین و کاهش مزایای خودروهای سه چرخ، فولداموبیل به نسخه چهارچرخ نیز تبدیل شد. در مدل S4 دو چرخ در عقب قرار گرفتند و خودرو از نظر پایداری و رفتار حرکتی وضعیت بهتری پیدا کرد.

یک نوآوری مهم در فرمان

فولداموبیل از نظر مهندسی هم جالب بود. این خودرو از نخستین خودروهایی محسوب می شود که از مفهوم شعاع چرخش منفی فرمان (Negative Scrub Radius) استفاده کرد؛ راهکاری که به افزایش پایداری خودرو در شرایط خاص کمک می کند. این ایده بعدها در خودروهای مدرن بسیار رایج شد.

از طرف دیگر، سه چرخ بودن خودرو صرفا برای عجیب بودن طراحی نبود؛ در سال های نخست، قوانین آلمان برای وسایل نقلیه سه چرخ مزایای مالیاتی در نظر می گرفت و همین موضوع یکی از دلایل مهم استفاده از این آرایش بود.

تولید تحت لیسانس

فولداموبیل حتی فراتر از آلمان هم رفت. شرکت NWF در ویلهلمسهافن نسخه ای از آن را با نام NWF 200 تولید کرد و شرکت های دیگری نیز در کشورهایی مانند هلند و سوئد، نسخه های دارای مجوز آن را ساختند. برای نمونه، NWF در سال های 1954 و 1955 حدود 700 دستگاه تولید کرد.

در نهایت، فولداموبیل یکی از بازماندگان جالب دوران میکروکارهای پس از جنگ بود؛ دوره ای که خودروهایی مانند ایزتا، هاینکل کابینه و مسرشْمیت هم برای پاسخ به نیاز حمل ونقل ارزان و کم مصرف شکل گرفتند. فولداموبیل از این نظر جالب است که طراحی آن در طول نزدیک به دو دهه، از یک وسیله بسیار ابتدایی با بدنه چوبی به خودرویی با بدنه آلومینیومی و سپس پلاستیکی تکامل یافت.